Hai người cùng nuôi một người phụ thuộc thì ai được tính giảm trừ gia cảnh?

1. Hai người cùng nuôi một người phụ thuộc thì ai được tính giảm trừ gia cảnh?

Nếu nhiều người nộp thuế có chung một người phụ thuộc phải nuôi dưỡng thì các bên tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh cho một người nộp thuế trong năm tính thuế. Một người phụ thuộc không được tính giảm trừ đồng thời cho nhiều người nộp thuế trong cùng năm.

Điểm b khoản 2 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định:

“Trường hợp nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc phải nuôi dưỡng thì người nộp thuế tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh vào một người nộp thuế trong năm tính thuế. Trường hợp có thay đổi về thỏa thuận thì việc thay đổi áp dụng cho kỳ tính thuế tiếp theo.”

Như vậy, pháp luật không mặc định người nào trong hai người được ưu tiên tính giảm trừ. Hai người cùng có nghĩa vụ nuôi dưỡng sẽ tự thỏa thuận lựa chọn một người đứng tên đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc đó trong năm tính thuế.

2. Một người phụ thuộc có được tính giảm trừ cho cả hai người không?

Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định nguyên tắc mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế.

Điểm c khoản 2 Điều 48 quy định:

“Trường hợp người nộp thuế có nhiều nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công thì được lựa chọn nơi đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc và phải đảm bảo mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế.”

Theo đó, dù có hai hoặc nhiều người cùng trực tiếp nuôi dưỡng thì cùng một người phụ thuộc cũng không được sử dụng để tính giảm trừ đồng thời cho nhiều người nộp thuế trong cùng năm.

Ví dụ, nếu cha và mẹ cùng nuôi một người con đủ điều kiện là người phụ thuộc thì cha và mẹ thỏa thuận để một trong hai người đăng ký giảm trừ cho người con đó trong năm tính thuế.

3. Đã thỏa thuận một người đăng ký thì có được đổi sang người khác không?

Có thể thay đổi thỏa thuận, nhưng thời điểm áp dụng được Nghị định quy định cụ thể.

Điểm b khoản 2 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP nêu rõ:

“Trường hợp có thay đổi về thỏa thuận thì việc thay đổi áp dụng cho kỳ tính thuế tiếp theo.”

Do đó, nếu trong năm tính thuế hai người đã thỏa thuận để một người đăng ký giảm trừ cho người phụ thuộc, sau đó muốn chuyển sang người còn lại thì sự thay đổi này được áp dụng từ kỳ tính thuế tiếp theo.

Quy định này không xác định việc chuyển đổi người đăng ký giảm trừ ngay trong cùng kỳ tính thuế sau khi các bên thay đổi thỏa thuận.

4. Người đăng ký giảm trừ cho người phụ thuộc phải đáp ứng điều kiện gì?

Điểm a khoản 2 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu:

• Đã đăng ký thuế;
• Đã đăng ký người phụ thuộc.

Thời hạn đăng ký người phụ thuộc cùng hồ sơ chứng minh người phụ thuộc là trước ngày 31/12 của năm tính thuế và được thực hiện ổn định cho các năm sau nếu không có thay đổi.

Trường hợp trong năm tính thuế người nộp thuế chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc thì được tính giảm trừ cho người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.

Bên cạnh đó, khoản 5 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định người nộp thuế tự đăng ký số lượng người phụ thuộc kèm giấy tờ hợp pháp và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của việc đăng ký cũng như thu nhập của người phụ thuộc.

5. Nếu người đăng ký có nhiều nguồn thu nhập thì đăng ký người phụ thuộc ở đâu?

Trường hợp người nộp thuế có nhiều nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công, điểm c khoản 2 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP cho phép người nộp thuế lựa chọn nơi đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc.

Tuy nhiên, vẫn phải bảo đảm nguyên tắc:

Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế.

Do đó, việc cá nhân có thu nhập tại nhiều nơi không làm thay đổi nguyên tắc một người phụ thuộc chỉ được sử dụng để giảm trừ cho một người nộp thuế trong năm. Người nộp thuế cần chủ động lựa chọn nơi đăng ký giảm trừ phù hợp với tình hình thu nhập và thực hiện thủ tục đăng ký theo quy định. Trường hợp thay đổi nơi đăng ký giảm trừ, cần bảo đảm việc kê khai, điều chỉnh được thực hiện thống nhất, tránh kê khai trùng người phụ thuộc tại nhiều nơi hoặc cho nhiều người nộp thuế trong cùng năm tính thuế. 

Tóm lại, với câu hỏi “Hai người cùng nuôi một người phụ thuộc thì ai được tính giảm trừ gia cảnh?”, khoản 2 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định các bên tự thỏa thuận để một người nộp thuế đăng ký giảm trừ trong năm tính thuế. Nếu thay đổi thỏa thuận thì việc thay đổi được áp dụng từ kỳ tính thuế tiếp theo.