Mở rộng trách nhiệm của nền tảng số trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Pháp luật về sở hữu trí tuệ đang từng bước mở rộng trách nhiệm của sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số nhằm tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng.

​Bổ sung trách nhiệm của chủ quản nền tảng số

Tình trạng đăng bán hàng giả, sao chép nội dung, sử dụng trái phép hình ảnh, video hoặc livestream sử dụng nhạc chưa xin phép xuất hiện ngày càng phổ biến trên môi trường số. Trước thực trạng này, pháp luật về sở hữu trí tuệ đã từng bước hoàn thiện các quy định nhằm tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp nền tảng số trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 đã bổ sung Điều 198b vào Luật Sở hữu trí tuệ, lần đầu tiên quy định cụ thể trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian đối với việc bảo vệ quyền tác giả và quyền liên quan trên môi trường mạng.

Theo quy định này, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian được hiểu là doanh nghiệp cung cấp phương tiện kỹ thuật để tổ chức, cá nhân đưa nội dung thông tin số lên môi trường mạng viễn thông, Internet hoặc cung cấp kết nối trực tuyến để công chúng tiếp cận nội dung số.

Điều 198b yêu cầu các doanh nghiệp này phải triển khai các biện pháp kỹ thuật cần thiết, phối hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền cũng như phối hợp chủ thể quyền nhằm bảo vệ quyền trên môi trường mạng. Quy định này tác động trực tiếp đến nhiều mô hình nền tảng số hiện nay như sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng chia sẻ video, website nội dung số hoặc các ứng dụng cho phép người dùng đăng tải nội dung.

Đáng chú ý, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025, số 131/2025/QH15 đã sửa đổi Điều 198b theo hướng mở rộng đáng kể phạm vi điều chỉnh. Nếu trước đây trách nhiệm chủ yếu tập trung vào quyền tác giả và quyền liên quan thì hiện nay đã mở rộng thành trách nhiệm pháp lý về quyền sở hữu trí tuệ đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian và chủ quản nền tảng số.

Bên cạnh đó, Luật mới còn bổ sung trách nhiệm của chủ quản nền tảng số trong việc triển khai các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ, thương mại điện tử, an ninh mạng và các quy định pháp luật có liên quan.

Điều này đồng nghĩa với việc trách nhiệm của các nền tảng hiện nay không còn chỉ giới hạn ở video, âm nhạc hoặc nội dung số, mà đã mở rộng sang nhiều đối tượng sở hữu trí tuệ khác như nhãn hiệu, logo, bao bì, hình ảnh sản phẩm hoặc các dấu hiệu nhận diện thương mại bị xâm phạm trên môi trường số.

Mở rộng trách nhiệm của nền tảng số trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ
Mở rộng trách nhiệm của nền tảng số trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (Ảnh minh họa)

Chủ động xây dựng cơ chế xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ

Pháp luật hiện hành đã quy định khá rõ các hành vi được xem là xâm phạm quyền tác giả trên môi trường số. Theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ, các hành vi vi phạm có thể bao gồm sao chép tác phẩm trái phép, truyền đạt tác phẩm tới công chúng qua mạng mà không được phép, phân phối bản sao trái phép hoặc cố ý vô hiệu hóa các biện pháp kỹ thuật bảo vệ quyền tác giả.

Trên thực tế, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang xuất hiện ngày càng nhiều với nhiều hình thức khác nhau như đăng bán hàng giả, hàng xâm phạm nhãn hiệu, sử dụng trái phép hình ảnh sản phẩm, sao chép nội dung website, reup video, khai thác trái phép nội dung số, livestream bán hàng sử dụng nhạc chưa được cấp phép hoặc đăng tải nội dung khi chưa có sự đồng ý của chủ sở hữu quyền.

Trong bối cảnh trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian được mở rộng, các nền tảng số cần chủ động xây dựng cơ chế tiếp nhận phản ánh, quy trình xác minh thông tin, cơ chế xử lý hoặc gỡ bỏ nội dung vi phạm, đồng thời triển khai các giải pháp kỹ thuật phục vụ công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Tuy nhiên, việc mở rộng trách nhiệm không đồng nghĩa với việc mọi sàn thương mại điện tử hoặc mạng xã hội mặc nhiên phải chịu trách nhiệm thay cho người bán hoặc người đăng tải nội dung.

Khoản 2 Điều 7 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 quy định việc khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không được xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác và phải tuân thủ các quy định pháp luật có liên quan.

Do đó, việc xác định trách nhiệm cụ thể của nền tảng trong từng trường hợp vẫn phụ thuộc vào hành vi thực tế xảy ra, mức độ tham gia của nền tảng, cơ chế xử lý vi phạm đã được triển khai cũng như các quy định pháp luật chuyên ngành có liên quan.

Có thể thấy, xu hướng quản lý hiện nay không đặt ra trách nhiệm tuyệt đối đối với sàn thương mại điện tử hay mạng xã hội, tuy nhiên lại yêu cầu các nền tảng phải chủ động hơn trong việc phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng.

