Chính sách BHXH, BHYT thay đổi thế nào từ 01/7/2026 khi tăng lương cơ sở?

1. Chính sách BHYT từ 01/7/2026 thế nào?

1.1 Mức đóng BHYT hộ gia đình tăng từ 01/7/2026

Theo khoản 5 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, mức đóng BHYT hộ gia đình được xác định bằng 4,5% mức lương cơ sở đối với người thứ nhất, các thành viên tiếp theo được giảm theo tỷ lệ quy định. Trong đó:

- Lương cơ sở trước 01/7/2026: 2,34 triệu đồng/tháng (theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP)

- Lương cơ sở từ 01/7/2026: 2,53 triệu đồng/tháng (theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP)

Cụ thể:

Như vậy, mức đóng BHYT hộ gia đình tăng tương ứng với mức lương cơ sở mới.

1.2 Tăng mức đóng BHYT học sinh, sinh viên từ 01/7/2026

Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Đồng thời, theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP, học sinh, sinh viên được Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng BHYT, thay vì mức hỗ trợ 30% như trước đây.

Công thức tính mức đóng BHYT học sinh, sinh viên như sau:

Mức đoˊng BHYT=Mức lương cơ sở×4,5%×Soˆˊ thaˊng tham gia

Theo mức lương cơ sở mới 2,53 triệu đồng/tháng, mức đóng BHYT học sinh, sinh viên sau khi đã được hỗ trợ 50% được xác định như sau:

Như vậy, mức đóng tối đa của học sinh, sinh viên là khoảng 56.925 đồng/tháng.

So sánh mức đóng BHYT học sinh, sinh viên trước và sau 01/7/2026

Như vậy, do mức lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng nên mức đóng BHYT học sinh, sinh viên từ ngày 01/7/2026 cũng tăng tương ứng. Tuy nhiên, nhờ chính sách hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng từ ngân sách Nhà nước, số tiền thực tế học sinh, sinh viên phải đóng vẫn thấp hơn đáng kể so với trường hợp không được hỗ trợ.

1.3 Tăng mức chi phí khám chữa bệnh được hưởng 100% BHYT

Theo khoản 1 Điều 17 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, người tham gia BHYT được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh nếu chi phí cho một lần khám chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở.

Mức này thay đổi như sau:

So với trước đây, ngưỡng được hưởng 100% BHYT tăng thêm 28.500 đồng.

1.4 Người tham gia BHYT 5 năm liên tục được tăng mức giới hạn miễn cùng chi trả

Theo điểm d khoản 1 Điều 22 Luật Bảo hiểm y tế (đã được sửa đổi, bổ sung) và khoản 2 Điều 18 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, người tham gia BHYT đủ 05 năm liên tục trở lên sẽ được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi hưởng nếu số tiền cùng chi trả trong năm lớn hơn 06 tháng lương cơ sở.

Mức giới hạn thay đổi như sau:

Như vậy, ngưỡng cùng chi trả để được hưởng quyền lợi này tăng thêm 1,14 triệu đồng.

2. Chính sách BHXH thay đổi thế nào từ 01/7/2026?

2.1 Tăng trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi

Theo Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi được tính bằng 02 lần mức tham chiếu đối với mỗi con.

Do mức tham chiếu hiện được xác định theo mức lương cơ sở trong giai đoạn chuyển tiếp nên mức hưởng thay đổi như sau:

Mức trợ cấp tăng thêm 380.000 đồng/con so với trước đây.

2.2 Tăng mức trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất

Một số khoản trợ cấp BHXH cũng được xác định theo mức tham chiếu, do đó sẽ tăng tương ứng khi mức lương cơ sở tăng.

Cụ thể, căn cứ Điều 85, Điều 109 Luật Bảo hiểm xã hội 2024

2.3 Lương hưu và trợ cấp BHXH tiếp tục được điều chỉnh tăng

Theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2026, người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng được điều chỉnh tăng 8% trên mức hưởng tháng 6/2026.

Ngoài việc tăng chung 8%, một số trường hợp có mức hưởng thấp còn được điều chỉnh bổ sung:

- Người có mức hưởng từ 3,5 triệu đồng/tháng trở xuống được tăng thêm 300.000 đồng/tháng.

- Người hưởng trên 3,5 triệu đồng nhưng dưới 3,8 triệu đồng/tháng được điều chỉnh lên 3,8 triệu đồng/tháng.

Việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm mức sống đối với người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng.

2.4 Tăng mức trợ cấp một lần khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Theo Điều 48 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, số 84/2015/QH13, người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 30% được hưởng trợ cấp một lần.

Mức trợ cấp được xác định theo công thức:

Trợ cấp = 5 x Mức lương cơ sở + (Tỷ lệ % suy giảm khả năng lao động - 5) x 0,5 x Mức lương cơ sở

Khi mức lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng, mức trợ cấp cũng tăng tương ứng như sau:

2.5 Tăng trợ cấp hằng tháng khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Theo Điều 49 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 31% trở lên được hưởng trợ cấp hằng tháng.

Mức trợ cấp hằng tháng được tính theo công thức:

Trợ cấp/tháng = 30% x Mức lương cơ sở + (Tỷ lệ % suy giảm khả năng lao động - 31) x 2% x Mức lương cơ sở

Khi mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, mức trợ cấp hằng tháng được điều chỉnh như sau:

2.6 Tăng trợ cấp phục vụ đối với người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Căn cứ Điều 52 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2025, người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên được hưởng trợ cấp phục vụ hằng tháng nếu thuộc một trong các trường hợp:

• Bị liệt cột sống;
• Mù hai mắt;
• Cụt hoặc liệt hai chi;
• Bị bệnh tâm thần.

Mức trợ cấp phục vụ hằng tháng bằng mức lương cơ sở. Do đó, mức trợ cấp này cũng tăng theo mức lương cơ sở mới:

2.7 Tăng trợ cấp một lần khi người lao động chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Theo Điều 53 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, thân nhân của người lao động chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp được hưởng trợ cấp một lần theo công thức:

Trợ cấp một lần = 36 x Mức lương cơ sở

Khi mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 01/7/2026, mức trợ cấp này cũng tăng tương ứng:

Có thể thấy, từ ngày 01/7/2026, việc tăng mức lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng sẽ tác động trực tiếp đến nhiều chính sách BHXH và BHYT. Trong khi mức đóng BHYT của một số đối tượng tăng lên thì nhiều quyền lợi về trợ cấp, lương hưu, mức hưởng BHYT, trợ cấp thai sản, mai táng, tuất… cũng được điều chỉnh theo hướng tăng tương ứng.

Trên đây là thông tin về chính sách BHXH, BHYT thay đổi thế nào từ 01/7/2026 khi tăng lương cơ sở?