Hiệp hội ngành hàng nào được thành lập Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng?

1. Điều kiện để hiệp hội ngành hàng được thành lập Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng

1.1. Hiệp hội ngành hàng phải có tỷ trọng xuất khẩu trên 30%

Khoản 1 Điều 15 Nghị định 240/2026/NĐ-CP quy định:

"Các Hiệp hội ngành hàng có tỷ trọng xuất khẩu cao theo quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị định này được thành lập Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng (sau đây gọi tắt là Quỹ). Nhà nước khuyến khích các Hiệp hội ngành hàng có tỷ trọng xuất khẩu cao thành lập Quỹ, tạo điều kiện để Quỹ tổ chức, hoạt động theo đúng quy định của pháp luật và điều lệ của Quỹ."

Về điều kiện xác định tỷ trọng xuất khẩu cao, khoản 3 Điều 3 Nghị định 240/2026/NĐ-CP quy định:

"Hiệp hội ngành hàng có tỷ trọng xuất khẩu cao là hiệp hội ngành hàng có tỷ lệ kim ngạch xuất khẩu của các hội viên trên tổng doanh thu của các hội viên đạt trên 30%."

Theo đó, điều kiện về tỷ trọng xuất khẩu được xác định dựa trên:

• Kim ngạch xuất khẩu của các hội viên trong hiệp hội;
• Tổng doanh thu của các hội viên trong hiệp hội;
• Tỷ lệ kim ngạch xuất khẩu trên tổng doanh thu phải trên 30%.

Từ quy định trên, tỷ lệ xác định hiệp hội ngành hàng có tỷ trọng xuất khẩu cao được thể hiện như sau:

Tỷ trọng xuất khẩu = (Kim ngạch xuất khẩu của các hội viên / Tổng doanh thu của các hội viên) × 100%

Tỷ lệ này được xác định theo kim ngạch xuất khẩu và tổng doanh thu của các hội viên trong hiệp hội, không chỉ dựa vào kết quả kinh doanh của một hội viên riêng lẻ.

1.2. Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng được thành lập để thực hiện những hoạt động gì?

Khoản 2 Điều 3 Nghị định 240/2026/NĐ-CP quy định:

"Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng là quỹ do các Hiệp hội ngành hàng thành lập nhằm thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo; xây dựng thương hiệu; hỗ trợ phòng vệ thương mại và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường của đối tác nước ngoài."

Theo quy định, Quỹ được thành lập nhằm thực hiện các hoạt động:

• Thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo;
• Xây dựng thương hiệu;
• Hỗ trợ phòng vệ thương mại;
• Hỗ trợ đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường của đối tác nước ngoài.

Ngoài ra, khoản 2 Điều 16 Nghị định 240/2026/NĐ-CP quy định Quỹ thực hiện việc công bố định hướng ưu tiên, yêu cầu, nội dung và hướng dẫn đề xuất nhiệm vụ đầu tư, tài trợ, hỗ trợ.

Quỹ cũng có nhiệm vụ huy động, điều phối và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội để triển khai các hoạt động thuộc mục tiêu nêu trên, đồng thời kiểm tra, giám sát tiến độ, chất lượng chuyên môn và hiệu quả sử dụng kinh phí.

1.3. Quỹ được hình thành từ những nguồn kinh phí nào?

Điều 18 Nghị định 240/2026/NĐ-CP quy định:

"1. Nguồn đóng góp của các hội viên trong Hiệp hội ngành hàng. Mức và thời hạn đóng góp cụ thể do Hiệp hội ngành hàng thống nhất quy định.

2. Tài trợ hợp pháp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.

3. Các nguồn thu hợp pháp khác."

Như vậy, Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng được hình thành từ 03 nguồn:

• Đóng góp của các hội viên trong hiệp hội ngành hàng;
• Tài trợ hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước;
• Các nguồn thu hợp pháp khác.

Đối với khoản đóng góp của hội viên, Nghị định giao hiệp hội ngành hàng thống nhất quy định mức và thời hạn đóng góp cụ thể. Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 15 Nghị định 240/2026/NĐ-CP quy định việc đóng góp tài sản của cá nhân, tổ chức vào Quỹ được áp dụng các chính sách ưu đãi của Nhà nước theo quy định của pháp luật về thuế.

2. Hồ sơ, thủ tục thành lập Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng

2.1. Hồ sơ đề nghị thành lập Quỹ

Khoản 1 Điều 19 Nghị định 240/2026/NĐ-CP quy định:

"Khi có nhu cầu thành lập Quỹ cho ngành hàng của mình, Hiệp hội ngành hàng nộp 01 bộ hồ sơ đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định tại Điều 21 Nghị định này."

