Cổ tức là gì? Chia cổ tức trong công ty như thế nào?

Cổ đông khi mua cổ phần luôn quan tâm đến cổ phiếu và cổ tức. Trong đó, cổ tức xuất phát từ những khoản lợi nhuận của công ty, sau khi được hoàn thành các nghĩa vụ khác, khoản lợi nhuận còn lại sẽ được chia cho cổ đông.

 

1. Cổ tức là gì?

Để trả lời cho câu hỏi cổ tức là gì thì trước hết cần phải biết cổ tức là một khái niệm phổ biến trong công ty cổ phần. Trong đó, khoản 5 Điều 4 Luật Doanh nghiệp năm 2020 nêu rõ:

5. Cổ tức là khoản lợi nhuận ròng được trả cho mỗi cổ phần bằng tiền mặt hoặc bằng tài sản khác.

Lợi nhuận ròng của doanh nghiệp được hiểu là khoản tiền chênh lệch giữa tổng doanh thu bán được trừ đi tất cả các khoản chi phí, kể cả thuế. Như vậy, lợi nhuận ròng chính là tiền lãi của doanh nghiệp sau khi đã đóng thuế.

Theo Điều 135 Luật Doanh nghiệp 2020, cổ tức trả cho cổ phần phổ thông được xác định căn cứ vào số lợi nhuận ròng đã thực hiện và khoản chi trả cổ tức được trích từ nguồn lợi nhuận giữ lại của công ty. Công ty cổ phần chỉ được trả cổ tức của cổ phần phổ thông khi có đủ các điều kiện sau:

- Doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ thuế và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật;

- Doanh nghiệp đã trích lập các quỹ công ty và bù đắp lỗ trước đó theo quy định của pháp luật và Điều lệ công ty;

- Ngay sau khi trả hết số cổ tức, công ty vẫn bảo đảm thanh toán đủ các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác đến hạn.

Đồng thời, ngoài cổ tức cổ phần phổ thông còn có cổ tức cổ phần ưu đãi.

co tuc la gi


2. Tỷ lệ trả cổ tức là gì?

Theo khoản 3 Điều 135 Luật Doanh nghiệp 2020, cổ tức có thể được chi trả bằng tiền mặt, bằng cổ phần của công ty hoặc bằng tài sản khác quy định tại Điều lệ công ty. Nếu chi trả bằng tiền mặt thì phải được thực hiện bằng Đồng Việt Nam và theo các phương thức thanh toán theo quy định của pháp luật.

Tỷ lệ chi trả cổ tức là tỷ lệ của tổng số tiền cổ tức doanh nghiệp chi trả cho cổ đông dựa trên thu nhập ròng. Do đó, đây có thể coi là phần trăm thu nhập trả cho cổ đông dưới dạng cổ tức.

Công thức tính tỷ lệ chi trả cổ tức thường được tính như sau:

Tỷ lệ chi trả cổ tức = Cổ tức hàng năm/cổ phiếu : Lợi nhuận/cổ phiếu = Cổ tức : Thu nhập ròng

Hoặc: Tỷ lệ chi trả cổ tức = 1 - Tỷ lệ lợi nhuận giữ lại


3. Cổ tức gồm những loại nào?

Cổ tức bao gồm 02 loại là cổ tức cổ phần ưu đãi và cổ tức cổ phần phổ thông. Trong đó:

3.1 Đối với cổ tức của cổ phần ưu đãi

- Đây là loại cổ phần được trả cổ tức với mức cao hơn so với mức cổ tức của cổ phần phổ thông hoặc mức ổn định hằng năm cổ tức được chia hằng năm gồm cổ tức cố định và cổ tức thưởng, cổ tức cố định không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của công ty.

- Mức cổ tức cố định cụ thể và phương thức xác định cổ tức thưởng được ghi rõ trong cổ phiếu của cổ phần ưu đãi cổ tức (theo khoản 1 Điều 117 Luật Doanh nghiệp 2020).

