Tăng 8% lương cơ sở từ 01/7/2026 ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp và người lao động?

1. Tăng 8% lương cơ sở từ 01/7 ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp?

1.1 Về tăng lương cho người lao động

Một trong những vấn đề được quan tâm nhất hiện nay là doanh nghiệp có bắt buộc điều chỉnh lương khi lương cơ sở tăng hay không.

Theo quy định tại Điều 90 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương là khoản tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc. Đồng thời, Điều 93 Bộ luật Lao động 2019 quy định doanh nghiệp được quyền xây dựng thang lương, bảng lương làm căn cứ tuyển dụng, sử dụng lao động.

Do đó, việc tăng lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP không đồng nghĩa doanh nghiệp bắt buộc phải tăng lương cho toàn bộ nhân viên.

Nói cách khác doanh nghiệp trả lương theo hợp đồng lao động, thang bảng lương thông thường thì không bắt buộc điều chỉnh. Doanh nghiệp đang áp dụng cơ chế gắn với lương cơ sở, có thể phát sinh điều chỉnh tương ứng.

1.2 Chi phí doanh nghiệp có thể tăng 

Một số doanh nghiệp hiện xây dựng các khoản phụ cấp như trách nhiệm; chức vụ; Hỗ trợ điện thoại, hỗ trợ công tác phí hay thưởng nội bộ; theo công thức “x lần mức lương cơ sở”.

Nếu các khoản này được quy định trong hợp đồng lao động, Quy chế tiền lương, Thỏa ước lao động tập thể hay Quy chế tài chính thì khi lương cơ sở tăng, chi phí doanh nghiệp cũng tăng tương ứng. Do vậy, doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ chính sách nội bộ để đánh giá mức độ tác động thực tế.

1.3 Tăng mức trần đóng BHXH 

Theo khoản 1 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc tối đa bằng 20 lần mức tham chiếu.

Khoản 13 Điều 141 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định khi chưa bãi bỏ lương cơ sở thì mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở.

Do đó:

Điều này chủ yếu tác động tới doanh nghiệp có chuyên gia hưởng lương cao, quản lý cấp cao hoặc người lao động có thu nhập lớn.

1.4 Kinh phí công đoàn 

Căn cứ khoản 1 Điều 29 Luật Công đoàn 2024, sửa đổi 2025, kinh phí công đoàn do doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và cơ quan, tổ chức, đơn vị khác có sử dụng lao động theo quy định của pháp luật đóng bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động.

Do đó, việc tăng lương cơ sở không đồng nghĩa kinh phí công đoàn tăng ngay, trừ trường hợp quỹ tiền lương đóng BHXH tăng theo.

2. Tăng lương cơ sở từ 01/7 ảnh hưởng thế nào đến người lao động?

2.1 Tăng mức đóng BHXH, BHYT, BHTN

Khi lương cơ sở tăng, mức đóng tối đa của nhiều loại bảo hiểm cũng thay đổi. Căn cứ khoản 1 Điều 33 Luật BHXH 2024; Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP; Điều 31 Luật Việc làm 2025, mức đóng thay đổi như sau:

2.2 Tăng mức đóng BHYT hộ gia đình

Theo điểm b khoản 5 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, người tham gia BHYT hộ gia đình đóng theo tỷ lệ phần trăm của lương cơ sở.

2.3 Hàng loạt trợ cấp BHXH được điều chỉnh tăng

Nhiều chế độ hưởng BHXH được tính dựa trên mức tham chiếu hoặc lương cơ sở. Theo đó, căn cứ Điều 46 Luật BHXH 2024; Điều 58 Luật BHXH 2024; Điều 60 Luật BHXH 2024; Điều 85 và Điều 87 Luật BHXH 2024, các loại trợ cấp có sự thay đổi như sau:

2.4 Tăng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Theo đó, căn cứ Điều 48, Điều 49, Điều 52, Điều 53 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp từ 01/7/2026 được điều chỉnh như sau:

2.5 Điều chỉnh nhiều mức hưởng liên quan tới BHYT

Căn cứ khoản 2 Điều 18 Nghị định 188/2025/NĐ-CP; Điều 57 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, các mức hưởng liên quan đến BHYT từ 01/7/2026 đều có sự thay đổi, cụ thể:

Có thể thấy, việc tăng lương cơ sở từ ngày 01/7/2026 không chỉ làm thay đổi mức đóng bảo hiểm mà còn kéo theo hàng loạt điều chỉnh về trợ cấp, mức hưởng và quyền lợi an sinh của người lao động. Trong khi doanh nghiệp chủ yếu chịu tác động về chi phí và chính sách nội bộ thì người lao động là đối tượng ảnh hưởng trực tiếp nhất về việc tăng mức đóng và mức hưởng.

Trên đây là thông tin về việc tăng 8% lương cơ sở từ 01/7/2026 ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp và người lao động?