Nguồn Báo Nhân Dân

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn, được đăng trên báo Nhân Dân ngày 05/6/2026)

1900 6192 để được giải đáp qua tổng đài
090 222 9061 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (CÓ PHÍ)
Đánh giá bài viết:
Bài viết đã giải quyết được vấn đề của bạn chưa?
Rồi Chưa

Tin cùng chuyên mục

Cách treo cờ Đảng, cờ Tổ quốc trong hội trường đúng quy định

Cách treo cờ Đảng, cờ Tổ quốc trong hội trường đúng quy định

Cách treo cờ Đảng, cờ Tổ quốc trong hội trường đúng quy định

Việc treo cờ Đảng, cờ Tổ quốc trong hội trường phải bảo đảm đúng vị trí, thứ tự và quy cách, đồng thời phù hợp với không gian tổ chức sự kiện. Bài viết dưới đây hướng dẫn cách treo cờ Đảng, cờ Tổ quốc trong hội trường theo Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL.

Những ngày nào phải treo cờ Tổ quốc theo quy định?

Những ngày nào phải treo cờ Tổ quốc theo quy định?

Những ngày nào phải treo cờ Tổ quốc theo quy định?

Treo Quốc kỳ (còn gọi là cờ Tổ quốc) vào các dịp lễ, Tết và sự kiện chính trị là hoạt động thể hiện lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc. Vậy theo quy định, những ngày nào người dân, cơ quan, tổ chức phải treo cờ Tổ quốc? Trường hợp nào phải treo cờ thường xuyên và việc treo cờ cần đáp ứng những yêu cầu gì?

Chương trình đào tạo đại học bị đình chỉ tuyển sinh trong những trường hợp nào?

Chương trình đào tạo đại học bị đình chỉ tuyển sinh trong những trường hợp nào?

Chương trình đào tạo đại học bị đình chỉ tuyển sinh trong những trường hợp nào?

Chương trình đào tạo đại học phải duy trì các yêu cầu về chất lượng, đội ngũ giảng viên và công khai thông tin trong quá trình thực hiện. Vậy chương trình đào tạo đại học bị đình chỉ tuyển sinh trong những trường hợp nào? 

Trường đại học phải công khai những thông tin gì về chương trình đào tạo trước khi tuyển sinh?

Trường đại học phải công khai những thông tin gì về chương trình đào tạo trước khi tuyển sinh?

Trường đại học phải công khai những thông tin gì về chương trình đào tạo trước khi tuyển sinh?

Các trường đại học có trách nhiệm công khai thông tin về chương trình đào tạo khi tổ chức tuyển sinh. Theo quy định mới nhất, trường đại học phải công khai những thông tin gì về chương trình đào tạo trước khi tuyển sinh? 
 

Giảng viên đại học phải có trình độ gì theo quy định mới nhất tại Thông tư 54/2026/TT-BGDĐT?

Giảng viên đại học phải có trình độ gì theo quy định mới nhất tại Thông tư 54/2026/TT-BGDĐT?

Giảng viên đại học phải có trình độ gì theo quy định mới nhất tại Thông tư 54/2026/TT-BGDĐT?

Trình độ, chuyên môn của giảng viên tham gia các chương trình đào tạo giáo dục đại học phải đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định. Vậy giảng viên đại học phải có trình độ gì theo quy định mới nhất tại Thông tư 54/2026/TT-BGDĐT? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ các yêu cầu cụ thể này.
 

Chương trình đào tạo thạc sĩ định hướng nghiên cứu và định hướng ứng dụng khác nhau thế nào?

Chương trình đào tạo thạc sĩ định hướng nghiên cứu và định hướng ứng dụng khác nhau thế nào?

Chương trình đào tạo thạc sĩ định hướng nghiên cứu và định hướng ứng dụng khác nhau thế nào?

Chương trình đào tạo thạc sĩ được phân thành các định hướng với mục tiêu và cấu trúc học tập khác nhau. Vậy chương trình đào tạo thạc sĩ định hướng nghiên cứu và định hướng ứng dụng khác nhau thế nào? Bài viết sau đây sẽ làm rõ vấn đề này.
 

[Ebook] Checklist 217 hành vi vi phạm về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và mức phạt

[Ebook] Checklist 217 hành vi vi phạm về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và mức phạt

[Ebook] Checklist 217 hành vi vi phạm về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và mức phạt

Để thuận tiện cho việc tra cứu, LuatVietnam đã checklist 217 hành vi vi phạm cùng mức phạt tương ứng tại Nghị định 330/2026/NĐ-CP, giúp doanh nghiệp, bộ phận pháp chế và người phụ trách công nghệ thông tin chủ động rà soát, phòng tránh rủi ro pháp lý.

Từ 10/9/2026, công ty tạm đình chỉ công việc người lao động quá thời hạn bị phạt bao nhiêu?

Từ 10/9/2026, công ty tạm đình chỉ công việc người lao động quá thời hạn bị phạt bao nhiêu?

Từ 10/9/2026, công ty tạm đình chỉ công việc người lao động quá thời hạn bị phạt bao nhiêu?

Việc tạm đình chỉ công việc của người lao động phải tuân thủ thời hạn theo quy định pháp luật. Trường hợp công ty kéo dài thời gian tạm đình chỉ công việc quá mức cho phép thì sẽ bị xử lý như thế nào?

Giáo viên từng bị xếp xuống hạng thấp hơn có được bổ nhiệm lại và truy lĩnh lương?

Giáo viên từng bị xếp xuống hạng thấp hơn có được bổ nhiệm lại và truy lĩnh lương?

Giáo viên từng bị xếp xuống hạng thấp hơn có được bổ nhiệm lại và truy lĩnh lương?

Giáo viên từng bị bổ nhiệm vào hạng thấp hơn dù đáp ứng đủ điều kiện có được bổ nhiệm lại vào hạng tương ứng và hưởng phần chênh lệch tiền lương trước đây? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp theo quy định tại Thông tư 93/2026/TT-BGDĐT.