Xem phim lậu có bị xử phạt không? [Theo quy định mới nhất]

1. Phim lậu là gì? Phim được bảo vệ bản quyền thế nào?

Phim lậu là phim được sao chép hoặc phân phát trái phép mà không có sự đồng ý của người sở hữu bản quyền, người có quyền khai thác phim.

Hiện nay, trên mạng, hiện tượng xem phim "chùa" diễn ra khá phổ biến. Theo đó, các trang web lậu sẽ đi sao chép phim từ các website của nước ngoài hoặc của chính các website của Việt Nam đã mua bản quyền chiếu phim theo đúng quy định về và chiếu miễn phí trên website đó.

Đồng thời, người xem được xem miễn phí nhưng có thể sẽ phải xem quảng cáo, và các website chiếu phim lậu sẽ chạy quảng cáo, yêu cầu người xem bấm vào quảng cáo để kiếm doanh thu.

Về bản quyền phim, theo Điều 21 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi bổ sung năm 2022, phim được định nghĩa là tác phẩm điện ảnh và được bảo hộ theo quyền tác giả như sau:

• Tác giả của tác phẩm điện ảnh bao gồm biên kịch, đạo diễn được hưởng quyền nhân thân đặt tên, đứng danh và được bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm;
• Người quay và dựng phim, phụ trách kỹ xảo điện ảnh, âm thanh và mỹ thuật,... các công việc có tính sáng tạo thì được quyền nhân thân đứng danh;
• Tổ chức cá nhân đầu tư vào tác phẩm thì có thể công bố tác phẩm hoặc có thể thỏa thuận với những người có quyền trên để được đặt tên, sửa đổi tác phẩm;
• Trường hợp kịch bản, tác phẩm âm nhạc trong tác phẩm điện ảnh được sử dụng độc lập thì tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả của kịch bản, tác phẩm âm nhạc được hưởng quyền tác giả một cách độc lập đối với kịch bản, tác phẩm âm nhạc đó, trừ trường hợp có thỏa thuận khác bằng văn bản.

2. Xem phim lậu có bị xử phạt không?

Có thể thấy rõ, pháp luật Việt Nam chưa có chế tài xử phạt với hành vi xem phim lậu mà chỉ mới đưa ra những mức phạt hành chính hoặc thậm chí là chịu trách nhiệm hình sự với hành vi phân phối, chiếu phim lậu trên các trang web lậu.

Theo đó, việc phân phối phim lậu là vi phạm quyền nhân thân và tài sản của tác giả, nhà sản xuất phim cũng như những tổ chức cá nhân đầu tư vào phim đó.

Người phân phối phim lậu sẽ bị phạt tiền từ 10 - 100 triệu đồng và có thể bị tiêu hủy, buộc trả lại số lợi thu được theo Điều 13 Nghị định 341/2025/NĐ-CP, như sau:

Thứ nhất, phạt tiền đối với cá nhân có hành vi phân phối đến công chúng thông qua bán hoặc hình thức chuyển giao quyền sở hữu khác đối với bản gốc, bảo sao tác phẩm dưới dạng hữu hình mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả như sau: 

Thứ hai, phạt tiền đối với tổ chức có hành vi phân phối đến công chúng thông qua bán hoặc hình thức chuyển giao quyền sở hữu khác đối với bản gốc, bản sao tác phẩm dưới dạng hữu hình mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả, cụ thể:

Bên cạnh đó, phạt tiền từ 30 - 40 triệu đồng đối với hành vi phân phối đến công chúng thông qua bán hoặc hình thức chuyển giao quyền sở hữu khác đối với bản gốc, bản sao tác phẩm mỹ thuật mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả trong trường hợp không thể xác định được số lợi bất hợp pháp thu được hoặc thiệt hại của chủ sở hữu quyền tác giả hoặc giá trị hàng hóa vi phạm.

Đồng thời, đối với hành vi vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là:

• Buộc tiêu hủy bản gốc, bản sao vi phạm;
• Buộc trả cho chủ thể quyền tác giả số lợi bất hợp pháp thu được từ việc thực hiện hành vi vi phạm.

Ngoài ra, trong trường hợp hành vi phân phối phim lậu có cấu thành tội phạm thì tổ chức hoặc người phạm tội có thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015

3. Làm sao để bảo vệ quyền tác giả với phim?

Khi phát hiện hành vi phân phối phim lậu, chủ sở hữu quyền tác giả của phim có thể bảo vệ quyền của mình qua 03 biện pháp dựa trên khoản 1 Điều 198 của Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 là:

• Sử dụng các biện pháp công nghệ để đưa thông tin cảnh cáo, chặn trang web phân phối, ngăn ngừa việc phim bị sao chép trái phép.
• Gửi yêu cầu tổ chức, cá nhân xâm phạm chấm dứt hành vi và gỡ bỏ phim được phân phối trái phép, yêu cầu cải chính công khai hoặc bồi thường.
• Báo cáo và yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ.
• Khởi kiện ra tòa án hoặc trọng tài.

Việc xem và phân phối phim lậu là một trong những vi phạm sở hữu trí tuệ phổ biến gây thiệt hại lớn ở Việt Nam. Qua bài viết chúng ta đã hiểu rõ hơn phim lậu là gì cũng như biết được xem phim lậu có bị xử phạt không?