3.2 Đối với cổ tức của cổ phần phổ thông

Trong khi đó, căn cứ khoản 2 Điều 135 Luật Doanh nghiệp 2020, cổ tức trả cho cổ phần phổ thông được xác định căn cứ vào số lợi nhuận ròng đã thực hiện và khoản chi trả cổ tức được trích từ nguồn lợi nhuận giữ lại của công ty.

Xem chi tiết: Phân biệt cổ phần, cổ phiếu, cổ tức, cổ đông trong công ty cổ phần


4. Nên mua cổ phiếu trước hay sau khi chia cổ tức?

Đây là một trong những câu hỏi thường được quan tâm nhất khi tìm hiểu về cổ tức là gì. Theo đó, cần xem xét đến đặc điểm trước và sau khi chia cổ tức. Cụ thể:

- Trước khi chia cổ tức: Nhà đầu tư có nhu cầu mua cổ phiếu cao vì muốn nhận cổ tức qua đó khiến giá cổ phiếu có xu hướng tăng mạnh. Do đó, nhà đầu tư sẽ được hưởng cổ tức từ công ty. Tuy nhiên giá trị cổ phiếu không phụ thuộc nhiều vào việc chi trả cổ tức.

- Sau khi chia cổ tức: Nhu cầu mua cổ phiếu sẽ ít hơn thời điểm trước khi chia cổ tức, giá cổ phiếu cũng có xu hướng giảm. Ở thời điểm này, giá cổ phiếu sẽ rẻ hơn so với thời điểm trước đó.

Do đó, căn cứ vào mục đích đầu tư, các nhà đầu tư đưa ra lựa chọn thời điểm mua cổ phiếu hợp lý nhất với mình.


5. Chia cổ tức trong công ty cổ phần như thế nào?

5.1 Hình thức chi trả cổ tức

Theo khoản 3 Điều 135 Luật Doanh nghiệp 2020, cổ tức có thể được chi trả bằng tiền mặt, bằng cổ phần của công ty hoặc bằng tài sản khác quy định tại Điều lệ công ty. Nếu chi trả bằng tiền mặt thì phải được thực hiện bằng Đồng Việt Nam và theo các phương thức thanh toán theo quy định của pháp luật.

Như vậy, cổ tức có thể được chi trả bằng tiền mặt, tài sản khác hoặc cổ phiếu (cổ phiếu là chứng chỉ do công ty phát hành xác nhận quyền sở hữu cổ phần).

5.2 Quy trình chi trả lợi nhuận

Theo điểm b khoản 2 Điều 138 Luật Doanh nghiệp 2020, Đại hội đồng cổ đông quyết định mức cổ tức hằng năm của từng loại cổ phần. Tuy nhiên, Hội đồng quản trị có quyền kiến nghị mức cổ tức được trả.

Căn cứ khoản 4 Điều 135 Luật Doanh nghiệp 2020, quy trình công ty chi trả cổ tức cho cổ đông như sau:

Bước 1: HĐQT kiến nghị mức cổ tức được trả; quyết định thời hạn và thủ tục trả cổ tức.

Bước 2: ĐHĐCĐ tiến hành cuộc họp thường niên để xem xét phương án trả cổ tức, quyết định mức cổ tức đối với mỗi cổ phần của từng loại.

Bước 3: Sau khi ấn định thời gian trả cổ tức, HĐQT lập danh sách cổ đông được nhận cổ tức, xác định mức cổ tức được trả đối với từng cổ phần, thời hạn và hình thức trả chậm nhất là 30 ngày trước mỗi lần trả cổ tức.

Bước 4: Gửi thông báo về việc trả cổ tức tới các cổ đông. Thông báo về trả cổ tức được gửi bằng phương thức để bảo đảm đến cổ đông theo địa chỉ đăng ký trong sổ đăng ký cổ đông chậm nhất là 15 ngày trước khi thực hiện trả cổ tức.

Bước 5: Chi trả cổ tức. Cổ tức phải được thanh toán đầy đủ trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày kết thúc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên.

Lưu ý:

- Trường hợp cổ đông chuyển nhượng cổ phần của mình trong thời gian giữa thời điểm kết thúc lập danh sách cổ đông và thời điểm trả cổ tức thì người chuyển nhượng là người nhận cổ tức từ công ty.