Theo đó, hiệp hội ngành hàng phải chuẩn bị 01 bộ hồ sơ, gồm:

Thứ nhất, văn bản đề nghị thành lập Quỹ

Văn bản đề nghị được lập theo Mẫu số 11 tại Phụ lục III ban hành kèm Nghị định 240/2026/NĐ-CP.

Thứ hai, nghị quyết của hiệp hội về việc thành lập Quỹ

Đây là tài liệu thể hiện việc hiệp hội ngành hàng đã ban hành nghị quyết thành lập Quỹ.

Thứ ba, điều lệ hoạt động của Quỹ

Theo điểm c khoản 1 Điều 19, điều lệ phải có tối thiểu các nội dung:

• Tôn chỉ, mục đích hoạt động;
• Nguyên tắc hoạt động;
• Cơ cấu tổ chức;
• Phạm vi và nội dung hoạt động;
• Cơ chế quản lý tài chính;
• Chế độ báo cáo.

Như vậy, hiệp hội phải chuẩn bị đầy đủ cả 03 thành phần hồ sơ theo quy định, trong đó điều lệ hoạt động cần thể hiện những nội dung tối thiểu nêu trên.

2.2. Trình tự thành lập Quỹ 

Khoản 2 và khoản 3 Điều 19 Nghị định 240/2026/NĐ-CP quy định trình tự nộp và giải quyết hồ sơ thành lập Quỹ như sau:

2.3. Cơ quan nào có thẩm quyền quyết định thành lập Quỹ

Điều 21 Nghị định 240/2026/NĐ-CP quy định:

"Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi Hiệp hội ngành hàng đặt trụ sở có thẩm quyền ban hành quyết định thành lập, sửa đổi nội dung quyết định thành lập và chấm dứt hoạt động Quỹ."

Theo đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi hiệp hội ngành hàng đặt trụ sở có thẩm quyền:

• Quyết định thành lập Quỹ;
• Sửa đổi nội dung quyết định thành lập Quỹ;
• Quyết định chấm dứt hoạt động của Quỹ.

3. Tổ chức hoạt động và điều kiện duy trì Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng sau khi thành lập

3.1. Quỹ có tư cách pháp nhân và con dấu riêng

Khoản 4 Điều 19 Nghị định 240/2026/NĐ-CP quy định:

"Quỹ có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được mở tài khoản tại các ngân hàng thương mại và hoạt động theo mô hình do Hiệp hội ngành hàng quyết định."

Theo đó, sau khi được thành lập, Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng có:

• Tư cách pháp nhân;
• Con dấu riêng;
• Quyền mở tài khoản tại ngân hàng thương mại;
• Mô hình hoạt động do hiệp hội ngành hàng quyết định.

Đồng thời, khoản 5 Điều 19 quy định cơ cấu tổ chức quản lý, điều hành Quỹ do hiệp hội ngành hàng quy định cụ thể trong điều lệ hoạt động. Như vậy, hiệp hội ngành hàng được quyết định mô hình hoạt động và quy định cơ cấu tổ chức quản lý, điều hành của Quỹ trong phạm vi quy định pháp luật.

3.2. Quỹ phải thực hiện những nghĩa vụ báo cáo

Điều 22 Nghị định 240/2026/NĐ-CP quy định chế độ báo cáo hoạt động của Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng.

Theo khoản 1 Điều 22, định kỳ hằng năm, trước ngày làm việc cuối cùng của tháng 01 năm kế tiếp, Quỹ phải gửi báo cáo bằng văn bản theo Mẫu số 15 Phụ lục III về hoạt động trong năm của mình đến:

• Cơ quan có thẩm quyền quy định tại Điều 21, tức Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi hiệp hội đặt trụ sở;
• Cơ quan quản lý nhà nước về ngành hàng của hiệp hội;
• Bộ Công Thương.

Ngoài ra, khoản 2 và khoản 3 Điều 22 yêu cầu:

• Thực hiện chế độ báo cáo tài chính và báo cáo thống kê theo quy định pháp luật;
• Báo cáo, cung cấp tài liệu hoặc giải trình những vấn đề liên quan đến hoạt động của Quỹ theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước về ngành hàng và các cơ quan nhà nước khác.

Như vậy, nghĩa vụ báo cáo của Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng được thực hiện định kỳ hằng năm và theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Trên đây là nội dung về điều kiện để hiệp hội ngành hàng được thành lập Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng. Vui lòng xem chi tiết Nghị định 240/2026/NĐ-CP cùng các Phụ lục kèm theo trên LuatVietnam.vn để tra cứu đầy đủ điều kiện, hồ sơ, thủ tục thành lập và quy định về hoạt động của Quỹ.