Hơn 73 triệu người sẽ đi bầu cử vào Chủ Nhật tới, bạn đã sẵn sàng?

1. Thời gian bầu cử Quốc hội và HĐND nhiệm kỳ 2026 - 2031

Theo Nghị quyết 199/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 21/5/2025, Quốc hội quyết định rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026.

Căn cứ Điều 2 Nghị quyết 199/2025/QH15, ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 được quy định như sau:

Ngày bầu cử: Chủ nhật, ngày 15/3/2026.

Như vậy, trên phạm vi cả nước, cử tri sẽ tham gia bỏ phiếu bầu cử vào Chủ nhật, ngày 15/3/2026.

2. Địa điểm bỏ phiếu của cử tri

Theo Điều 11 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015, mỗi đơn vị bầu cử được chia thành các khu vực bỏ phiếu. Khu vực bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội đồng thời là khu vực bỏ phiếu bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

Thông thường, mỗi khu vực bỏ phiếu có từ 300 đến 4.000 cử tri.

Đối với miền núi, hải đảo hoặc nơi dân cư không tập trung, dù chưa đủ 300 cử tri vẫn có thể thành lập một khu vực bỏ phiếu.

Ngoài ra, một số nơi có thể tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng, gồm:

• Bệnh viện, nhà hộ sinh, nhà an dưỡng;
• Cơ sở chăm sóc người khuyết tật, người cao tuổi (từ 50 cử tri trở lên);
• Đơn vị vũ trang nhân dân;
• Cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc, trại tạm giam.

Bên cạnh đó, theo khoản 1 Điều 6 Thông tư 01/2021/TT-BNV, địa điểm bỏ phiếu được bố trí tại nhà văn hóa, hội trường, trường học… tùy điều kiện địa phương. Tổ bầu cử lựa chọn phòng bỏ phiếu thuận tiện cho cử tri, trang trí trang nghiêm, tiết kiệm, bố trí lối vào, lối ra riêng và bảo đảm an ninh, trật tự.

Theo Điều 70 Luật Bầu cử, trong 10 ngày trước ngày bầu cử, Tổ bầu cử phải thông báo cho cử tri về ngày bầu cử, nơi và thời gian bỏ phiếu thông qua niêm yết, phát thanh và các phương tiện thông tin đại chúng.

Ngoài ra, khi tham gia bỏ phiếu, cử tri phải tuân thủ các nguyên tắc bầu cử theo quy định.

Theo quy định hiện hành, công dân có thể đăng ký bỏ phiếu tại nơi thường trú hoặc nơi tạm trú. Trên ứng dụng VNeID, Bộ Công an đã thiết kế chức năng để công dân đăng ký nơi bỏ phiếu thuận tiện cho việc tham gia bầu cử.

3. Cách ghi phiếu bầu cử đúng quy định

Theo Điều 69 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015, cử tri phải:

- Tự mình đi bầu cử;

- Tự mình viết phiếu bầu;

- Tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu.

Trường hợp không thể tự viết phiếu, cử tri có thể nhờ người khác viết hộ nhưng phải tự mình bỏ phiếu.

Theo hướng dẫn của Hội đồng Bầu cử Quốc gia, khi ghi phiếu bầu:

- Nếu không bầu cho người ứng cử nào, cử tri phải gạch ngang toàn bộ họ và tên người đó (gạch đè lên cả hàng chữ).

- Không khoanh tròn, đánh dấu hoặc ghi thêm nội dung khác vào phiếu bầu.

- Không ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử.

- Không bầu quá số lượng đại biểu được ấn định cho đơn vị bầu cử.

- Không gạch hết tất cả người ứng cử.

- Không để nguyên phiếu đối với phiếu có số dư.

Trường hợp gạch chéo, gạch xiên, gạch dọc hoặc gạch ngang nhưng đã gạch hết họ và tên người ứng cử, vẫn được tính là không bầu cho người đó.

Nếu chỉ gạch một phần họ tên hoặc khoanh tròn, gạch dưới, vẫn được tính là bầu cho người đó.

Nếu viết hỏng phiếu, cử tri phải nộp lại phiếu hỏng cho Tổ bầu cử để thu hồi trước khi nhận phiếu mới.

4. Các trường hợp phiếu bầu không hợp lệ

Theo khoản 1 Điều 74 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015, các trường hợp phiếu bầu không hợp lệ gồm:

- Phiếu không theo mẫu do Tổ bầu cử phát ra;

- Phiếu không có dấu của Tổ bầu cử;

- Phiếu bầu quá số lượng đại biểu được bầu;

- Phiếu gạch xóa hết tên những người ứng cử;

- Phiếu ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử hoặc ghi thêm nội dung khác.

