Thủ tục đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng BHXH tự nguyện [Theo Quyết định 2695/QĐ-BTC]

1. Thủ tục đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng BHXH tự nguyện

Theo Mục 2 Phần II Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định 2695 QĐ BTC, thủ tục đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện được thực hiện như sau: 

Bước 1. Lập, nộp hồ sơ

- Người tham gia BHXH tự nguyện, bảo hiểm TNLĐ tự nguyện: Kê khai Tờ khai, nộp hồ sơ, tiền đóng cho Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng dịch vụ/cơ quan BHXH.

- Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng dịch vụ: Kê khai, lập hồ sơ, thu tiền đóng theo phương thức đăng ký của người tham gia; nộp hồ sơ điện tử và tiền đóng của người tham gia cho cơ quan BHXH.

Hồ sơ bao gồm:

- Người tham gia: Tờ khai đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS).

- Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng dịch vụ:

• Tờ khai đơn vị đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT, BHTN (Mẫu TK3-TS) khi đơn vị đăng ký tham gia BHXH, BHYT, BHTN lần đầu hoặc điều chỉnh thông tin.
• Danh sách tham gia BHXH tự nguyện (Mẫu D05-TS) khi có phát sinh tăng mới, đóng tiếp, đóng lại, thay đổi phương thức đóng, mức đóng…của người tham gia BHXH tự nguyện.
• Tờ khai đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS) của người tham gia đối với trường hợp đăng ký lần đầu hoặc điều chỉnh thông tin.

Số lượng hồ sơ: 01 bộ

Lưu ý: 

• Các mẫu hồ sơ do cơ quan BHXH ban hành phải là bản chính. Không phải cung cấp lại tài liệu đã có trong cơ sở dữ liệu được kết nối, chia sẻ và đủ điều kiện khai thác, sử dụng hợp pháp.
• Mẫu TK1-TS; Mẫu TK3-TS, Mẫu D05-TS ban hành kèm theo Quyết định 366/QĐ-BHXH.

Bước 2. Cơ quan BHXH tiếp nhận và giải quyết hồ sơ

• Cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ và giải quyết theo quy định trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. 
• Trường hợp hồ sơ tiếp nhận và dữ liệu chưa đầy đủ, chính xác: hướng dẫn bổ sung hoàn thiện hồ sơ hoặc trả lại hồ sơ kèm theo lý do.

Bước 3. Nhận kết quả

Người nộp hồ sơ có thể nhận kết quả qua hình thức:

• Trực tiếp;
• Trực tuyến;
• Dịch vụ bưu chính.

2. Đối tượng tham gia BHXH gồm những ai?

Căn cứ khoản 4 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện bao gồm:

(1) Công dân từ đủ 15 tuổi trở lên không thuộc đối tượng tham giaBHXH bắt buộc và không phải là người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng.

(2) Người đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận về việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong thời gian này, cụ thể:

• Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên;
• Cán bộ, công chức, viên chức.

3. Bảo hiểm xã hội tự nguyện gồm các chế độ nào?

Khoản 3 Điều 4 Luật Bảo hiểm xã hội nêu rõ, bảo hiểm xã hội tự nguyện có các chế độ sau đây:

• Trợ cấp thai sản;
• Hưu trí;
• Tử tuất;
• Bảo hiểm tai nạn lao động theo Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Có thể thấy, so với chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được hưởng ít quyền lợi do không được hưởng chế độ ốm đau, bệnh nghề nghiệp, tai nạn lao động.

Tuy nhiên, nếu muốn nhận lương hưu khi về già để có chỗ dựa kinh tế, người lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc vẫn nên tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

4. Mức đóng BHXH tự nguyện bao nhiêu?

Theo khoản 2 Điều 5 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện được tính trên cơ sở thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện do người tham gia lựa chọn.

- Mức đóng thấp nhất (chưa được hỗ trợ) được tính bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn.

Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 07/2021/NĐ-CP và khoản 1 Điều 2 Nghị định 351/2025/NĐ-CP, mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn hiện nay là 1,5 triệu đồng/tháng. Do vậy, mức đóng BHXH tự nguyện tối thiểu là: 

22% x 1.500.000 = 330.000 đồng/tháng

- Mức cao nhất (chưa được hỗ trợ) bằng 20 lần mức tham chiếu. Hiện nay, do chưa bãi bỏ mức lương cơ sở nên mức tham chiếu được bằng mức lương cơ sở. Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, mức lương cơ sở từ ngày 01/7/2026 là 2,53 triệu đồng/tháng. Vì vậy, mức đóng BHXH tự nguyện tối đa là:

22% x 20 x 2.340.000 = 11.132.000 đồng/tháng

5. Phương thức đóng BHXH tự nguyện 2026

Người tham gia BHXH tự nguyện được lựa chọn linh hoạt các phương thức đóng quy định tại khoản 2 Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, gồm:

• Hằng tháng;
• 03 tháng một lần;
• 06 tháng một lần;
• 12 tháng một lần;
• Một lần cho nhiều năm về sau với số tiền đóng thấp hơn số tiền đóng theo mức quy định;
• Một lần cho thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu với số tiền đóng cao hơn số tiền đóng theo mức quy định.

Trên đây là thông tin về Thủ tục đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng BHXH tự nguyện theo Quyết định 2695/QĐ-BTC…