Đề xuất bình ổn giá xăng dầu khi giá tăng từ 20% trở lên

1. Đề xuất bình ổn giá xăng dầu khi giá tăng từ 20% trở lên

Theo Điều 11 dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Nghị định về kinh doanh xăng dầu, các mặt hàng thuộc diện thực hiện bình ổn giá gồm xăng, xăng sinh học và dầu điêzen.

Giá xăng dầu được theo dõi, đánh giá trên cơ sở giá bán lẻ do thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu công bố, đồng thời căn cứ vào tỷ trọng sản lượng tiêu thụ của các thương nhân đầu mối có tính đại diện, chiếm trên 70% tổng sản lượng tiêu thụ xăng dầu cả nước.

Dự thảo quy định việc bình ổn giá được xem xét khi giá bán lẻ xăng dầu trong nước biến động bất thường, tăng liên tiếp trong thời gian một tháng với biên độ lớn và mức tăng cộng dồn từ 20% trở lên. Trường hợp này được đánh giá là có nguy cơ tác động tiêu cực đến ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đời sống của người dân.

Khi xuất hiện dấu hiệu tăng giá mạnh, Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan thu thập, tổng hợp và phân tích các yếu tố thị trường như cung - cầu xăng dầu, diễn biến giá xăng dầu thế giới, giá cơ sở, tồn kho, nhu cầu tiêu dùng và tình hình sản xuất - nhập khẩu trong các khoảng thời gian nhất định.

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương sẽ xây dựng báo cáo bình ổn giá gửi Bộ Tài chính để tổng hợp, trình Chính phủ quyết định chủ trương bình ổn giá.

2. Trường hợp khẩn cấp và cơ chế sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu

Ngoài trường hợp giá xăng dầu tăng mạnh, khoản 4 Điều 11 dự thảo Thông tư cũng quy định việc bình ổn giá có thể được triển khai khi cơ quan có thẩm quyền ban bố tình trạng khẩn cấp hoặc khi xảy ra sự cố, thảm họa, thiên tai, dịch bệnh và mặt bằng giá bán lẻ xăng dầu có biến động bất thường.

Trong các trường hợp này, Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành có liên quan tổ chức thực hiện các biện pháp bình ổn giá theo quy định của pháp luật.

Việc tổ chức bình ổn giá xăng dầu được thực hiện theo Điều 6 Nghị định 85/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giá, đồng thời căn cứ vào Nghị quyết của Chính phủ về phương án bình ổn giá và các quy định pháp luật có liên quan.

Khi Chính phủ quyết định chủ trương bình ổn giá, Bộ Công Thương sẽ triển khai và hướng dẫn các địa phương thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm ổn định thị trường xăng dầu trong nước.

Trong cơ chế điều hành giá xăng dầu hiện nay, Quỹ bình ổn giá xăng dầu cũng được sử dụng như một công cụ tài chính nhằm hỗ trợ mục tiêu ổn định giá.

Theo khoản 10 Điều 1 Nghị định 80/2023/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 95/2021/NĐ-CP, Quỹ bình ổn giá xăng dầu là quỹ tài chính không nằm trong cân đối ngân sách nhà nước, được hình thành từ nguồn trích lập theo quy định và được sử dụng để tham gia điều tiết, hỗ trợ bình ổn giá bán xăng dầu trong nước khi cần thiết.

3. Đề xuất để doanh nghiệp tự công bố và điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu

Ngoài nội dung về bình ổn giá, dự thảo Thông tư cũng đề xuất cơ chế để doanh nghiệp công bố và điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu trong hệ thống phân phối. Theo Điều 10 dự thảo Thông tư, thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và thương nhân phân phối xăng dầu được công bố, điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu trong hệ thống phân phối của mình (riêng dầu mazut áp dụng giá bán buôn).

Theo khoản 1 Điều 10, các thương nhân này phải kê khai giá bán lẻ xăng dầu theo Mẫu số 07, gửi về Bộ Công Thương (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước) và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan được phân cấp, phân quyền nơi thương nhân có hệ thống phân phối thông qua ứng dụng, phần mềm của Bộ Công Thương.

Đối với thương nhân bán lẻ xăng dầu không thuộc hệ thống phân phối của thương nhân đầu mối hoặc thương nhân phân phối, khoản 2 Điều 10 quy định các thương nhân này thực hiện công bố và điều chỉnh giá bán lẻ tại cửa hàng bán lẻ xăng dầu, đồng thời kê khai giá theo mẫu và gửi về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đặt cửa hàng bán lẻ qua hệ thống phần mềm của Bộ Công Thương.

Ngoài ra, theo khoản 3 Điều 10 dự thảo Thông tư, thương nhân phải gửi văn bản thông báo phương pháp, nguyên tắc tính giá và công bố giá bán xăng dầu cho Bộ Công Thương và cơ quan quản lý tại địa phương. Trường hợp thay đổi phương pháp hoặc nguyên tắc tính giá, doanh nghiệp phải thông báo trước khi thực hiện và việc tính giá phải tuân thủ các quy định tại Điều 31, Điều 32 và Điều 33 của Nghị định về kinh doanh xăng dầu.

LuatVietnam sẽ cập nhật thông tin chính thức ngay khi dự thảo Thông tư này được thông qua.

Trên đây là thông tin về đề xuất bình ổn giá xăng dầu khi giá tăng từ 20% trở lên.