Trường hợp kết quả khám nghĩa vụ quân sự (NVQS) bị sai lệch, công dân có quyền khiếu nại để được giải quyết, bảo đảm quyền lợi. Vậy, cụ thể quá trình khiếu nại nghĩa vụ quân sự, khiếu nại kết quả khám nghĩa vụ quân sự thế nào?
1. Công dân Việt Nam tham gia nghĩa vụ quân sự phải đáp ứng được điều kiện nào?
Điều 31 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, số 78/2015/QH13 hướng dẫn bởi Điều 4 Thông tư 148/2018/TT-BQP được sửa đổi bổ sung bởi Điều 1 Thông tư 68/2025/TT-BQP quy định tiêu chuẩn công dân được gọi nhập ngũ và thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân:
- Lý lịch rõ ràng
-
Công dân từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi.
-
Công dân nam được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo thì tuyển chọn và gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi.
- Chấp hành nghiêm đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước;
-
Thực hiện theo Thông tư liên tịch số 50/2016/TTLT-BQP-BCA ngày 15 tháng 4 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng - Bộ trưởng Bộ Công an quy định tiêu chuẩn chính trị tuyển chọn công dân vào phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
-
Đối với các cơ quan, đơn vị và vị trí trọng yếu cơ mật trong Quân đội; lực lượng Tiêu binh, Nghi lễ; lực lượng Vệ binh và Kiểm soát quân sự chuyên nghiệp thực hiện tuyển chọn theo quy định của Bộ Quốc phòng.
- Đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ theo quy định;
-
Tuyển chọn những công dân đạt sức khỏe loại 1, loại 2 và loại 3 theo quy định tại Điều 5, Điều 6 Thông tư số 105/2023/TT-BQP ngày 06 tháng 12 năm 2023 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định tiêu chuẩn sức khỏe, khám sức khỏe cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng.
-
Đối với các cơ quan, đơn vị, vị trí quy định tại Điểm b, Khoản 2 Điều này, thực hiện tuyển chọn bảo đảm tiêu chuẩn riêng theo quy định của Bộ Quốc phòng.
-
Không gọi nhập ngũ vào Quân đội những công dân mắc tật khúc xạ cận thị lớn hơn 1.5 diop trở lên, viễn thị các mức độ; chỉ số BMI nhỏ hơn 18.0 hoặc lớn hơn 29.9.
- Có trình độ văn hóa phù hợp.
-
Tuyển chọn và gọi nhập ngũ những công dân có trình độ văn hóa lớp 8 trở lên, lấy từ cao xuống thấp.
-
Những địa phương có khó khăn không đảm bảo đủ chỉ tiêu giao quân thì báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định được tuyển chọn số công dân có trình độ văn hóa lớp 7.
Các xã thuộc vùng sâu, vùng xa, vùng điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật; đồng bào dân tộc thiểu số dưới 10.000 người thì được tuyển không quá 25% công dân có trình độ văn hóa cấp tiểu học, còn lại là trung học cơ sở trở lên.

2. Khiếu nại nghĩa vụ quân sự: Nộp đơn đến đâu? Thủ tục ra sao?
Khi có căn cứ quyết định gọi nhập ngũ là xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình thì công dân có quyền khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định gọi công dân nhập ngũ.
Theo khoản 6 Điều 34 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, số 78/2015/QH13 được sửa đổi bổ sung bởi điểm a khoản 11 Điều 4 Luật sửa đổi 11 Luật về quân sự, quốc phòng 2025, số 98/2025/QH15, Chủ tịch UBND cấp xã quyết định gọi từng công dân nhập ngũ và thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.
Do đó, công dân có thể khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp xã để được giải quyết.
Bên cạnh đó, theo Điều 9 Luật Khiếu nại 2011, số 02/2011/QH13, việc khiếu nại được thực hiện bằng đơn khiếu nại hoặc khiếu nại trực tiếp, thời hiệu khiếu nại là 90 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định gọi nhập ngũ. Theo Điều 27 Luật Khiếu nại 2011, số 02/2011/QH13, trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được khiếu nại, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải thụ lý giải quyết.
Ngoài ra, theo Điều 7 Luật Khiếu nại 2011, số 02/2011/QH13, trường hợp công dân không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyền khiếu nại lần hai đến Thủ trưởng cấp trên trực tiếp của người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật Tố tụng hành chính.
Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần hai hoặc hết thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật Tố tụng hành chính.
3. Cố tình làm sai kết quả khám NVQS, bị xử lý thế nào?
Theo Nghị định 218/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính quốc phòng cơ yếu như sau:
|
STT |
Hành vi |
Mức phạt |
Căn cứ pháp lý |
|
1 |
Người được khám sức khỏe có hành vi gian dối làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe của mình nhằm trốn tránh nghĩa vụ quân sự; nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân |
Từ 30 - 40 triệu đồng |
Khoản 5 Điều 9 |
|
Đưa hoặc nhận tiền, tài sản, hoặc lợi ích vật chất khác trị giá đến dưới 2 triệu đồng cho cán bộ, nhân viên y tế hoặc người khác để làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe của người được kiểm tra hoặc người được khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; khám sức khỏe nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân nhằm trốn tránh nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân. |
|||
|
2 |
Người được khám sức khỏe có hành vi gian dối làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe của mình nhằm trốn tránh thực hiện trách nhiệm sĩ quan dự bị hoặc đi đào tạo sĩ quan dự bị |
Từ 15 - 20 triệu đồng |
Điểm a khoản 2 Điều 13 |
|
Đưa tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá đến dưới 2 triệu đồng cho cán bộ, nhân viên y tế hoặc người khác để làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe của người khám sức khỏe là sĩ quan dự bị hoặc người được tuyển chọn đi đào tạo sĩ quan dự bị. |
Ngoài ra, theo khoản 2 Điều 7 Nghị định 218/2025/NĐ-CP, mức phạt tiền trên là mức phạt được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính của cá nhân. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
Trên đây là giải đáp về vấn đề Khiếu nại nghĩa vụ quân sự: Nộp đơn đến đâu? Thủ tục thế nào?...
RSS