- Nếu chi trả cổ tức bằng cổ phần, công ty không phải làm thủ tục chào bán cổ phần. Tuy nhiên, công ty phải đăng ký tăng vốn điều lệ tương ứng với tổng mệnh giá các cổ phần dùng để chi trả cổ tức trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày hoàn thành việc thanh toán cổ tức.

co tuc la gi


5.3 Thời hạn trả cổ tức

Căn cứ khoản 4 Điều 135 Luật Doanh nghiệp năm 2020, cổ tức sẽ được trả đủ trong 06 tháng kể từ ngày kết thúc họp đại hội đồng cổ đông thường niên nếu trả cổ tức bằng tiền mặt.

5.4 Thông báo trả cổ tức

Cũng theo khoản 4 Điều 135 Luật Doanh nghiệp, thông báo về việc trả cổ tức phải được gửi đến địa chỉ của cổ đông chậm nhất là 15 ngày trước khi thực hiện trả cổ tức. Thông báo này gồm các nội dung:

- Tên, trụ sở chính của công ty.

- Họ tên, địa chỉ liên lạc của cổ đông.

- Thời điểm, phương thức trả cổ tức.

- Số lượng cổ phần từng loại, mức cổ tức với từng cổ phần và tổng số cổ tức được nhận.

- Chữ ký, họ tên của Chủ tịch Hội đồng quản trị, người đại diện của công ty.


6. Cổ đông nhận cổ tức có phải đóng thuế TNCN không?

Theo khoản 3 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC, thu nhập từ đầu tư vốn là khoản thu nhập cá nhân nhận được dưới các hình thức:

a) Tiền lãi nhận được từ việc cho các tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân kinh doanh, nhóm cá nhân kinh doanh vay theo hợp đồng vay hoặc thỏa thuận vay, trừ lãi tiền gửi nhận được từ các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài theo hướng dẫn tại tiết g.1, điểm g, khoản 1, Điều 3 Thông tư này.

b) Cổ tức nhận được từ việc góp vốn mua cổ phần.

Căn cứ theo khoản 2, 4 Điều 10 Thông tư 111/2013/TT-BTC, thuế TNCN đối với thu nhập từ cổ tức là 5% trên giá trị thu nhập từ cổ tức.

Trên đây là những nội dung liên quan đến cổ tức là gì? Nếu có thắc mắc về vấn đề này, độc giả vui lòng liên hệ đến tổng đài  1900.6192  để được giải đáp chi tiết.

1900 6192 để được giải đáp qua tổng đài
090 222 9061 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (CÓ PHÍ)
Đánh giá bài viết:
(2 đánh giá)
Bài viết đã giải quyết được vấn đề của bạn chưa?
Rồi Chưa

Tin cùng chuyên mục

Hồ sơ, thủ tục công bố chất lượng dịch vụ viễn thông từ 01/4/2027

Hồ sơ, thủ tục công bố chất lượng dịch vụ viễn thông từ 01/4/2027

Hồ sơ, thủ tục công bố chất lượng dịch vụ viễn thông từ 01/4/2027

Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thuộc Danh mục dịch vụ viễn thông bắt buộc quản lý chất lượng phải thực hiện công bố chất lượng trước khi cung cấp dịch vụ cho công cộng. Dưới đây là hồ sơ, trình tự và thủ tục thực hiện từ ngày 01/4/2027.

Doanh nghiệp cổ phần hóa phải công bố những thông tin gì khi bán đấu giá cổ phần?

Doanh nghiệp cổ phần hóa phải công bố những thông tin gì khi bán đấu giá cổ phần?

Doanh nghiệp cổ phần hóa phải công bố những thông tin gì khi bán đấu giá cổ phần?

Giá trị doanh nghiệp, kết quả kinh doanh và phương án sử dụng tiền thu từ cổ phần hóa đều thuộc nội dung phải công bố khi đấu giá. Doanh nghiệp cổ phần hóa phải công bố những thông tin gì khi bán đấu giá cổ phần? Bài viết làm rõ nội dung, thời điểm và trách nhiệm công bố thông tin.

Các phương thức bán cổ phần tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được quy định thế nào?

