Hồ sơ khai thuế sai sót quá 5 năm được xử lý như thế nào?

1. Hồ sơ khai thuế sai sót quá 5 năm được xử lý như thế nào?

Theo khoản 8 Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, hồ sơ khai thuế có sai, sót đã quá 05 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ thì người nộp thuế không được khai bổ sung nhưng được bổ sung hồ sơ giải trình với cơ quan thuế. Cơ quan thuế rà soát, thông báo chấp nhận hoặc không chấp nhận hồ sơ giải trình và ban hành quyết định xử lý vi phạm hành chính nếu có.

Quy định này áp dụng đối với hồ sơ khi sai, sót dẫn đến một trong các kết quả sau đây:

• Tăng số thuế, khoản thu khác phải nộp.
• Giảm số thuế, khoản thu khác đã được miễn, giảm, hoàn.
• Giảm số thuế giá trị gia tăng được khấu trừ chuyển kỳ sau.

Như vậy, việc xử lý bằng hồ sơ giải trình phải được xác định theo đầy đủ điều kiện về trường hợp hồ sơ, nội dung sai, sót và thời hạn quy định tại khoản 8 Điều 12. Cụ thể như sau

1.1. Hồ sơ được phát hiện sai, sót trước khi công bố quyết định thanh tra, kiểm tra

Theo điểm a khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế số 2025, một trong các trường hợp được khai bổ sung là trước khi cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định thanh tra, kiểm tra.

Đối với trường hợp này, nếu hồ sơ đã quá thời hạn 05 năm và sai, sót có ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế nêu trên, người nộp thuế không được khai bổ sung mà được bổ sung hồ sơ giải trình với cơ quan thuế.

Như vậy, bên cạnh việc xác định thời gian đã quá 5 năm, cần xác định thời điểm phát hiện sai, sót trong mối quan hệ với việc công bố quyết định thanh tra, kiểm tra.

1.2. Hồ sơ không thuộc phạm vi, thời kỳ thanh tra, kiểm tra

Theo điểm b khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế 2025, trường hợp tiếp theo là hồ sơ không thuộc phạm vi, thời kỳ thanh tra, kiểm tra thuế, khoản thu khác nêu tại quyết định thanh tra, kiểm tra.

Đối với hồ sơ thuộc trường hợp này, nếu đã quá thời hạn 05 năm và sai, sót dẫn đến các kết quả dẫn đến một trong các kết quả nêu trên, người nộp thuế không được khai bổ sung nhưng được bổ sung hồ sơ giải trình với cơ quan thuế.

2. Sai sót phải ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế như thế nào?

Ngoài điều kiện về trường hợp hồ sơ, khoản 8 Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP còn xác định cụ thể những ảnh hưởng của sai, sót đến nghĩa vụ thuế.

2.1. Làm tăng số thuế, khoản thu khác phải nộp

Trường hợp thứ nhất là người nộp thuế phát hiện hồ sơ đã nộp có sai, sót làm tăng số thuế hoặc khoản thu khác phải nộp.

Nếu hồ sơ thuộc điểm a hoặc điểm b khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế nêu trên và đã quá thời hạn 05 năm, người nộp thuế được bổ sung hồ sơ giải trình để cơ quan thuế xem xét theo quy định.

Nội dung sai, sót ở đây được xác định theo hướng làm tăng nghĩa vụ phải nộp so với hồ sơ đã nộp trước đó.

2.2. Làm giảm số thuế, khoản thu khác đã được miễn, giảm, hoàn

Trường hợp thứ hai là sai, sót làm giảm số thuế hoặc khoản thu khác đã được miễn, giảm, hoàn.

Khoản 8 Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định trường hợp này cùng với trường hợp tăng số phải nộp. Người nộp thuế cần xác định khoản đã được miễn, giảm, hoàn và phần bị ảnh hưởng bởi sai, sót để thực hiện hồ sơ giải trình theo hướng dẫn.

2.3. Làm giảm số thuế giá trị gia tăng được khấu trừ chuyển kỳ sau

Trường hợp thứ ba là sai, sót làm giảm số thuế giá trị gia tăng được khấu trừ chuyển kỳ sau.

Như vậy, phạm vi khoản 8 Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP còn bao gồm trường hợp sai, sót ảnh hưởng đến số thuế giá trị gia tăng được chuyển sang kỳ sau để khấu trừ.

Khi áp dụng quy định, cần xác định đúng hướng điều chỉnh là giảm số thuế được khấu trừ chuyển kỳ sau, đồng thời đáp ứng các điều kiện còn lại về hồ sơ và thời hạn.

3. Thời hạn 5 năm được tính từ thời điểm nào?

Theo khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế 2025, thời hạn khai bổ sung là 05 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế, khoản thu khác của kỳ tính thuế có sai, sót, đối với các trường hợp được quy định tại khoản này.

Tương ứng, khoản 8 Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP cũng sử dụng mốc tính thời hạn là ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế, khoản thu khác.

Vì vậy, để xác định hồ sơ đã quá 5 năm hay chưa, cần làm rõ:

• Kỳ tính thuế có sai, sót.
• Thời hạn nộp hồ sơ của kỳ tính thuế đó.
• Khoảng thời gian tính từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ.

Mốc tính được quy định là ngày hết thời hạn nộp hồ sơ của kỳ có sai, sót. Khi đã quá thời hạn này và thuộc đầy đủ điều kiện tại khoản 8 Điều 12, người nộp thuế thực hiện theo cơ chế bổ sung hồ sơ giải trình với cơ quan thuế.

4. Cơ quan thuế xử lý hồ sơ giải trình như thế nào?

Theo khoản 8 Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, cơ quan thuế có trách nhiệm rà soát hồ sơ giải trình của người nộp thuế và xử lý theo một trong các hướng:

• Ban hành thông báo chấp nhận hồ sơ giải trình, đồng thời ban hành quyết định xử lý vi phạm hành chính về quản lý thuế theo quy định nếu có.
• Ban hành thông báo không chấp nhận hồ sơ giải trình của người nộp thuế.

Như vậy, việc người nộp thuế bổ sung hồ sơ giải trình sẽ được cơ quan thuế rà soát và phản hồi bằng thông báo. Trường hợp có căn cứ xử lý vi phạm hành chính về quản lý thuế thì cơ quan thuế ban hành quyết định theo quy định.

Trên đây là quy định về hồ sơ khai thuế sai sót quá 5 năm được xử lý như thế nào theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Bạn đọc có thể truy cập LuatVietnam.vn để tra cứu văn bản và cập nhật các quy định pháp luật về thuế.