10+ quy định của Bộ luật Lao động 2019 sắp được sửa đổi, bổ sung

1. Không cho thuê lại người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam

Khoản 1 Điều 1 dự thảo sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 52 Bộ luật Lao động 2019 theo hướng quy định hoạt động cho thuê lại lao động chỉ được thực hiện bởi doanh nghiệp cho thuê lại lao động, áp dụng đối với một số công việc nhất định và không áp dụng với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.

Theo khoản 2 Điều 52 Bộ luật Lao động 2019 hiện hành, hoạt động cho thuê lại lao động là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, chỉ được thực hiện bởi doanh nghiệp có Giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động và áp dụng đối với một số công việc nhất định. Quy định hiện hành chưa đặt ra nội dung loại trừ người lao động nước ngoài khỏi phạm vi cho thuê lại lao động.

Đồng thời, khoản 2 Điều 52 dự kiến không còn quy định trực tiếp hoạt động cho thuê lại lao động là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và không còn yêu cầu doanh nghiệp phải có Giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động tại điều khoản này.

Ngoài ra, theo khoản 2 Điều 1 dự thảo, khoản 4 Điều 53 Bộ luật Lao động 2019 được sửa đổi theo hướng bên thuê lại lao động không được chuyển người lao động thuê lại cho người sử dụng lao động khác; đồng thời không được sử dụng người lao động thuê lại được cung cấp bởi doanh nghiệp không phải là doanh nghiệp cho thuê lại lao động.

Khoản 4 Điều 53 Bộ luật Lao động hiện hành cũng cấm bên thuê lại lao động chuyển người lao động thuê lại cho người sử dụng lao động khác. Tuy nhiên, đối với nguồn cung cấp lao động, quy định hiện hành cấm sử dụng người lao động thuê lại được cung cấp bởi doanh nghiệp không có Giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động.

2. Doanh nghiệp cho thuê lại lao động chuyển từ xin giấy phép sang thông báo hoạt động

Khoản 3 Điều 1 Dự thảo đề xuất sửa đổi toàn bộ Điều 54 Bộ luật Lao động 2019. Theo đó, doanh nghiệp cho thuê lại lao động phải ký quỹ và thực hiện thông báo hoạt động, chấm dứt hoạt động cho thuê lại lao động với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Chính phủ sẽ quy định việc ký quỹ, thông báo hoạt động, chấm dứt hoạt động và danh mục công việc được thực hiện cho thuê lại lao động.

Trong khi đó, Điều 54 Bộ luật Lao động hiện hành quy định doanh nghiệp cho thuê lại lao động phải ký quỹ và được cấp Giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động. Chính phủ có trách nhiệm quy định việc ký quỹ, điều kiện, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi giấy phép và danh mục công việc được thực hiện cho thuê lại lao động.

Như vậy, Dự thảo đề xuất thay đổi đáng kể cơ chế quản lý hoạt động cho thuê lại lao động, từ cơ chế cấp giấy phép sang cơ chế thông báo. Doanh nghiệp vẫn phải thực hiện nghĩa vụ ký quỹ nhưng không còn phải thực hiện các thủ tục cấp, cấp lại, gia hạn giấy phép như quy định hiện hành. Thay vào đó, doanh nghiệp phải thông báo khi bắt đầu và khi chấm dứt hoạt động cho thuê lại lao động với cơ quan có thẩm quyền.

3. Thủ tướng Chính phủ quy định tổ chức và hoạt động của Hội đồng tiền lương quốc gia

Theo khoản 4 Điều 1 dự thảo, khoản 3 Điều 92 Bộ luật Lao động 2019 được sửa đổi theo hướng giao Thủ tướng Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và hoạt động của Hội đồng tiền lương quốc gia.

Khoản 3 Điều 92 Bộ luật Lao động hiện hành giao Chính phủ quy định các nội dung này. Do đó, điểm thay đổi chủ yếu là điều chỉnh thẩm quyền ban hành quy định về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và hoạt động của Hội đồng tiền lương quốc gia từ Chính phủ sang Thủ tướng Chính phủ.

Hội đồng tiền lương quốc gia vẫn là cơ quan tư vấn về mức lương tối thiểu và chính sách tiền lương đối với người lao động theo khoản 1 Điều 92. Tuy nhiên, nếu đề xuất được thông qua, các vấn đề cụ thể về tổ chức và hoạt động của Hội đồng sẽ do Thủ tướng Chính phủ quy định thay vì do Chính phủ quy định như hiện nay.