Các phương thức bán cổ phần tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được quy định thế nào?

Các phương thức bán cổ phần tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được quy định thế nào?

Phương thức bán cổ phần tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được quy định thế nào tại Thông tư 103/2026/TT-BTC? Nội dung bài viết dưới đây sẽ thông tin chi tiết.

Thông tư 103/2026/TT-BTC hướng dẫn xác định giá trị tài sản khi cổ phần hóa doanh nghiệp như thế nào?

Thông tư 103/2026/TT-BTC hướng dẫn xác định giá trị tài sản khi cổ phần hóa doanh nghiệp như thế nào?

Thông tư 103/2026/TT-BTC hướng dẫn xác định giá trị tài sản khi cổ phần hóa doanh nghiệp như thế nào?

Tài sản hiện vật, tiền mặt, tiền gửi và giấy tờ có giá được xác định giá trị theo những căn cứ khác nhau khi cổ phần hóa. Thông tư 103/2026/TT-BTC hướng dẫn xác định giá trị tài sản khi cổ phần hóa doanh nghiệp như thế nào? Bài viết làm rõ cách xác định đối với từng nhóm và các trường hợp đặc thù.

Doanh nghiệp cổ phần hóa phải kiểm kê, phân loại tài sản như thế nào?

Doanh nghiệp cổ phần hóa phải kiểm kê, phân loại tài sản như thế nào?

Doanh nghiệp cổ phần hóa phải kiểm kê, phân loại tài sản như thế nào?

Việc kiểm kê tài sản khi cổ phần hóa phải xác định cả hiện trạng thực tế, giá trị sổ sách và các khoản thừa, thiếu. Vậy doanh nghiệp cổ phần hóa phải kiểm kê, phân loại tài sản như thế nào? Bài viết dưới đây làm rõ trách nhiệm kiểm kê, các nhóm tài sản và cách xử lý tài chính liên quan.

Thông tư 103/2026/TT-BTC quy định cổ phần hóa doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ như thế nào?

Thông tư 103/2026/TT-BTC quy định cổ phần hóa doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ như thế nào?

Thông tư 103/2026/TT-BTC quy định cổ phần hóa doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ như thế nào?

Cổ phần hóa doanh nghiệp gắn với việc xử lý tài chính, xác định giá trị và bán cổ phần. Vậy Thông tư 103/2026/TT-BTC quy định cổ phần hóa doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ như thế nào? Bài viết dưới đây trình bày các nội dung và thời hạn liên quan.

Hướng dẫn tra cứu chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp trực tuyến

Hướng dẫn tra cứu chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp trực tuyến

Hướng dẫn tra cứu chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp trực tuyến

Hiện nay, thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp có thể được tra cứu trực tuyến trên hệ thống đăng ký doanh nghiệp. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn cụ thể cách thực hiện để người dùng dễ dàng kiểm tra thông tin cần thiết.

Chủ sở hữu hưởng lợi - Tổng hợp toàn bộ quy định doanh nghiệp cần biết

Chủ sở hữu hưởng lợi - Tổng hợp toàn bộ quy định doanh nghiệp cần biết

Chủ sở hữu hưởng lợi - Tổng hợp toàn bộ quy định doanh nghiệp cần biết

Doanh nghiệp cần xác định đúng chủ sở hữu hưởng lợi để kê khai, cập nhật và lưu giữ thông tin. Vậy ai là chủ sở hữu hưởng lợi, khi nào phải kê khai và thực hiện như thế nào? Dưới đây là các quy định doanh nghiệp cần biết.

Thời hạn kê khai thông tin chủ sở hữu hưởng lợi tại các tỉnh, thành mới nhất

Thời hạn kê khai thông tin chủ sở hữu hưởng lợi tại các tỉnh, thành mới nhất

Thời hạn kê khai thông tin chủ sở hữu hưởng lợi tại các tỉnh, thành mới nhất

Thời hạn kê khai thông tin chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp tại các tỉnh, thành hiện nay được quy định như thế nào? Bài viết dưới đây tổng hợp các văn bản hướng dẫn và thời hạn kê khai mới nhất để doanh nghiệp thuận tiện theo dõi, thực hiện.