Các hình thức kỷ luật viên chức mới nhất theo Nghị định 234/2026/NĐ-CP?

1. Áp dụng kỷ luật  với viên chức 

1.1. Các hình thức kỷ luật 

Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 234/2026/NĐ-CP quy định:

"1. Các hình thức kỷ luật:

a) Khiển trách;

b) Cảnh cáo;

c) Cách chức, áp dụng đối với viên chức quản lý;

d) Buộc thôi việc."

Theo đó, các hình thức kỷ luật được áp dụng như sau:

Ngoài ra, Điều này còn quy định viên chức bị kỷ luật bằng một trong các hình thức nêu trên còn bị hạn chế thực hiện hoạt động nghề nghiệp theo quy định của pháp luật có liên quan.

Đối với trường hợp viên chức bị Tòa án kết án phạt tù mà không được hưởng án treo hoặc bị kết án về tội phạm tham nhũng, khoản 3 Điều 7 Nghị định xác định đương nhiên bị buộc thôi việc kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật. Riêng đối với viên chức quản lý phạm tội bị Tòa án kết án và bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật thì đương nhiên thôi giữ chức vụ được bổ nhiệm.

1.2. Nguyên tắc xác định hình thức kỷ luật

Việc áp dụng hình thức kỷ luật không chỉ dựa vào tên gọi của hành vi vi phạm mà còn phải xem xét mức độ và hậu quả của hành vi đó.

Căn cứ khoản 4 Điều 2 Nghị định 234/2026/NĐ-CP, khi xem xét xử lý kỷ luật phải đánh giá:

• Nội dung, động cơ, tính chất và mức độ vi phạm;
• Hậu quả, nguyên nhân vi phạm và hoàn cảnh cụ thể;
• Các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ;
• Thái độ tiếp thu, sửa chữa và kết quả khắc phục khuyết điểm, hậu quả.

Đồng thời, khoản 2 Điều 2 Nghị định xác định mỗi hành vi vi phạm chỉ bị xử lý một lần bằng một hình thức kỷ luật.

Nếu tại cùng thời điểm xem xét, viên chức có từ hai hành vi vi phạm trở lên thì phải xem xét, kết luận từng hành vi và quyết định chung bằng hình thức kỷ luật cao nhất, không tách riêng từng hành vi để kỷ luật nhiều lần.

2. Những trường hợp viên chức bị kỷ luật khiển trách, cảnh cáo

2.1. Trường hợp áp dụng hình thức khiển trách

Hình thức khiển trách áp dụng đối với viên chức vi phạm lần đầu, gây hậu quả ít nghiêm trọng. Nội dung này được quy định tại Điều 8 Nghị định 234/2026/NĐ-CP.

Một số hành vi thuộc trường hợp này gồm:

• Không tuân thủ quy trình, quy định chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp và quy tắc ứng xử trong khi thực hiện nhiệm vụ, đã được cấp có thẩm quyền nhắc nhở bằng văn bản.
• Vi phạm quy định về thực hiện chức trách, nhiệm vụ, kỷ luật lao động hoặc nội quy, quy chế làm việc của đơn vị sự nghiệp công lập, đã được nhắc nhở bằng văn bản.
• Lợi dụng vị trí công tác nhằm mục đích vụ lợi; có thái độ hách dịch, cửa quyền hoặc gây khó khăn, phiền hà đối với người dân trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
• Né tránh, đùn đẩy, không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nhiệm vụ được giao mà không có lý do chính đáng.
• Vi phạm các quy định về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; bảo vệ bí mật nhà nước; khiếu nại, tố cáo hoặc các quy định khác.

Để xác định thế nào là hậu quả ít nghiêm trọng, điểm a khoản 2 Điều 6 Nghị định quy định đây là vi phạm có tính chất, mức độ tác hại không lớn, tác động trong phạm vi nội bộ, làm ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức, đơn vị công tác.

2.2. Trường hợp áp dụng hình thức cảnh cáo

Hình thức cảnh cáo được quy định tại Điều 9 Nghị định 234/2026/NĐ-CP, áp dụng đối với ba nhóm trường hợp:

Thứ nhất, viên chức đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách nhưng tái phạm.