4. Bộ trưởng Bộ Nội vụ phải thông báo lịch nghỉ lễ, tết trước ngày 31/12

Điểm b khoản 5 Điều 1 Dự thảo sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 112 Bộ luật Lao động 2019. Theo đó, hằng năm, căn cứ điều kiện thực tế, Thủ tướng Chính phủ quyết định cụ thể ngày nghỉ Tết Âm lịch và ngày nghỉ Quốc khánh. Bộ trưởng Bộ Nội vụ phải thông báo cụ thể ngày nghỉ lễ, tết hằng năm đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định trước ngày 31/12 của năm liền kề trước đó.

Việc thông báo này được áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động làm việc trong cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội.

Khoản 3 Điều 112 hiện hành mới chỉ quy định Thủ tướng Chính phủ căn cứ điều kiện thực tế để quyết định cụ thể ngày nghỉ Tết Âm lịch và ngày nghỉ Quốc khánh. Bộ luật chưa quy định Bộ trưởng Bộ Nội vụ phải thông báo lịch nghỉ, chưa đặt ra thời hạn thông báo trước ngày 31/12 và cũng chưa xác định cụ thể nhóm đối tượng áp dụng thông báo. 

5. Bổ sung Ngày Văn hóa Việt Nam là ngày nghỉ hưởng nguyên lương

Điểm a khoản 5 Điều 1 dự thảo đề xuất bổ sung điểm g vào sau điểm e khoản 1 Điều 112 Bộ luật Lao động 2019. Theo đó, người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương 01 ngày vào Ngày Văn hóa Việt Nam, tức ngày 24 tháng 11 dương lịch.

Khoản 1 Điều 112 Bộ luật Lao động hiện hành quy định người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương vào các dịp: Tết Dương lịch 01 ngày; Tết Âm lịch 05 ngày; Ngày Chiến thắng 01 ngày; Ngày Quốc tế lao động 01 ngày; Quốc khánh 02 ngày và Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương 01 ngày. Luật hiện hành chưa có Ngày Văn hóa Việt Nam trong danh sách ngày nghỉ lễ, tết của người lao động.

6. Có thể ủy quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã đăng ký nội quy lao động

Khoản 6 Điều 1 Dự thảo sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 119 Bộ luật Lao động 2019. Theo quy định mới, căn cứ điều kiện cụ thể, người đứng đầu cơ quan chuyên môn thực hiện nhiệm vụ về lĩnh vực nội vụ thuộc UBND cấp tỉnh có thể ủy quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện việc đăng ký nội quy lao động.

Khoản 5 Điều 119 Bộ luật Lao động hiện hành quy định cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh có thể ủy quyền cho cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp huyện thực hiện việc đăng ký nội quy lao động.

Như vậy, dự thảo điều chỉnh cả chủ thể thực hiện việc ủy quyền và chủ thể được ủy quyền. Người đứng đầu cơ quan chuyên môn thực hiện nhiệm vụ về lĩnh vực nội vụ thuộc UBND cấp tỉnh sẽ là người có thể quyết định việc ủy quyền; còn Chủ tịch UBND cấp xã là người được giao thực hiện đăng ký nội quy lao động. 

7. Sửa điều kiện đối với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam

Khoản 7 Điều 1 dự thảo sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 151 Bộ luật Lao động 2019 về điều kiện của người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.

Theo dự thảo, người lao động nước ngoài phải:

• Từ đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
• Có trình độ chuyên môn, kỹ thuật, kinh nghiệm làm việc;
• Bảo đảm sức khỏe theo quy định;
• Không thuộc trường hợp đang chấp hành hình phạt, chưa được xóa án tích hoặc đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự;
• Phải có giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động.

So với khoản 1 Điều 151 hiện hành, dự thảo không còn liệt kê điều kiện về “tay nghề” và thay quy định “có đủ sức khỏe theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế” bằng “bảo đảm sức khỏe theo quy định”. 

8. Quyết định đình công phải được gửi cho UBND cấp xã

Theo khoản 8 Điều 1 dự thảo, khoản 3 Điều 202 Bộ luật Lao động 2019 được sửa đổi theo hướng ít nhất 05 ngày làm việc trước ngày bắt đầu đình công, tổ chức đại diện người lao động tổ chức và lãnh đạo đình công phải gửi văn bản về việc quyết định đình công cho người sử dụng lao động, UBND cấp xã và cơ quan chuyên môn thực hiện nhiệm vụ về lĩnh vực nội vụ thuộc UBND cấp tỉnh.

