Đề xuất đưa người chịu áp lực công việc vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần

Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh. Đặc biệt, dự thảo đang đề xuất đưa người chịu áp lực công việc vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần.

1. Đề xuất đưa người chịu áp lực công việc vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần

Theo Điều 43 dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh 2025, đối tượng giám sát trong phòng, chống rối loạn tâm thần gồm 03 đối tượng gồm:

  • Người mắc rối loạn tâm thần
  • Người tử vong do rối loạn tâm thần
  • Người có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần.

Trong đó, đáng chú ý, các yếu tố nguy cơ mắc rối loạn tâm thần gồm có yếu tố nguy cơ khác là áp lực cao, kéo dài về học tập, lao động, kinh tế.

Theo định nghĩa tại khoản 19 Điều 2 Luật Phòng bệnh 2025, số 114/2025/QH15, rối loạn tâm thần được định nghĩa là tình trạng bệnh lý đặc trưng bởi sự thay đổi trong tư duy, cảm xúc hoặc hành vi của một người gây ảnh hưởng đến khả năng hoạt động cá nhân, xã hội, học tập và lao động.

Như vậy, có thể thấy, lần đầu tiên, Bộ Y tế đề xuất đưa các yếu tố nguy cơ như áp lực học tập, áp lực công việc, stress kéo dài... vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần bên cạnh một số loại rối loạn tâm thần phổ biến gồm tâm thần phân liệt, động kinh và trầm cảm, rối loạn lo âu, sa sút trí tuệ…

Đề xuất đưa người chịu áp lực công việc vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần
Đề xuất đưa người chịu áp lực công việc vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần​ (Ảnh minh họa)

2. Các yếu tố nguy cơ mắc rối loạn tâm thần

Theo khoản 4 Điều 43 dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh 2025, các yếu tố nguy cơ mắc rối loạn tâm thần gồm:

Yếu tố

Nội dung

Yếu tố nguy cơ về sinh học, di truyền

- Di truyền: Có người thân mắc rối loạn tâm thần làm tăng nguy cơ.

- Tổn thương não: Chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não.

- Bệnh lý mạn tính: Đái tháo đường, tim mạch, ung thư, HIV/AIDS, động kinh.

- Giai đoạn sinh lý đặc biệt: Dậy thì, sau sinh, tiền mãn kinh - mãn kinh, người cao tuổi.

Yếu tố nguy cơ về tâm lý

- Stress kéo dài hoặc sang chấn tâm lý: Mất người thân, ly hôn, thất nghiệp.

- Bạo lực gia đình, xâm hại, tai nạn, thảm họa.

- Đặc điểm nhân cách: Nhạy cảm, dễ lo âu, tự ti, cầu toàn quá mức.

- Kỹ năng đối phó kém: Không biết cách quản lý stress, cảm xúc tiêu cực.

- Từng có ý nghĩ tự sát, hành vi tự sát.

Yếu tố nguy cơ về xã hội

- Cô lập xã hội, thiếu hỗ trợ từ gia đình - cộng đồng.

- Kỳ thị, phân biệt đối xử, đặc biệt với người yếu thế.

- Môi trường sống không an toàn: Bạo lực, tội phạm, thiên tai.

- Lạm dụng chất kích thích như: Nghiện rượu, bia; ma túy, chất kích thích, lạm dụng thuốc an thần.

Như vậy, theo quy định này, trong giai đoạn dậy thì, sau sinh, stress kéo dài hoặc sang chấn tâm lý do ly hôn, thất nghiệp, bạo lực gia đình… cũng đều có thể là yếu tố nguy cơ dẫn đến rối loạn tâm thần và thuộc nhóm đối tượng phải giám sát trong phòng, chống rối loạn tâm thần.

3. Nội dung giám sát người bị đưa vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần

Để giám sát người có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần như chịu áp lực công việc kéo dài… thì khoản 4 Điều 44 dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh 2025 nêu rõ các nội dung gồm:

- Thông tin chung: Họ và tên, giới tính, ngày tháng năm sinh, số điện thoại, nghề nghiệp, dân tộc, nơi cư trú.

- Thông tin nguy cơ mắc rối loạn tâm thần như: Tình trạng sức khỏe và yếu tố nguy cơ mắc rối loạn tâm thần. Trong đó, yếu tố nguy cơ mắc rối loạn tâm thần gồm:

Thu thập thông tin

Nội dung

Yếu tố nguy cơ về sinh học, di truyền

- Thông tin về tiền sử gia đình có người thân mắc rối loạn tâm thần không?

- Các thông tin về tiền sử quá trình mang thai của mẹ như:

  • Nghiện rượu, bia; nghiện chất;
  • Mắc bệnh truyền nhiễm (cúm, rubella, …) có nguy cơ gây rối loạn tâm thần. 

- Thu thập thông tin bản thân bị tổn thương não:

  • Chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não;
  • Mắc bệnh lý mạn tính (đái tháo đường, tim mạch, ung thư, HIV/AIDS, động kinh).

- Bất thường về:

  • Não bộ sinh học đã được chẩn đoán hoặc nghi ngờ mắc rối loạn cấu trúc não, rối loạn chức năng thần kinh;
  • Các biểu hiện ghi ngờ mất cân bằng dẫn truyền thần kinh như: Rối loạn giấc ngủ kéo dài, thay đổi hành vi, cảm xúc bất thường.

Yếu tố nguy cơ về tâm lý

- Thông tin tiền sử bản thân mắc rối loạn tâm thần, tự sát.

- Thu thập thông tin người có biểu hiện sớm:

  • Giảm khả năng học tập, lao động, giao tiếp xã hội;
  • Dấu hiệu rối loạn cảm xúc, hành vi kéo dài hoặc tái diễn

Thu thập thông tin yếu tố nguy cơ về xã hội

- Thu thập thông tin về số người lạm dụng chất kích thích như:

  • Nghiện rượu, bia;
  • Ma túy, chất kích thích;
  • Thuốc an thần.

- Thông tin số hộ gia đình nghèo đói, thất nghiệp, điều kiện sống khó khăn;

- Thông tin số người bị bạo lực gia đình, bạo lực học đường, tội phạm.

Yếu tố nguy cơ khác

Thu thập thông tin về số người chịu áp lực học tập, công việc

Trên đây là đề xuất đưa người chịu áp lực công việc vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần của Bộ Y tế tại dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh 2025 đang được lấy ý kiến đóng góp.

1900 6192 để được giải đáp qua tổng đài
090 222 9061 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (CÓ PHÍ)
Đánh giá bài viết:

Tin cùng chuyên mục

Tuyển dụng nhà giáo: Đối tượng, nội dung, cách thức thế nào? (dự kiến)

Tuyển dụng nhà giáo: Đối tượng, nội dung, cách thức thế nào? (dự kiến)

Tuyển dụng nhà giáo: Đối tượng, nội dung, cách thức thế nào? (dự kiến)

Để kịp thời áp dụng Luật Nhà giáo có hiệu lực từ 01/01/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà giáo, trong đó có đề xuất về tuyển dụng nhà giáo. Cùng theo dõi chi tiết tại bài viết dưới đây.