Thứ hai, viên chức vi phạm lần đầu, gây hậu quả nghiêm trọng .

Thứ ba, viên chức vi phạm lần đầu, gây hậu quả ít nghiêm trọng nhưng thuộc một trong hai trường hợp tại khoản 3 Điều 9 Nghị định, cụ thể:

• Viên chức quản lý không thực hiện đúng trách nhiệm, để viên chức thuộc quyền quản lý vi phạm pháp luật gây hậu quả nghiêm trọng trong khi thực hiện nhiệm vụ.
• Viên chức quản lý không hoàn thành nhiệm vụ quản lý, điều hành theo sự phân công mà không có lý do chính đáng.

Về mức độ hậu quả, điểm b khoản 2 Điều 6 xác định vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng là vi phạm có tính chất, mức độ tác hại lớn, tác động ra ngoài phạm vi nội bộ, gây dư luận xấu trong viên chức và Nhân dân, làm giảm uy tín của cơ quan, tổ chức, đơn vị công tác.

3. Khi nào viên chức bị cách chức hoặc buộc thôi việc?

3.1. Trường hợp viên chức quản lý bị cách chức

Hình thức cách chức chỉ áp dụng đối với viên chức quản lý, khi thuộc một trong các trường hợp tại Điều 10 Nghị định này:

• Đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo mà tái phạm.
• Vi phạm lần đầu, gây hậu quả rất nghiêm trọng nhưng chưa đến mức buộc thôi việc; người vi phạm có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và thuộc một trong các trường hợp có tình tiết giảm nhẹ.
• Sử dụng văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận, xác nhận giả hoặc không hợp pháp để được bổ nhiệm chức vụ.

Đối với trường hợp sử dụng văn bằng, chứng chỉ không hợp pháp, cần phân biệt mục đích sử dụng để được bổ nhiệm chức vụ với việc sử dụng để được tuyển dụng. Theo khoản 3 Điều 10 Nghị định, hành vi sử dụng các giấy tờ giả hoặc không hợp pháp để được bổ nhiệm chức vụ thuộc trường hợp áp dụng hình thức cách chức.

3.2. Trường hợp viên chức bị buộc thôi việc

Tại Điều 11 Nghị định 234/2026/NĐ-CP xác định 04 trường hợp áp dụng hình thức buộc thôi việc:

• Tái phạm sau khi đã bị kỷ luật: Viên chức quản lý đã bị cách chức hoặc viên chức không giữ chức vụ quản lý đã bị cảnh cáo mà tái phạm.
• Vi phạm lần đầu, gây hậu quả rất nghiêm trọng: Nhưng không có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và thuộc một trong các tình tiết tăng nặng.
• Sử dụng giấy tờ giả hoặc không hợp pháp để được tuyển dụng: Bao gồm văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận, xác nhận giả hoặc không hợp pháp.
• Nghiện ma túy: Phải có kết luận của cơ sở y tế hoặc thông báo của cơ quan có thẩm quyền.

Trường hợp viên chức bị buộc thôi việc, điểm a khoản 1 Điều 22 Nghị định quy định không được hưởng chế độ thôi việc. Tuy nhiên, thời gian làm việc đã đóng bảo hiểm xã hội vẫn được cơ quan bảo hiểm xã hội xác nhận để thực hiện chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định.

Cho phép viên chức bị buộc thôi việc đăng ký dự tuyển vào cơ quan, tổ chức, đơn vị của Nhà nước sau 12 tháng kể từ ngày quyết định kỷ luật có hiệu lực.

Trường hợp bị buộc thôi việc do tham nhũng, tham ô hoặc vi phạm đạo đức nghề nghiệp thì không được đăng ký dự tuyển vào vị trí công tác có liên quan đến nhiệm vụ đã đảm nhiệm.

Trên đây là nội dung về các hình thức kỷ luật viên chức mới nhất theo Nghị định 234/2026/NĐ-CP. Bạn đọc có thể tra cứu toàn văn Nghị định trên LuatVietnam.vn, đồng thời sử dụng các tiện ích về tình trạng hiệu lực và lược đồ văn bản để cập nhật những quy định liên quan.