Việc hoàn thuế xuất nhập khẩu được áp dụng trong những trường hợp nhất định, chẳng hạn hàng hóa đã xuất khẩu phải tái nhập hoặc hàng nhập khẩu được tái xuất. Thông tư 86/2026/TT-BTC đã hướng dẫn cụ thể về hồ sơ, trình tự và trách nhiệm giải quyết hoàn thuế đối với từng trường hợp.
- 1. Hồ sơ, thủ tục hoàn thuế xuất nhập khẩu theo Thông tư 86/2026/TT-BTC
- 2. Hồ sơ hoàn thuế xuất nhập khẩu theo từng trường hợp
- 2.1. Hàng hóa xuất khẩu đã nộp thuế nhưng phải tái nhập
- 2.2. Hàng hóa nhập khẩu đã nộp thuế nhưng phải tái xuất
- 2.3. Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phương tiện vận chuyển tạm nhập, tái xuất
- 2.4. Hàng hóa nhập khẩu để sản xuất, kinh doanh nhưng sản phẩm đã được xuất khẩu
- 2.5. Đã nộp thuế nhưng không có hàng hoặc hàng thực tế ít hơn số lượng đã khai
- 3. Trình tự nộp và tiếp nhận hồ sơ hoàn thuế tại cơ quan hải quan
- 3.1. Người nộp thuế gửi hồ sơ qua hệ thống điện tử
- 3.2. Cơ quan hải quan phản hồi hồ sơ trong 3 ngày làm việc
- 4. Hồ sơ được giải quyết theo hình thức hoàn thuế trước hoặc kiểm tra trước hoàn thuế
- 4.1. Đối với hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước
- 4.2. Đối với hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế

1. Hồ sơ, thủ tục hoàn thuế xuất nhập khẩu theo Thông tư 86/2026/TT-BTC
Người nộp thuế thuộc trường hợp được hoàn thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu phải chuẩn bị công văn đề nghị hoàn thuế và các chứng từ, tài liệu tương ứng với từng trường hợp theo quy định tại Điều 11 Thông tư 86/2026/TT-BTC. Hồ sơ được gửi đến cơ quan hải quan thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan hoặc bằng bản giấy khi hệ thống gặp sự cố.
Theo đó, thủ tục hoàn thuế xuất nhập khẩu gồm các nội dung chính:
- Hồ sơ: Công văn đề nghị hoàn thuế và chứng từ, tài liệu chứng minh thuộc trường hợp được hoàn thuế.
- Cơ quan tiếp nhận: Cơ quan hải quan nơi phát sinh số tiền thuế được hoàn hoặc cơ quan hải quan được giao chức năng xử lý hoàn thuế.
- Hình thức nộp: Qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan; nộp hồ sơ giấy khi hệ thống gặp sự cố.
- Thời hạn phản hồi tiếp nhận hồ sơ: Trong 03 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan hải quan nhận được hồ sơ.
- Trình tự giải quyết: Hồ sơ được phân loại để thực hiện hoàn thuế trước hoặc kiểm tra trước hoàn thuế theo quy định.
Việc giải quyết hoàn thuế không áp dụng chung một quy trình kiểm tra cho tất cả hồ sơ mà phụ thuộc vào trường hợp hoàn thuế và kết quả phân loại hồ sơ.
2. Hồ sơ hoàn thuế xuất nhập khẩu theo từng trường hợp
2.1. Hàng hóa xuất khẩu đã nộp thuế nhưng phải tái nhập
Đối với hàng hóa đã xuất khẩu, đã nộp thuế xuất khẩu nhưng phải tái nhập, hồ sơ hoàn thuế theo điểm a khoản 1 Điều 11 Thông tư 86/2026/TT-BTC, gồm:
- Công văn đề nghị hoàn thuế.
- Chứng từ thanh toán hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đối với trường hợp đã thanh toán.
