1. Chào cờ có bắt buộc hát Quốc ca không?
Theo khoản 3 Điều 13 Hiến pháp năm 2013 quy định:
Điều 13
…
3. Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhạc và lời của bài Tiến quân ca.
…
Đồng thời, tiểu mục 2 Mục III Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL ngày 02/10/2012 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định:
-
Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bao gồm cả nhạc và lời của bài Tiến quân ca.
-
Quốc thiều là nhạc của bài Tiến quân ca (Quốc ca).
Theo Hướng dẫn này, Quốc ca được sử dụng trong các buổi lễ chào cờ tại công sở nhà nước, trường học và các nghi lễ, sự kiện quan trọng khác.
Tuy nhiên, Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL không quy định cụ thể tất cả người tham dự lễ chào cờ đều bắt buộc phải trực tiếp hát Quốc ca.
Đối với từng đối tượng hoặc nghi lễ cụ thể, việc hát Quốc ca còn được thực hiện theo các quy định, hướng dẫn về nghi thức có liên quan.
Chẳng hạn, theo tiểu mục 1.1 khoản 1 Mục X Phần II Nghi thức và Hướng dẫn thực hiện Nghi thức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, ban hành kèm theo Quyết định 25-QĐ/HĐĐTW ngày 10/08/2015 của Hội đồng Đội Trung ương, quy định đội viên hát Quốc ca trong lễ chào cờ, có thể đệm nhạc hoặc trống nhưng không dùng nhạc có lời hát thay.
Như vậy, Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL không quy định tất cả người tham dự lễ chào cờ đều phải trực tiếp hát Quốc ca. Việc có phải trực tiếp hát Quốc ca hay không cần căn cứ vào quy định, hướng dẫn về nghi thức áp dụng đối với từng đối tượng và từng trường hợp cụ thể.

2. Quốc ca được sử dụng khi nào?
Căn cứ tiểu mục 3 Mục III Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL, Quốc ca được sử dụng trong các trường hợp sau:
-
Các buổi lễ chào cờ tại công sở nhà nước;
-
Các buổi lễ chào cờ tại trường học;
-
Các nghi lễ sinh hoạt chính trị của đất nước;
-
Các nghi lễ sinh hoạt chính trị của các đoàn thể;
-
Các lễ hội quốc gia;
-
Các sự kiện thể thao cấp Nhà nước và quốc tế.
Đây là những trường hợp sử dụng Quốc ca được nêu trong Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL.
Bên cạnh đó, Hướng dẫn cũng phân biệt việc sử dụng Quốc ca với Quốc thiều. Cụ thể, Quốc thiều là phần nhạc của bài Tiến quân ca, được sử dụng trong các trường hợp:
-
Các buổi lễ thượng cờ;
-
Lễ đón các nguyên thủ quốc gia;
-
Các nghi lễ cấp Nhà nước.
Như vậy, Quốc ca và Quốc thiều đều sử dụng nhạc của bài Tiến quân ca nhưng có sự khác biệt về thành phần và trường hợp sử dụng. Quốc ca bao gồm cả nhạc và lời, còn Quốc thiều chỉ bao gồm phần nhạc của bài hát.
3. Hát Quốc ca trong lễ chào cờ ở trường học được quy định thế nào?
Đối với học sinh là đội viên Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, việc hát Quốc ca trong lễ chào cờ được hướng dẫn cụ thể tại tiểu mục 1.1 khoản 1 Mục X Phần II Nghi thức và Hướng dẫn thực hiện Nghi thức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, ban hành kèm theo Quyết định 25-QĐ/HĐĐTW ngày 10/08/2015 của Hội đồng Đội Trung ương.
Theo đó, đội viên phải thuộc và thực hiện đúng các yêu cầu về hát Quốc ca như sau:
-
Quốc ca được hát trong lễ chào cờ.
-
Đội viên chỉ hát lời một bài Tiến quân ca, nhạc và lời của nhạc sĩ Văn Cao.
-
Có thể đệm nhạc hoặc trống theo.
-
Không dùng nhạc có lời hát thay cho việc đội viên trực tiếp hát Quốc ca.
Đồng thời, khoản 1 Mục XIII Phần II của văn bản này hướng dẫn trình tự tổ chức lễ chào cờ của Đội như sau:
-
Chỉ huy hô khẩu lệnh “Chào cờ - chào!”, đội trống đánh trống chào cờ, tất cả đội viên giơ tay chào.
-
Khi dứt tiếng trống, chỉ huy hô “Quốc ca!”, đội viên bỏ tay xuống và hát Quốc ca. Đội trống, kèn có thể đệm bài Quốc ca.
-
Hát xong Quốc ca, chỉ huy hô “Đội ca!”, đội viên hát Đội ca.
Đáng chú ý, Nghi thức Đội cũng quy định trong quá trình tổ chức lễ chào cờ, chỉ huy và 2 đội viên hộ cờ đứng nghiêm, không giơ tay chào, không hát Quốc ca, Đội ca và không đáp khẩu hiệu Đội.
Như vậy, đối với đội viên thực hiện nghi thức chào cờ của Đội, việc trực tiếp hát Quốc ca là yêu cầu được quy định cụ thể, trừ những trường hợp được xác định không hát theo Nghi thức Đội. Việc sử dụng bản nhạc có lời hát không được dùng để thay thế cho việc đội viên trực tiếp hát Quốc ca.
Đối với các trường hợp chào cờ khác tại trường học, cần căn cứ vào quy định, hướng dẫn áp dụng đối với từng đối tượng và hình thức tổ chức cụ thể để xác định yêu cầu hát Quốc ca.
Trên đây là thông tin về việc Chào cờ có bắt buộc hát Quốc ca không? Quốc ca được sử dụng khi nào?
RSS