Vợ chồng được tự quyết định số con là nội dung tại Luật Dân số 2025 và Pháp lệnh 07/2025/UBTVQH15 sửa đổi Pháp lệnh dân số 2003. Vậy với Đảng viên, quy định này hiện nay thế nào?
1. Đảng viên có được sinh con thứ 3 không?
Đảng viên được quyền sinh con thứ 3 và không bị xử lý kỷ luật chỉ vì sinh từ 03 con trở lên.
Trước hết, theo khoản 1 Điều 13 Luật Dân số 2025 số 113/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, mỗi cá nhân, cặp vợ chồng có quyền:
Quyết định về thời gian sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh phù hợp với lứa tuổi, tình trạng sức khỏe, điều kiện học tập, lao động, thu nhập và nuôi dạy con của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng trên cơ sở bình đẳng.
Như vậy, pháp luật hiện hành trao quyền cho mỗi cá nhân, cặp vợ chồng tự quyết định số con. Quy định này áp dụng chung đối với mọi cá nhân, trong đó có Đảng viên.
Đồng thời, ngày 17/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Quy định 212-QĐ/TW về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm.
Theo Điều 60 Quy định 212-QĐ/TW, văn bản này:
- Có hiệu lực từ ngày 17/8/2026;
- Thay thế Quy định 69-QĐ/TW ngày 06/7/2022;
- Thay thế Quy định 264-QĐ/TW ngày 14/02/2025 sửa đổi, bổ sung Quy định 69-QĐ/TW.
Đáng chú ý, Điều 54 Quy định 212-QĐ/TW về vi phạm quy định trong lĩnh vực dân số không quy định việc sinh con thứ 3 hoặc sinh nhiều con là hành vi vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật.
Do đó, căn cứ Luật Dân số 2025 và Quy định 212-QĐ/TW, có thể khẳng định Đảng viên được sinh con thứ 3 và không bị kỷ luật chỉ vì sinh con thứ 3.

2. Những vi phạm về dân số nào khiến Đảng viên bị kỷ luật?
Mặc dù việc sinh con thứ 3 không bị kỷ luật, Đảng viên vẫn có thể bị xử lý nếu thực hiện các hành vi vi phạm khác trong lĩnh vực dân số.
Cụ thể, Điều 54 Quy định 212-QĐ/TW quy định các mức kỷ luật như sau:
* Đảng viên bị khiển trách
Theo khoản 1 Điều 54 Quy định 212-QĐ/TW, Đảng viên thực hiện một trong các hành vi sau và gây hậu quả ít nghiêm trọng thì bị kỷ luật bằng hình thức khiển trách:
- Cản trở việc tuyên truyền, giáo dục, vận động, phổ biến thông tin, tư vấn về dân số hoặc cản trở việc tiếp cận dịch vụ dân số;
- Kỳ thị, phân biệt đối xử trong tiếp cận dịch vụ dân số;
- Thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi trái quy định.
* Đảng viên bị cảnh cáo hoặc cách chức
Theo khoản 2 Điều 54 Quy định 212-QĐ/TW, Đảng viên bị cảnh cáo hoặc cách chức nếu có chức vụ trong các trường hợp:
- Đã bị kỷ luật về hành vi quy định tại khoản 1 Điều này mà tái phạm;
- Vi phạm lần đầu nhưng gây hậu quả nghiêm trọng;
- Tuyên truyền, phổ biến hoặc đưa thông tin sai sự thật, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về dân số;
- Lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức;
- Cưỡng bức, ép buộc người khác sinh con hoặc không sinh con.
* Đảng viên bị khai trừ
Theo khoản 3 Điều 54 Quy định 212-QĐ/TW, Đảng viên bị kỷ luật bằng hình thức khai trừ nếu:
- Thực hiện hành vi quy định tại khoản 1 hoặc khoản 2 Điều 54 và gây hậu quả rất nghiêm trọng;
- Nhân bản vô tính người.
Như vậy, Quy định 212-QĐ/TW tập trung xử lý những hành vi xâm phạm quyền dân số, cung cấp thông tin sai lệch, lựa chọn giới tính thai nhi, cưỡng ép sinh con hoặc không sinh con và nhân bản vô tính người.
Việc sinh con thứ 3 không nằm trong danh sách hành vi bị kỷ luật.
3. Đảng viên sinh con thứ 3 có bị xử phạt hành chính không?
Đảng viên cũng như người dân không bị xử phạt vi phạm hành chính chỉ vì sinh con thứ 3.
Trước đây, Điều 2 Nghị định 114/2006/NĐ-CP từng quy định:
- Đảng viên sinh con thứ 3 trở lên bị xử lý kỷ luật theo quy định của Đảng;
- Cán bộ, công chức, viên chức sinh con thứ 3 trở lên bị xử lý kỷ luật theo quy định của Chính phủ;
- Thành viên của các đoàn thể, tổ chức xã hội bị xử lý theo quy chế của đoàn thể, tổ chức;
- Người dân bị xử lý theo hương ước, quy ước của làng, bản, thôn, xóm hoặc cụm dân cư.
Tuy nhiên, Nghị định 114/2006/NĐ-CP đã hết hiệu lực. Quan trọng hơn, khoản 1 Điều 13 Luật Dân số 2025 hiện nay công nhận quyền của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng được quyết định số con.
Vì vậy, không có căn cứ để xử phạt hành chính một người chỉ vì sinh con thứ 3 hoặc sinh từ 03 con trở lên.
Tuy nhiên, cần phân biệt việc sinh con thứ 3 với các hành vi vi phạm khác trong lĩnh vực dân số. Các hành vi như lựa chọn giới tính thai nhi, thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi trái quy định, cưỡng ép người khác sinh con hoặc không sinh con vẫn có thể bị xử lý theo quy định tương ứng.
Trên đây là quy định về việc Đảng viên sinh con thứ 3. Nếu còn thắc mắc, độc giả vui lòng liên hệ 1900.6192 để được hỗ trợ, giải đáp.
RSS