English
RSS
1. Luật Công nghệ cao 2025 có hiệu lực
Luật Công nghệ cao của Quốc hội, số 133/2025/QH15 (còn gọi là Luật Công nghệ cao 2025) chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Dưới đây là những điểm đáng chú ý của Luật này:
- Bổ sung khái niệm công nghệ chiến lược và công nghiệp chiến lược
Theo khoản 2, khoản 11 Điều 3 Luật Công nghệ cao 2025, số 133/2025/QH15:
Công nghệ chiến lược là công nghệ có tính đột phá và lan tỏa, được Nhà nước xác định tập trung đầu tư phát triển nhằm tăng cường năng lực tự chủ công nghệ, tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia, bảo đảm quốc phòng, an ninh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Công nghiệp chiến lược là ngành công nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ chiến lược và cung ứng dịch vụ công nghệ chiến lược.
- Bổ sung cơ chế ưu đãi thuế “bậc thang”
Luật Công nghệ cao 2025 đánh dấu bước ngoặt trong chính sách tài chính bằng việc triển khai mô hình ưu đãi thuế theo bậc thang. Cơ chế này được thiết kế để dẫn dắt dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực có giá trị cao nhất, cụ thể:
Mức ưu đãi cao nhất: Dành cho các dự án đầu tư vào công nghệ chiến lược, các trung tâm R&D về công nghệ chiến lược và các doanh nghiệp công nghệ cao có tính dẫn dắt, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về tỷ lệ nội địa hóa và đầu tư cho nghiên cứu.
Ưu đãi khuyến khích sản xuất: Lần đầu tiên, đối tượng doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao cũng được đưa vào diện hưởng ưu đãi thuế. Điều này giúp tạo ra một hệ sinh thái hoàn chỉnh từ nghiên cứu đến sản xuất thực tiễn.
Mức ưu đãi nền tảng: Dành cho các hoạt động ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất và dịch vụ.
Việc phân tầng này đảm bảo nguồn lực tài chính của quốc gia được tập trung đúng chỗ, tạo động lực để các doanh nghiệp không ngừng nâng cấp trình độ công nghệ để tiến lên những bậc ưu đãi cao hơn.
2. Luật Chuyển đổi số 2025 có hiệu lực
Luật Chuyển đổi số 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 với những điểm đáng chú ý sau đây:
Lần đầu tiên Việt Nam có Luật riêng về chuyển đổi số
Quốc hội đã thông qua Luật Chuyển đổi số 2025, số 148/2025/QH15 thay thế Luật Công nghệ thông tin 2006, đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam có đạo luật riêng điều chỉnh toàn diện về chuyển đổi số. Từ đó, tạo hành lang pháp lý thống nhất cho quá trình chuyển đổi số quốc gia.
Quy định nguyên tắc chuyển đổi số: Nhấn mạnh lấy người sử dụng là trung tâm
Theo Điều 6 Luật Chuyển đổi số 2025, số 148/2025/QH15 đưa ra 8 nguyên tắc chuyển đổi số như sau:
- Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, lấy người sử dụng làm trung tâm, nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo giá trị mới cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân.
- Tăng cường kết nối, chia sẻ và sử dụng lại dữ liệu, khai báo 1 lần là mặc định để nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế trùng lặp, giảm thủ tục và nâng cao năng lực ra quyết định.
- Bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư theo quy định của pháp luật; khuyến khích áp dụng các biện pháp tiên tiến để nâng cao mức độ an toàn.
- Được triển khai linh hoạt, thích ứng với đổi mới công nghệ; khuyến khích thử nghiệm, ứng dụng công nghệ mới phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực.
- Bảo đảm tính bao trùm, tạo điều kiện để mọi tổ chức và cá nhân đều có cơ hội tiếp cận, sử dụng dịch vụ số thuận lợi, an toàn và hiệu quả.
- Bảo đảm minh bạch và trách nhiệm giải trình đối với các quyết định dựa trên công nghệ số nhằm nâng cao niềm tin của người sử dụng.
- Khuyến khích gắn với hoạt động đo lường, đánh giá, giám sát và cải thiện liên tục để nâng cao hiệu quả triển khai và chất lượng dịch vụ.
- Các cơ quan nhà nước có trách nhiệm tuân thủ các nguyên tắc chuyển đổi số. Nhà nước khuyến khích tổ chức, doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước áp dụng các nguyên tắc này trong hoạt động của mình.
Quy định các hành vi bị cấm trong chuyển số
Theo Điều 5 Luật Chuyển đổi số 2025 quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động chuyển đổi số bao gồm:
- Cản trở, phá hoại hoạt động chuyển đổi số; làm gián đoạn, đình trệ, gây mất an toàn cho hệ thống số của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
- Truy cập, can thiệp trái phép, làm sai lệch, vô hiệu hóa, gây tổn hại đến hệ thống số, dữ liệu số, nền tảng số và dịch vụ số.
- Thu thập, sử dụng, chia sẻ, mua, bán, khai thác dữ liệu số trái quy định của pháp luật.
- Lợi dụng chuyển đổi số để lừa đảo, thao túng, trục lợi, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
- Lợi dụng chức trách, quyền hạn để gây cản trở, phân biệt đối xử, tạo độc quyền, cát cứ, hạn chế cạnh tranh trong phát triển, vận hành, khai thác hệ thống số.
3. Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý hạ tầng trí tuệ nhân tạo quốc gia
Một trong những chính sách mới trong lĩnh khoa học - công nghệ là Bộ Khoa học và Công nghệ đóng vai trò trong việc quản lý hạ tầng trí tuệ nhân tạo của quốc gia.
Theo đó tại điểm c khoản 15 Điều 2 Nghị định 225/2026/NĐ-CP quy định nhiệm vụ của Bộ Khoa học và Công nghệ về công nghệ số và trí tuệ nhân tạo là thực hiện quản lý, điều phối, phát triển hạ tầng trí tuệ nhân tạo quốc gia và các hạ tầng khác phục vụ phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; quản lý, giám sát hoạt động trí tuệ nhân tạo.
4. Bổ sung quy định sinh viên điện hạt nhân được hưởng chính sách ưu đãi
Căn cứ khoản 1 Điều 4 Nghị định 176/2026/NĐ-CP, sinh viên học trình độ cao đẳng và đại học các chuyên ngành điện hạt nhân có cam kết làm việc tại nhà máy điện hạt nhân sau khi tốt nghiệp sẽ được miễn toàn bộ học phí và được bố trí ở ký túc xá miễn phí.
Bên cạnh đó, sinh viên còn được cấp sinh hoạt phí hằng tháng bằng 2 lần mức lương cơ sở. Khoản hỗ trợ này được cấp theo số tháng học tập thực tế trong năm nhưng tối đa không quá 10 tháng/năm học.
Ngoài chính sách miễn học phí và hỗ trợ sinh hoạt phí, sinh viên còn được hưởng học bổng khuyến khích học tập tùy theo kết quả học lực. Cụ thể, sinh viên đạt loại khá được nhận học bổng bằng 1,5 lần mức lương cơ sở; loại giỏi được nhận 2 lần mức lương cơ sở; loại xuất sắc được nhận 2,5 lần mức lương cơ sở. Việc xét học bổng được thực hiện theo từng học kỳ, mỗi năm học xét 2 lần.
5. Quy định về truy xuất nguồn gốc hàng hóa
Theo khoản 3 Điều 5 Thông tư 68/2026/TT-BTC quy định áp dụng, thực hiện truy xuất nguồn gốc, nhận diện và quản lý thông tin trong quá trình nhập, xuất kho thông qua việc áp dụng công nghệ gắn chip, mã vạch hai chiều (QR) hoặc giải pháp công nghệ phù hợp.
Bên cạnh đó bảo đảm hàng hóa được định danh và quản lý thống nhất, đầy đủ trên Hệ thống và ứng dụng các công nghệ số tiên tiến, phù hợp với đặc thù trong lĩnh vực dự trữ quốc gia nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, truy xuất nguồn gốc, phân tích và dự báo.
Bắt đầu từ ngày 01/7/2026, lĩnh vực Khoa học và Công nghệ ghi nhận nhiều thay đổi khi hàng loạt văn bản pháp luật mới chính thức được áp dụng.