Trường hợp có phiếu bầu được cho là không hợp lệ, Tổ trưởng Tổ bầu cử sẽ đưa ra để toàn Tổ bầu cử xem xét, quyết định.

5. Các hành vi bị nghiêm cấm trong bầu cử

Căn cứ Điều 68 và Điều 95 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015, các hành vi sau bị nghiêm cấm trong bầu cử và vận động bầu cử:

- Lợi dụng vận động bầu cử để tuyên truyền trái với Hiến pháp và pháp luật, xâm hại danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân;

- Lạm dụng chức vụ, quyền hạn để sử dụng phương tiện thông tin đại chúng phục vụ vận động bầu cử;

- Vận động tài trợ, quyên góp cho tổ chức, cá nhân mình;

- Sử dụng hoặc hứa tặng tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất nhằm lôi kéo, mua chuộc cử tri.

Ngoài ra, các hành vi như cản trở việc bầu cử, giả mạo giấy tờ, gian lận phiếu bầu hoặc làm sai lệch kết quả bầu cử đều bị xử lý theo quy định của pháp luật.

6. Có bắt buộc phải đi bầu cử không?

Theo Điều 2 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015, việc bầu cử được tiến hành theo các nguyên tắc:

• Phổ thông
• Bình đẳng
• Trực tiếp
• Bỏ phiếu kín

Theo đó, mọi công dân Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên đều có quyền bầu cử, trừ các trường hợp bị tước quyền bầu cử theo bản án hoặc quyết định có hiệu lực của Tòa án hoặc mất năng lực hành vi dân sự.

Như vậy, tham gia bầu cử là quyền của công dân và không phải nghĩa vụ bắt buộc.

7. Không đi bầu cử có bị xử phạt không?

Hiện nay, pháp luật không quy định xử phạt đối với cử tri không tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội hoặc đại biểu Hội đồng nhân dân.

Các văn bản liên quan như, Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015, sửa đổi năm 2025, Nghị định 282/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự đều không có quy định xử phạt hành vi không đi bỏ phiếu.

Tuy nhiên, pháp luật có quy định xử lý đối với các hành vi vi phạm trong bầu cử, như cản trở quyền bầu cử, gian lận phiếu bầu hoặc mua chuộc cử tri.

8. Có được chụp ảnh phiếu bầu không?

Theo khoản 3 Điều 69 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015, việc bỏ phiếu phải bảo đảm nguyên tắc bỏ phiếu kín.

Do đó, cử tri:

- Tự mình viết phiếu bầu trong buồng bỏ phiếu;

- Không để người khác biết nội dung phiếu bầu;

- Không được làm lộ lựa chọn của mình.

Việc chụp ảnh phiếu bầu hoặc công khai nội dung phiếu bầu có thể làm lộ lựa chọn của cử tri, vi phạm nguyên tắc bỏ phiếu kín.

Vì vậy, tại nhiều khu vực bỏ phiếu, Tổ bầu cử yêu cầu cử tri không sử dụng điện thoại hoặc thiết bị ghi hình khi vào buồng bỏ phiếu để bảo đảm đúng quy định pháp luật.

9. Có được nhờ người khác bầu cử hộ không?

Theo Điều 69 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 (số 85/2015/QH13), được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 83/2025/QH15, cử tri phải tự mình đi bầu cử và tự bỏ phiếu, không được nhờ người khác bầu cử thay.

Chỉ trong một số trường hợp đặc biệt như cử tri không thể tự viết phiếu, già yếu, ốm đau, khuyết tật hoặc đang bị tạm giam, chấp hành biện pháp bắt buộc, Tổ bầu cử có thể hỗ trợ theo quy định (ví dụ: viết hộ phiếu, mang hòm phiếu phụ đến nơi ở hoặc nơi điều trị).

10. Người dân có thể đi bầu cử ngoài giờ hành chính được không?

Theo khoản 1 Điều 71 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 (số 85/2015/QH13), được sửa đổi bởi Luật số 83/2025/QH15, thời gian bỏ phiếu từ 07 giờ sáng đến 19 giờ cùng ngày.

Tuy nhiên, tùy tình hình thực tế, Tổ bầu cử có thể quyết định mở sớm hơn nhưng không trước 05 giờ sáng hoặc kéo dài nhưng không quá 21 giờ tối, do đó cử tri vẫn có thể đi bầu cử ngoài giờ hành chính trong khung thời gian này.

Trên đây là những thông tin cần biết trước khi bỏ phiếu.