- Hợp đồng xuất khẩu, nhập khẩu và hóa đơn theo hợp đồng đối với hàng hóa mua bán; hợp đồng ủy thác nếu xuất khẩu, nhập khẩu theo hình thức ủy thác.
Ngoài ra, điểm a.4 khoản 1 Điều 11 Thông tư yêu cầu bổ sung tài liệu đối với hàng hóa phải nhập khẩu trở lại do khách hàng nước ngoài từ chối nhận hoặc không có người nhận hàng.
Các tài liệu có thể gồm thông báo của khách hàng nước ngoài, văn bản thỏa thuận nhận lại hàng hóa hoặc thông báo của hãng vận tải về việc không có người nhận, thể hiện lý do, số lượng và chủng loại hàng hóa trả lại.
2.2. Hàng hóa nhập khẩu đã nộp thuế nhưng phải tái xuất
Theo điểm b khoản 1 Điều 11 Thông tư 86/2026/TT-BTC, hàng hóa nhập khẩu đã nộp thuế nhập khẩu nhưng phải tái xuất được hoàn thuế nhập khẩu và không phải nộp thuế xuất khẩu theo trường hợp quy định.
Hồ sơ gồm:
- Công văn đề nghị hoàn thuế.
- Hóa đơn GTGT, hóa đơn bán hàng hoặc hóa đơn thương mại.
- Chứng từ thanh toán hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu nếu đã thanh toán.
- Hợp đồng xuất khẩu, nhập khẩu và hóa đơn theo hợp đồng; hợp đồng ủy thác nếu có.
Tùy từng trường hợp, người nộp thuế phải bổ sung các chứng từ sau:
Đối với hàng hóa xuất trả chủ hàng nước ngoài ban đầu: Có văn bản thỏa thuận trả lại hàng hóa cho phía nước ngoài.
Đối với hàng hóa không giao được cho người nhận: Có văn bản thông báo của doanh nghiệp bưu chính, dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế.
Đối với hàng hóa cung ứng cho tàu biển nước ngoài: Có văn bản xác nhận của doanh nghiệp cung ứng tàu biển về số lượng, trị giá hàng hóa thực tế đã cung ứng, kèm bảng kê chứng từ thanh toán của hãng tàu biển nước ngoài.
Như vậy, ngoài các chứng từ chung, hồ sơ hoàn thuế nhập khẩu đối với hàng tái xuất phải có tài liệu bổ sung phù hợp với nguyên nhân và hình thức tái xuất hàng hóa.
2.3. Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phương tiện vận chuyển tạm nhập, tái xuất
Đối với máy móc, thiết bị, dụng cụ và phương tiện vận chuyển được phép tạm nhập, tái xuất, điểm c khoản 1 Điều 11 Thông tư 86/2026/TT-BTC quy định hồ sơ hoàn thuế gồm:
- Công văn đề nghị hoàn thuế.
- Chứng từ thanh toán hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đối với trường hợp đã thanh toán.
- Hợp đồng xuất khẩu, nhập khẩu và hóa đơn theo hợp đồng nếu có hoạt động mua bán hàng hóa.
- Hợp đồng ủy thác xuất khẩu, nhập khẩu nếu thực hiện theo hình thức ủy thác.
Theo đó, thành phần hồ sơ được xác định theo hoạt động tạm nhập, tái xuất thực tế và các giao dịch liên quan.
2.4. Hàng hóa nhập khẩu để sản xuất, kinh doanh nhưng sản phẩm đã được xuất khẩu
Đối với trường hợp hoàn thuế nhập khẩu nguyên liệu, vật tư, linh kiện sử dụng để sản xuất sản phẩm xuất khẩu, điểm d khoản 1 Điều 11 Thông tư 86/2026/TT-BTC quy định hồ sơ gồm:
- Công văn đề nghị hoàn thuế.
- Chứng từ thanh toán đối với trường hợp đã thanh toán.
- Hợp đồng xuất khẩu, nhập khẩu và hóa đơn theo hợp đồng.
- Hợp đồng ủy thác nếu thực hiện xuất khẩu, nhập khẩu theo hình thức ủy thác.
- Báo cáo tính thuế nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu theo Mẫu số 15 Phụ lục I.
- Hợp đồng gia công ký với khách hàng nước ngoài.
- Tài liệu chứng minh có cơ sở sản xuất trên lãnh thổ Việt Nam và quyền sở hữu hoặc sử dụng máy móc, thiết bị phù hợp tại cơ sở sản xuất.
Ngoài ra, người nộp thuế phải kê khai trên tờ khai hải quan hàng xuất khẩu thông tin về số, ngày hợp đồng và tên đối tác mua hàng hóa.
Ngoài ra, điểm d.5 khoản 1 Điều 11 Thông tư 86/2026/TT-BTC quy định:
"Số tiền thuế nhập khẩu của nguyên liệu, vật tư, linh kiện được hoàn thuế phải tương ứng với lượng, chủng loại nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu thực tế được sử dụng để sản xuất sản phẩm thực tế đã xuất khẩu."
Theo quy định, số tiền thuế nhập khẩu được hoàn gắn với nguyên liệu, vật tư, linh kiện thực tế sử dụng để sản xuất sản phẩm đã xuất khẩu, không căn cứ đơn thuần vào tổng số nguyên liệu đã nhập khẩu.
2.5. Đã nộp thuế nhưng không có hàng hoặc hàng thực tế ít hơn số lượng đã khai
Theo điểm đ khoản 1 Điều 11 Thông tư 86/2026/TT-BTC, trường hợp người nộp thuế đã nộp thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu nhưng không có hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu hoặc số lượng hàng hóa thực tế ít hơn số lượng đã nộp thuế thì hồ sơ hoàn thuế gồm công văn đề nghị hoàn thuế.
Đây là thành phần hồ sơ được quy định riêng tại điểm đ khoản 1 Điều 11 đối với trường hợp nêu trên.
3. Trình tự nộp và tiếp nhận hồ sơ hoàn thuế tại cơ quan hải quan
3.1. Người nộp thuế gửi hồ sơ qua hệ thống điện tử
Căn cứ khoản 2 Điều 11 Thông tư 86, người nộp thuế khai các chỉ tiêu thông tin của hồ sơ đề nghị hoàn thuế và chứng từ, tài liệu có liên quan theo Phụ lục II.
Hồ sơ được gửi đến Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.
Trường hợp chưa khai báo được chỉ tiêu thông tin theo quy định, người nộp thuế gửi bản chụp được ký số của chứng từ, tài liệu liên quan đến chỉ tiêu chưa khai báo được qua hệ thống.
Nếu Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan gặp sự cố, điểm c khoản 2 Điều 11 Thông tư này quy định người nộp thuế gửi hồ sơ giấy, gồm:
- 01 bản chính công văn đề nghị hoàn thuế theo Mẫu số 14 Phụ lục I.
- 01 bản chính Báo cáo tính thuế nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu theo Mẫu số 15 Phụ lục I đối với trường hợp hoàn thuế hàng nhập khẩu để sản xuất, kinh doanh nhưng đã xuất khẩu sản phẩm.
- Bản giấy các chứng từ, tài liệu tương ứng với từng trường hợp hoàn thuế.
3.2. Cơ quan hải quan phản hồi hồ sơ trong 3 ngày làm việc
Theo khoản 3 Điều 11 Thông tư 86/2026/TT-BTC, cơ quan hải quan nơi phát sinh số tiền thuế được hoàn hoặc cơ quan hải quan được giao chức năng xử lý hoàn thuế có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ.
Trong đó, điểm b khoản 3 Điều 11 quy định:
"Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ của người nộp thuế, cơ quan hải quan phản hồi cho người nộp thuế về việc tiếp nhận, phân loại hồ sơ hoặc không tiếp nhận hồ sơ hoàn thuế đối với trường hợp không thuộc các trường hợp hoàn thuế"
Việc phản hồi được thực hiện qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.