Khoản 3 Điều 202 hiện hành yêu cầu văn bản quyết định đình công phải được gửi cho người sử dụng lao động, UBND cấp huyện và cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh.

Thời hạn gửi văn bản trước ít nhất 05 ngày làm việc và trách nhiệm của tổ chức đại diện người lao động về cơ bản được giữ nguyên. Nội dung sửa đổi tập trung vào việc thay UBND cấp huyện bằng UBND cấp xã, đồng thời thay tên cơ quan chuyên môn về lao động bằng cơ quan chuyên môn thực hiện nhiệm vụ về lĩnh vực nội vụ thuộc UBND cấp tỉnh.

9. Thông báo đóng cửa tạm thời nơi làm việc được gửi cho UBND cấp xã

Khoản 9 Điều 1 dự thảo sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 205 Bộ luật Lao động 2019 thành “Ủy ban nhân dân cấp xã có nơi làm việc dự kiến đóng cửa”.

Theo Điều 205 Bộ luật Lao động hiện hành, ít nhất 03 ngày làm việc trước ngày đóng cửa tạm thời nơi làm việc, người sử dụng lao động phải niêm yết công khai quyết định và thông báo cho tổ chức đại diện người lao động đang tổ chức, lãnh đạo đình công; UBND cấp tỉnh và UBND cấp huyện nơi có nơi làm việc dự kiến đóng cửa. Riêng khoản 3 hiện hành xác định cơ quan nhận thông báo là UBND cấp huyện.

Như vậy, dự thảo chỉ sửa đổi khoản 3 Điều 205, thay UBND cấp huyện bằng UBND cấp xã có nơi làm việc dự kiến đóng cửa. 

10. Chủ tịch UBND xã xử lý cuộc đình công không đúng trình tự, thủ tục

Khoản 10 Điều 1 dự thảo sửa đổi toàn bộ Điều 211 Bộ luật Lao động 2019. Theo đó, trong thời hạn 12 giờ kể từ khi nhận được thông báo về cuộc đình công không tuân theo các Điều 200, 201 và 202, Chủ tịch UBND cấp xã nơi đặt trụ sở chính của doanh nghiệp chủ trì, phối hợp với công đoàn cùng cấp và các cơ quan, tổ chức có liên quan gặp gỡ người sử dụng lao động và đại diện tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở để hỗ trợ các bên tìm biện pháp giải quyết.

Điều 211 hiện hành giao nhiệm vụ này cho Chủ tịch UBND cấp huyện. Chủ tịch UBND cấp huyện chủ trì, chỉ đạo cơ quan chuyên môn về lao động phối hợp với công đoàn cùng cấp và các cơ quan, tổ chức có liên quan thực hiện việc gặp gỡ, hỗ trợ các bên.

Ngoài việc chuyển thẩm quyền từ Chủ tịch UBND cấp huyện xuống Chủ tịch UBND cấp xã, Dự thảo còn xác định rõ UBND cấp xã có thẩm quyền là nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính. Các quy định về lập biên bản, xử lý hoặc kiến nghị xử lý hành vi vi phạm và hướng dẫn các bên thực hiện thủ tục giải quyết tranh chấp lao động vẫn được giữ lại.

11. Bãi bỏ thẩm quyền điều tra tai nạn lao động của thanh tra lao động tại Bộ luật Lao động

Theo điểm b khoản 11 Điều 1 dự thảo, khoản 2 Điều 214 Bộ luật Lao động 2019 sẽ bị bãi bỏ.

Điều 214 Bộ luật Lao động hiện hành quy định về nội dung thanh tra lao động. Trong đó, khoản 2 quy định thanh tra lao động thực hiện việc điều tra tai nạn lao động và vi phạm an toàn, vệ sinh lao động.

Ngoài ra, Điều 214 còn quy định các nội dung như thanh tra việc chấp hành pháp luật lao động; tham gia hướng dẫn áp dụng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về điều kiện lao động, an toàn, vệ sinh lao động; giải quyết khiếu nại, tố cáo về lao động.

Dự thảo chỉ đề xuất bãi bỏ khoản 2 Điều 214, tức bỏ nội dung “điều tra tai nạn lao động và vi phạm an toàn, vệ sinh lao động” khỏi phạm vi nội dung thanh tra lao động được quy định tại Bộ luật Lao động. 

Trên đây là thông tin 10+ quy định của Bộ luật Lao động 2019 sắp được sửa đổi, bổ sung.