Hướng dẫn cách bỏ phiếu bầu cử mọi công dân cần biết

1. Quy trình bỏ phiếu

Bước 1: Đến khu vực bỏ phiếu trong khoảng thời gian từ 7h - 19h Chủ nhật (ngày 23/5/2021) để tham gia bầu cử.

Bước 2: Đọc bảng danh sách tiểu sử người ứng cử được niêm yết trong khu vực bỏ phiếu để tìm hiểu kĩ thông tin về các ứng cử viên.

Bước 3: Đưa thẻ cử tri để nhận phiếu bầu cử tại bàn hướng dẫn để được Tổ bầu cử hướng dẫn quy trình bỏ phiếu. Sau đó, tại bàn phát phiếu, cử tri đưa Thẻ cử tri để nhận phiếu bầu cử. Cử tri được nhận 01 phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội và 03 phiếu bầu cử đại biểu hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã.

Bước 4: Điền phiếu đủ và đúng. Đây là bước quan trọng nhất trong Quy trình 6 bước bầu cử. Khi không tín nhiệm người ứng cử nào thì cử tri gạch ngang giữa cả họ và tên người ứng cử đó. Trong quá trình viết phiếu, cử tri cần lưu ý một số quy định sau:

- Khi cử tri viết phiếu bầu, không ai được xem, kể cả thành viên tổ bầu cử.

- Không được khoanh tròn, gạch chéo, gạch dưới, gạch trên hàng họ và tên người ứng cử.

- Không được đánh dấu những kí tự đặc biệt trên phiếu bầu.

- Không được viết thêm, ghi tên người ngoài danh sách ứng cử vào phiếu bầu.

- Không được bầu quá số đại biểu được ấn định trong phiếu bầu, hoặc bỏ phiếu bầu trắng.

- Nếu viết hỏng, cử tri có quyền được đổi phiếu bầu khác.

Bước 5: Đích thân bỏ phiếu vào hòm phiếu sau khi cử tri hoàn thành việc viết phiếu bầu cử.

Bước 6: Đóng dấu "Đã bỏ phiếu" do Tổ bầu cử đóng vào Thẻ cử tri.

Sau khi thực hiện đầy đủ 6 bước theo quy trình trên, cử tri đã hoàn thành xong hoạt động bỏ phiếu của mình.

2. Nguyên tắc bỏ phiếu

Nguyên tắc bỏ phiếu được quy định tại Điều 69 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 như sau:

- Mỗi cử tri có quyền bỏ một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và bỏ một phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân tương ứng với mỗi cấp Hội đồng nhân dân.

- Cử tri phải tự mình đi bầu cử, không được nhờ người khác bầu cử thay, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều này; khi bầu cử phải xuất trình thẻ cử tri.

- Cử tri không thể tự viết được phiếu bầu thì nhờ người khác viết hộ, nhưng phải tự mình bỏ phiếu; người viết hộ phải bảo đảm bí mật phiếu bầu của cử tri. Trường hợp cử tri vì khuyết tật không tự bỏ phiếu được thì nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu.

- Trong trường hợp cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể đến phòng bỏ phiếu được thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến chỗ ở, chỗ điều trị của cử tri để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.

Đối với cử tri là người đang bị tạm giam, người đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc mà trại tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng hoặc cử tri là người đang bị tạm giữ tại nhà tạm giữ thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.

- Khi cử tri viết phiếu bầu, không ai được xem, kể cả thành viên Tổ bầu cử.

- Nếu viết hỏng, cử tri có quyền đổi phiếu bầu khác.

- Khi cử tri bỏ phiếu xong, Tổ bầu cử có trách nhiệm đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào thẻ cử tri.

- Mọi người phải tuân theo nội quy phòng bỏ phiếu.

3. Thông báo về thời gian bầu cử, nơi bỏ phiếu

Theo Điều 70 Luật Bầu cử, trong thời hạn 10 ngày trước ngày bầu cử, Tổ bầu cử phải thường xuyên thông báo cho cử tri biết ngày bầu cử, nơi bỏ phiếu, thời gian bỏ phiếu bằng hình thức niêm yết, phát thanh và các phương tiện thông tin đại chúng khác của địa phương.

4. Thời gian bỏ phiếu

Theo Nghị quyết 199/2025/QH15, ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 là ngày 15/3/2026. 

Công dân thực hiện bỏ phiếu theo quy định Điều 71  Luật Bầu cử như sau:

- Việc bỏ phiếu bắt đầu từ 7 giờ sáng đến 7 giờ tối cùng ngày. Tùy tình hình địa phương, Tổ bầu cử có thể quyết định cho bắt đầu việc bỏ phiếu sớm hơn nhưng không được trước năm giờ sáng hoặc kết thúc muộn hơn nhưng không được quá chín giờ tối cùng ngày.

- Trước khi bỏ phiếu, Tổ bầu cử phải kiểm tra hòm phiếu trước sự chứng kiến của cử tri.

- Việc bỏ phiếu phải được tiến hành liên tục. Trong trường hợp có sự kiện bất ngờ làm gián đoạn việc bỏ phiếu thì Tổ bầu cử phải lập tức niêm phong hòm phiếu, tài liệu liên quan trực tiếp đến cuộc bầu cử, kịp thời báo cáo cho Ban bầu cử, đồng thời phải có những biện pháp cần thiết để việc bỏ phiếu được tiếp tục.

Trường hợp đặc biệt cần hoãn ngày bỏ phiếu hoặc bỏ phiếu sớm hơn ngày quy định thì Ủy ban bầu cử trình Hội đồng bầu cử quốc gia xem xét, quyết định theo quy định tại Điều 72 Luật Bầu cử.

Trên đây là hướng dẫn cách bỏ phiếu bầu cử mọi công dân cần biết.