Kiểm soát thủ tục hành chính là gì? Tại sao phải thực hiện?

Kiểm soát thủ tục hành chính là gì?

Theo khoản 5 Điều 3 Nghị định 385/2026/NĐ-CP, kiểm soát thủ tục hành chính là việc xem xét, đánh giá, theo dõi nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, khả thi của quy định về thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu công khai, minh bạch trong quá trình ban hành và tổ chức thực hiện thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, Điều 4 Nghị định 385/2026/NĐ-CP quy định 04 nguyên tắc kiểm soát thủ tục hành chính như sau:

• Kiểm soát thủ tục hành chính phải bảo đảm thực hiện có hiệu quả mục tiêu cải cách thủ tục hành chính, cải cách hành chính; bảo đảm sự tham gia của cá nhân, tổ chức và các bên có liên quan trong quá trình xây dựng, thực hiện và đánh giá thủ tục hành chính.

• Kịp thời phát hiện để bãi bỏ hoặc sửa đổi, bổ sung thủ tục hành chính không phù hợp, phức tạp, phiền hà; bảo đảm các thủ tục hành chính được ban hành đúng quy định, đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện, tiết kiệm thời gian, chi phí, công sức của đối tượng thực hiện và cơ quan thực hiện thủ tục hành chính.

• Kiểm soát thủ tục hành chính được thực hiện ngay từ khi đề xuất chính sách, soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật và được tiến hành thường xuyên, liên tục trong quá trình tổ chức thực hiện thủ tục hành chính.

• Kiểm soát thủ tục hành chính phải gắn với chuyển đổi số và quản trị dữ liệu, bảo đảm khai thác, kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu trong toàn bộ quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Tại sao phải kiểm soát thủ tục hành chính?

Căn cứ các nguyên tắc tại Điều 4 Nghị định 385/2026/NĐ-CP, việc kiểm soát thủ tục hành chính có những mục đích và ý nghĩa sau:

Thứ nhất, bảo đảm thủ tục hành chính được ban hành đúng quy định pháp luật.

Hoạt động kiểm soát giúp xem xét, đánh giá tính hợp hiến, hợp pháp và khả thi của thủ tục hành chính ngay từ giai đoạn xây dựng chính sách, soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật.

Qua đó, góp phần hạn chế việc ban hành các thủ tục không phù hợp hoặc thiếu tính khả thi.

Thứ hai, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí.

Thông qua việc rà soát, đánh giá, cơ quan có thẩm quyền có thể phát hiện những thủ tục phức tạp, gây phiền hà để kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ.

Việc này nhằm giảm thời gian, chi phí và công sức thực hiện thủ tục hành chính của cá nhân, tổ chức cũng như cơ quan giải quyết.

Thứ ba, tăng cường tính công khai, minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính.

Kiểm soát thủ tục hành chính góp phần bảo đảm các quy định về trình tự, cách thức thực hiện, thành phần hồ sơ, thời hạn và cơ quan giải quyết được công khai theo quy định.

Qua đó, cá nhân, tổ chức có thể chủ động tìm hiểu, chuẩn bị hồ sơ và theo dõi việc giải quyết thủ tục hành chính.

Thứ tư, nâng cao hiệu quả quản lý và trách nhiệm của cơ quan nhà nước.

Việc kiểm soát thường xuyên giúp cơ quan có thẩm quyền phát hiện những bất cập trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính, từ đó có biện pháp khắc phục và nâng cao hiệu quả giải quyết công việc.

Thứ năm, thúc đẩy chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính.

Theo đó, kiểm soát thủ tục hành chính phải gắn với chuyển đổi số và quản trị dữ liệu, bảo đảm khai thác, kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu trong toàn bộ quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Quy định này góp phần hạn chế việc yêu cầu cá nhân, tổ chức cung cấp lại những thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu được kết nối, chia sẻ theo quy định.