1. Từ năm 2027, trợ giúp viên pháp lý phải đáp ứng điều kiện gì?
Ngày 23/4/2026, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, số 05/2026/QH16, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027.
Theo khoản 4 Điều 1 Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi 2026, sửa đổi, bổ sung Điều 19 Luật Trợ giúp pháp lý 2017, công dân Việt Nam là viên chức của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước có đủ các tiêu chuẩn sau đây có thể trở thành trợ giúp viên pháp lý:
(1) Có phẩm chất đạo đức tốt.
Đây là một trong những tiêu chuẩn bắt buộc đối với người muốn trở thành trợ giúp viên pháp lý, nhằm bảo đảm người thực hiện trợ giúp pháp lý có phẩm chất đạo đức phù hợp với hoạt động nghề nghiệp.
(2) Có trình độ cử nhân luật trở lên.
Theo đó, người muốn trở thành trợ giúp viên pháp lý phải có trình độ chuyên môn tối thiểu là cử nhân luật.
Quy định này nhằm bảo đảm người thực hiện trợ giúp pháp lý có kiến thức pháp luật cần thiết để thực hiện các hoạt động tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng và những hình thức trợ giúp pháp lý khác theo quy định.
(3) Đã được đào tạo nghề luật sư hoặc được miễn đào tạo nghề luật sư.
Ngoài yêu cầu về trình độ chuyên môn, người muốn trở thành trợ giúp viên pháp lý còn phải đáp ứng điều kiện về đào tạo nghề luật sư.
(4) Đã qua thời gian tập sự hành nghề luật sư hoặc tập sự trợ giúp pháp lý, trừ trường hợp đã từng là trợ giúp viên pháp lý.
Như vậy, người muốn trở thành trợ giúp viên pháp lý phải đáp ứng yêu cầu về tập sự hành nghề luật sư hoặc tập sự trợ giúp pháp lý.
Tuy nhiên, từ ngày 01/01/2027, quy định này có ngoại lệ đối với người đã từng là trợ giúp viên pháp lý. Theo đó, người đã từng là trợ giúp viên pháp lý không phải đáp ứng lại yêu cầu về thời gian tập sự nêu trên khi được xem xét trở thành trợ giúp viên pháp lý.
(5) Có sức khỏe bảo đảm thực hiện trợ giúp pháp lý.
Người muốn trở thành trợ giúp viên pháp lý phải có sức khỏe bảo đảm thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu của hoạt động trợ giúp pháp lý.
Như vậy, từ ngày 01/01/2027, công dân Việt Nam là viên chức của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước cần đáp ứng đầy đủ 05 tiêu chuẩn nêu trên để có thể trở thành trợ giúp viên pháp lý.
So với quy định tại Điều 19 Luật Trợ giúp pháp lý 2017, quy định mới đã bổ sung trường hợp không phải đáp ứng yêu cầu về thời gian tập sự hành nghề luật sư hoặc tập sự trợ giúp pháp lý đối với người đã từng là trợ giúp viên pháp lý.
Đồng thời, bỏ tiêu chuẩn “Không đang trong thời gian bị xử lý kỷ luật” tại Điều 19 Luật Trợ giúp pháp lý 2017. Tuy nhiên, theo điểm a khoản 1 Điều 21 Luật Trợ giúp pháp lý 2017, được sửa đổi, bổ sung người đang trong thời hạn bị xử lý kỷ luật vẫn thuộc trường hợp không được bổ nhiệm và cấp thẻ trợ giúp viên pháp lý.

2. Ai có thẩm quyền bổ nhiệm trợ giúp viên pháp lý từ năm 2027?
Căn cứ khoản 5 Điều 1 Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi 2026 quy định sửa đổi, bổ sung Điều 21 Luật Trợ giúp pháp lý 2017, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét bổ nhiệm và cấp thẻ trợ giúp viên pháp lý cho người đáp ứng đủ tiêu chuẩn nêu trên và không thuộc các trường hợp không được bổ nhiệm theo quy định.
Trong đó, các trường hợp không được bổ nhiệm bao gồm:
- Người đang trong thời hạn bị xử lý kỷ luật;
- Người đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc cơ sở giáo dục bắt buộc;
- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự và một số trường hợp đã bị kết án theo tính chất, mức độ nghiêm trọng của tội phạm và tình trạng án tích.
Đáng chú ý, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh còn xem xét bổ nhiệm và cấp thẻ cho người đã bị miễn nhiệm, thu hồi thẻ thuộc một số trường hợp luật định khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn theo quy định và lý do miễn nhiệm, thu hồi thẻ không còn.
Như vậy, từ ngày 01/01/2027, người muốn trở thành trợ giúp viên pháp lý không chỉ phải đáp ứng các tiêu chuẩn về phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, đào tạo, tập sự và sức khỏe mà còn phải không thuộc các trường hợp không được bổ nhiệm, cấp thẻ theo quy định của pháp luật.
3. Ai được trợ giúp pháp lý miễn phí
Điều 7 Luật Trợ giúp pháp lý 2017 được sửa đổi bổ sung bởi khoản 2 Điều 1 Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi 2026 quy định 14 hóm người được trợ giúp pháp lý miễn phí bao gồm:
- Người có công với cách mạng; cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi liệt sĩ.
- Người thuộc hộ nghèo, người thuộc hộ cận nghèo.
- Người nhiễm chất độc da cam.
- Người khuyết tật.
- Trẻ em.
- Người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người dân tộc thiểu số rất ít người.
- Người được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng là người cao tuổi, người bị bạo lực trong vụ việc bạo lực gia đình, người nhiễm HIV.
- Người lao động có thu nhập thấp là người bị buộc tội, bị hại.
- Người có khó khăn đột xuất do gặp thiên tai hoặc hỏa hoạn được trợ giúp pháp lý trong vụ việc liên quan trực tiếp đến khắc phục hậu quả xảy ra với họ bởi sự kiện này.
- Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị buộc tội, bị hại, người làm chứng, người chấp hành biện pháp xử lý chuyển hướng, phạm nhân theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên.
- Nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người và người dưới 18 tuổi đi cùng theo quy định của Luật Phòng, chống mua bán người.
- Cá nhân bị thiệt hại mà không thuê người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
- Người nước ngoài theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định được trợ giúp pháp lý.
- Người được trợ giúp pháp lý khác theo quy định của pháp luật.
Trên đây là thông tin liên quan đến bài viết “Từ năm 2027, trợ giúp viên pháp lý phải đáp ứng điều kiện gì? theo quy định mới nhất…
RSS