Quốc thiều có phải là Quốc ca không? Khi nào sử dụng Quốc thiều, khi nào sử dụng Quốc ca? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp những thắc mắc này theo quy định của pháp luật.
1. Khi nào cử Quốc thiều?
Theo Mục III Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL, Quốc thiều là nhạc của bài Tiến quân ca (Quốc ca).
Theo đó, Quốc thiều chính là phần nhạc của bài Tiến quân ca, không bao gồm phần lời bài hát. Khi cử Quốc thiều, giai điệu của bài Tiến quân ca được thể hiện bằng nhạc cụ hoặc bản nhạc không lời.
Đáng chú ý, khoản 3 Mục III Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL quy định Quốc thiều được sử dụng trong các trường hợp sau:
- Các buổi lễ thượng cờ;
- Lễ đón các nguyên thủ quốc gia;
- Các nghi lễ cấp Nhà nước.
Như vậy, Quốc thiều được cử trong các buổi lễ thượng cờ, lễ đón nguyên thủ quốc gia và các nghi lễ cấp Nhà nước.
Ngoài ra, đối với hoạt động đối ngoại tại nước ngoài, Điều 14 Thông tư 11/2026/TT-BNG của Bộ Ngoại giao cũng có quy định về việc cử Quốc thiều Việt Nam.
Theo đó, Quốc thiều Việt Nam được cử trong các cuộc mít tinh, chiêu đãi chào mừng Quốc khánh, ngày lễ lớn của Việt Nam hoặc kỷ niệm sự kiện quan trọng trong quan hệ giữa Việt Nam với quốc gia hay tổ chức quốc tế tiếp nhận, phù hợp với quy định, thông lệ lễ tân của quốc gia, tổ chức quốc tế tiếp nhận.
Trường hợp trong hoạt động đối ngoại có cử Quốc thiều hai nước thì thứ tự cử Quốc thiều Việt Nam và Quốc thiều quốc gia tiếp nhận được thực hiện phù hợp với quy định, thông lệ lễ tân tại quốc gia tiếp nhận. Trường hợp không có quy định cụ thể, nếu hoạt động do Việt Nam tổ chức, cử quốc thiều quốc gia tiếp nhận trước, Quốc thiều nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam sau.

2. Khi nào hát Quốc ca?
Theo khoản 3 Điều 13 Hiến pháp 2013:
Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhạc và lời của bài Tiến quân ca.
Như vậy, khác với Quốc thiều chỉ bao gồm phần nhạc, Quốc ca bao gồm cả phần nhạc và lời của bài Tiến quân ca.
Về các trường hợp sử dụng Quốc ca, khoản 3 Mục III Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL quy định Quốc ca được sử dụng trong:
- Các buổi lễ chào cờ tại các công sở nhà nước;
- Các buổi lễ chào cờ tại trường học;
- Các nghi lễ sinh hoạt chính trị của đất nước;
- Các nghi lễ sinh hoạt chính trị của các đoàn thể;
- Các lễ hội quốc gia;
- Các sự kiện thể thao cấp Nhà nước và quốc tế.
Như vậy, Quốc ca được sử dụng trong các buổi lễ chào cờ tại cơ quan nhà nước, trường học, các nghi lễ sinh hoạt chính trị, lễ hội quốc gia và các sự kiện thể thao cấp Nhà nước, quốc tế.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL quy định các trường hợp sử dụng Quốc ca, không có nghĩa tất cả các trường hợp nêu trên đều bắt buộc phải tổ chức hát trực tiếp.
Việc hát Quốc ca hay sử dụng bản ghi Quốc ca cần căn cứ vào quy định cụ thể đối với từng nghi lễ, sự kiện.
3. Phân biệt cử Quốc thiều và hát Quốc ca
Mặc dù đều sử dụng giai điệu của bài Tiến quân ca, việc cử Quốc thiều và hát Quốc ca có sự khác biệt về hình thức thể hiện và trường hợp sử dụng.
Căn cứ Mục III Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL, có thể phân biệt như sau:
|
Tiêu chí |
Cử Quốc thiều |
Hát Quốc ca |
|
Nội dung |
Phần nhạc của bài Tiến quân ca |
Phần nhạc và lời của bài Tiến quân ca |
|
Hình thức thể hiện |
Trình tấu hoặc phát bản nhạc không lời |
Thể hiện bài Tiến quân ca bằng nhạc và lời hát |
|
Trường hợp sử dụng |
Lễ thượng cờ, lễ đón nguyên thủ quốc gia, nghi lễ cấp Nhà nước |
Các buổi lễ chào cờ tại cơ quan, trường học; nghi lễ sinh hoạt chính trị; lễ hội quốc gia; sự kiện thể thao cấp Nhà nước và quốc tế |
|
Đặc điểm |
Không có lời hát |
Có lời hát |
Từ bảng trên có thể thấy, điểm khác biệt rõ nhất là cử Quốc thiều chỉ thể hiện phần nhạc, còn hát Quốc ca là thể hiện phần nhạc và lời của bài Tiến quân ca.
Ngoài ra, cũng cần phân biệt giữa lễ thượng cờ và lễ chào cờ.
Lễ thượng cờ là nghi lễ thực hiện việc kéo Quốc kỳ lên, trong khi lễ chào cờ là nghi thức thể hiện sự tôn kính đối với Quốc kỳ.
Theo Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL, Quốc thiều được sử dụng trong lễ thượng cờ, còn Quốc ca được sử dụng trong các buổi lễ chào cờ tại công sở nhà nước, trường học.
4. Quốc ca Việt Nam là bài hát gì?
Theo khoản 3 Điều 13 Hiến pháp năm 2013, Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhạc và lời của bài Tiến quân ca.
Theo đó, Quốc ca Việt Nam là bài Tiến quân ca, do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác năm 1944, trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc. Cả phần nhạc và phần lời của bài hát đều do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác.
Bài Tiến quân ca ra đời trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, mang âm hưởng hào hùng, thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh và khát vọng độc lập của dân tộc Việt Nam.
Ngày 16/08/1945, Đại hội Quốc dân tại Tân Trào đã quyết định chọn bài Tiến quân ca làm Quốc ca. Sau đó, bài hát được cất lên trong Lễ Tuyên ngôn độc lập ngày 02/09/1945 tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội.
Đến tháng 3/1946, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa I chính thức chọn Tiến quân ca làm Quốc ca của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Đặc biệt, Điều 3 Hiến pháp 1946 ghi nhận Quốc ca là bài Tiến quân ca. Quy định này tiếp tục được kế thừa trong các bản Hiến pháp sau đó.
Trên đây là thông tin liên quan đến bài viết “Khi nào cử Quốc thiều, khi nào hát Quốc ca?” theo quy định hiện hành…
RSS