Quy trình 6 bước kiểm phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp

Theo Thông tư 21/2025/TT-BNV ngày 12/10/2025 của Bộ Nội vụ, việc kiểm phiếu bầu cử được tiến hành ngay tại phòng bỏ phiếu sau khi kết thúc bỏ phiếu, trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định.

Việc kiểm phiếu phải hoàn thành trong thời hạn không quá 24 giờ kể từ khi kết thúc việc bỏ phiếu tại khu vực bỏ phiếu và chỉ các thành viên Tổ bầu cử mới được trực tiếp thực hiện việc kiểm phiếu.

Để bảo đảm tính công khai, minh bạch và chính xác của kết quả bầu cử, quá trình kiểm phiếu được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Thống kê và niêm phong phiếu bầu chưa sử dụng

Trước khi mở hòm phiếu, Tổ bầu cử phải tiến hành kiểm tra và thống kê toàn bộ số phiếu bầu đã phát, bao gồm:

- Phiếu bầu chưa sử dụng;

- Phiếu bầu do cử tri viết hỏng (nếu có).

Sau khi thống kê, Tổ bầu cử lập biên bản thống kê việc sử dụng phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 theo Mẫu số 32/HĐBC. Toàn bộ số phiếu chưa sử dụng và phiếu viết hỏng phải được niêm phong và gửi về UBND cấp xã quản lý theo quy định.

Bước 2: Mở hòm phiếu dưới sự chứng kiến của cử tri

Sau khi hoàn thành việc thống kê phiếu bầu, Tổ trưởng Tổ bầu cử tiến hành mở hòm phiếu chính và hòm phiếu phụ (nếu có).

Trước khi mở hòm phiếu, Tổ trưởng Tổ bầu cử phải mời 02 cử tri là người biết chữ, có uy tín tại địa bàn, đồng thời không phải là người ứng cử tại khu vực bỏ phiếu, đến chứng kiến việc mở hòm phiếu.

Ngoài ra, pháp luật cũng cho phép các đối tượng sau được chứng kiến việc kiểm phiếu:

- Người ứng cử;

- Đại diện cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử hoặc người được ủy nhiệm;

- Phóng viên báo chí (phải bảo đảm khoảng cách cần thiết để Tổ bầu cử thực hiện nhiệm vụ).

Bước 3: Phân công các nhóm kiểm phiếu

Sau khi mở hòm phiếu, Tổ trưởng Tổ bầu cử phân công các thành viên trong Tổ thành các nhóm kiểm phiếu để thực hiện việc kiểm phiếu đối với từng loại phiếu bầu.

Thông thường, các nhóm được phân công kiểm phiếu cho từng loại bầu cử, gồm:

- Kiểm phiếu bầu đại biểu Quốc hội;

- Kiểm phiếu bầu đại biểu HĐND cấp tỉnh;

- Kiểm phiếu bầu đại biểu HĐND cấp xã.

Để bảo đảm độ chính xác, mỗi nhóm kiểm phiếu thường bố trí 03 người, gồm:

- 01 người đọc nội dung phiếu bầu;

- 01 người ghi (tích) kết quả vào bảng kiểm phiếu;

- 01 người kiểm tra việc đọc và ghi.

Trong quá trình này, Thư ký Tổ bầu cử có trách nhiệm lập các biên bản kiểm phiếu và tổng hợp kết quả theo quy định.

Bước 4: Phân loại và kiểm kê phiếu bầu

Tổ bầu cử tiến hành phân loại phiếu bầu theo màu phiếu, tương ứng với từng loại bầu cử:

- Phiếu bầu đại biểu Quốc hội;

- Phiếu bầu đại biểu HĐND cấp tỉnh;

- Phiếu bầu đại biểu HĐND cấp xã.

Sau đó, Tổ bầu cử tiến hành kiểm kê (đếm) tổng số phiếu trong hòm phiếu để xác định tổng số phiếu thu vào, đồng thời bàn giao các loại phiếu cho từng nhóm đã được phân công để bắt đầu kiểm phiếu.

Bước 5: Đối chiếu số phiếu thu vào với số cử tri tham gia bỏ phiếu

Trước khi chính thức kiểm phiếu, Tổ bầu cử phải kiểm tra và đối chiếu:

Tổng số phiếu thu vào so với tổng số cử tri đã tham gia bỏ phiếu tại khu vực bỏ phiếu.

- Nếu tổng số phiếu bằng hoặc ít hơn số cử tri đã bỏ phiếu thì Tổ bầu cử mới được tiến hành kiểm phiếu.

- Nếu tổng số phiếu nhiều hơn số cử tri đã tham gia bỏ phiếu, Tổ bầu cử phải tiến hành kiểm tra lại.

Trong trường hợp sau khi kiểm tra vẫn xác định số phiếu thu vào nhiều hơn số cử tri đã bỏ phiếu, Tổ bầu cử phải:

- Cho toàn bộ phiếu bầu vào lại hòm phiếu;

- Niêm phong hòm phiếu;

- Báo cáo ngay cho Ban bầu cử để xem xét giải quyết.

Nếu vụ việc vượt quá thẩm quyền của Ban bầu cử, Ban bầu cử phải báo cáo Ủy ban bầu cử cùng cấp để quyết định.

Bước 6: Tiến hành kiểm phiếu và lập biên bản kết quả

Sau khi hoàn thành việc đối chiếu và bảo đảm điều kiện kiểm phiếu, các nhóm kiểm phiếu bắt đầu tiến hành đọc phiếu, ghi nhận kết quả và tổng hợp số phiếu.

Kết quả kiểm phiếu được Thư ký Tổ bầu cử lập biên bản, ghi rõ:

- Tổng số phiếu phát ra;

- Tổng số phiếu thu vào;

- Số phiếu hợp lệ;

- Số phiếu không hợp lệ;

- Số phiếu mà mỗi người ứng cử nhận được.

Tùy đặc thù từng địa phương, Ủy ban bầu cử cấp tỉnh có thể hướng dẫn chi tiết quy trình tổ chức kiểm phiếu cho phù hợp. Trong trường hợp địa phương ứng dụng công nghệ thông tin hoặc chuyển đổi số trong kiểm phiếu, Tổ bầu cử thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Như vậy, việc kiểm phiếu bầu cử được thực hiện theo quy trình chặt chẽ từ niêm phong phiếu bầu chưa sử dụng, mở hòm phiếu, phân công kiểm phiếu, phân loại phiếu, đối chiếu số phiếu đến lập biên bản kết quả, nhằm bảo đảm kết quả bầu cử phản ánh chính xác ý chí và lựa chọn của cử tri.

Trên đây là Quy trình 6 bước kiểm phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp.