Trốn nghĩa vụ quân sự năm 2026 bị phạt thế nào?

1. Những ai bắt buộc đi nghĩa vụ quân sự?

Theo Điều 30 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, số 78/2015/QH13, độ tuổi gọi nhập ngũ được quy định như sau:

- Công dân đủ 18 tuổi được gọi nhập ngũ; độ tuổi gọi nhập ngũ từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi; công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ thì độ tuổi gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi.

Đồng thời theo khoản 1 Điều 31 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, số 78/2015/QH13 quy định công dân được gọi nhập ngũ khi có đủ các tiêu chuẩn sau đây:

- Lý lịch rõ ràng;

- Chấp hành nghiêm đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước;

- Đủ sức khoẻ phục vụ tại ngũ theo quy định;

- Có trình độ văn hóa phù hợp.

Như vậy, để được đi nghĩa vụ quân sự thì bắt buộc công dân phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên trừ trường hợp được miễn nghĩa vụ quân sự được quy định tại khoản 2 Điều 41 Luật Nghĩa vụ Quân sự 2015, số 78/2015/QH13, bao gồm:

- Con của liệt sĩ hoặc thương binh hạng một.

- Một anh/một em trai của liệt sĩ.

- Một con của thương binh hạng hai hoặc bệnh binh hoặc người nhiễm chất độc da cam bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

- Người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, công an.

- Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến làm việc ở vùng đặc biệt khó khăn từ 24 tháng trở lên.

Trốn nghĩa vụ quân sự năm 2026 bị phạt thế nào? (Ảnh minh họa)

2. Trốn nghĩa vụ quân sự bị phạt thế nào?

2.1. Xử phạt hành chính

Theo Điều 10 Nghị định 218/2025/NĐ-CP quy định mức phạt đối với hành vi vi phạm quy định về nhập ngũ; quy định thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân

2.2. Xử lý hình sự

Theo Điều 332 Bộ luật Hình sự 2015, số 100/2015/QH13 được sửa đổi, bổ sung bởi Bộ luật Hình sự sửa đổi 2017, số 12/2017/QH14, Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025, số 86/2025/QH15 quy định về tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự như sau:

- Người nào không chấp hành đúng quy định của pháp luật về đăng ký nghĩa vụ quân sự, không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ, lệnh gọi tập trung huấn luyện, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng - 02 năm.

- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 - 05 năm:

• Tự gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của mình;

• Phạm tội trong thời chiến;

• Lôi kéo người khác phạm tội.

Như vậy, tùy theo hành vi, hình thức trốn tránh nghĩa vụ quân sự, mức độ vi phạm mà người trốn nghĩa vụ quân sự sẽ bị xử phạt hành chính theo mức phạt tương ứng. Trong trường hợp hành vi vi phạm bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự, người phạm tội còn có thể bị phạt tù đối đa lên đến 5 năm tù giam.