Trường hợp hệ thống gặp sự cố, cơ quan hải quan sử dụng Mẫu số 05 Phụ lục I để thông báo cho người nộp thuế.
Như vậy, 03 ngày làm việc là thời hạn phản hồi về tiếp nhận và phân loại hồ sơ, không phải thời hạn giải quyết xong toàn bộ thủ tục hoàn thuế.
4. Hồ sơ được giải quyết theo hình thức hoàn thuế trước hoặc kiểm tra trước hoàn thuế
4.1. Đối với hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước
Với trường hợp này, điểm a khoản 6 Điều 11 Thông tư 86/2026/TT-BTC quy định, cơ quan hải quan kiểm tra, rà soát và đối chiếu thông tin trong hồ sơ đề nghị hoàn thuế với thông tin tại cơ sở dữ liệu quản lý của cơ quan hải quan.
Mục đích là xác định điều kiện hoàn thuế và số tiền thuế phải hoàn.
Nếu thông tin không thống nhất hoặc cần làm rõ, cơ quan hải quan thông báo yêu cầu giải trình. Khi hệ thống gặp sự cố, sử dụng Mẫu số 06 Phụ lục I.
Trường hợp người nộp thuế không giải trình, bổ sung hồ sơ trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận thông báo, cơ quan hải quan thông báo việc chưa đủ cơ sở xem xét, xử lý hồ sơ.
Kết quả giải quyết được xác định như sau:
- Hồ sơ đủ điều kiện: Cơ quan hải quan ban hành quyết định hoàn thuế.
- Hồ sơ chưa đủ điều kiện
4.2. Đối với hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế
Theo điểm b khoản 6 Điều 11 Thông tư 86/2026/TT-BTC, trong 03 ngày làm việc kể từ ngày thông báo chấp nhận hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế, cơ quan hải quan ban hành quyết định kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế.
Việc kiểm tra do Thủ trưởng cơ quan hải quan nơi phát sinh số tiền thuế đề nghị hoàn hoặc Thủ trưởng cơ quan hải quan được giao chức năng xử lý hoàn thuế quyết định.
Các nội dung kiểm tra gồm:
- Hồ sơ hải quan, hồ sơ hoàn thuế, sổ sách kế toán và chứng từ thanh toán.
- Phiếu xuất kho, nhập kho hoặc tài liệu thể hiện việc xuất, nhập kho hàng hóa.
- Đối chiếu số tiền thuế đề nghị hoàn với số thuế đã nộp trên Hệ thống kế toán tập trung của cơ quan hải quan.
- Đối chiếu thông tin trong hồ sơ hoàn thuế với dữ liệu liên quan đến tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu.
Riêng trường hợp hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất sản phẩm xuất khẩu theo Điều 36 Nghị định 134/2016/NĐ-CP, điểm b.2.3 khoản 6 Điều 11 Thông tư yêu cầu kiểm tra sự phù hợp giữa định mức nguyên liệu, vật tư, linh kiện trong Báo cáo tính thuế với định mức thực tế sản xuất, sổ sách kế toán và tài liệu kỹ thuật.
Trường hợp chưa có thông tin hoặc dữ liệu cần xác minh về cơ sở sản xuất, cơ quan hải quan kiểm tra cơ sở sản xuất và quyền sử dụng máy móc, thiết bị theo quy định.
Sau khi kết thúc kiểm tra, cơ quan hải quan phải xác định rõ số tiền được hoàn theo từng loại thuế, số tiền không đủ điều kiện hoàn và lý do không đủ điều kiện hoàn.
Trên đây là thông tin về Thông tư 86/2026/TT-BTC quy định hồ sơ, thủ tục hoàn thuế xuất nhập khẩu như thế nào. Bạn đọc có thể tham khảo toàn văn Thông tư 86/2026/TT-BTC cùng các phụ lục trên LuatVietnam.vn.
RSS