Từ việc xuất trình giấy tờ, sử dụng điện thoại đến ghi âm, ghi hình tại phiên tòa đều có quy định cụ thể. Vậy nội quy phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC gồm những nội dung gì? Người tham gia, tham dự phiên tòa cần lưu ý những yêu cầu nào?
- 1. Nội quy phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC gồm những nội dung gì?
- 1.1. Xuất trình giấy tờ và chấp hành kiểm tra an ninh
- 1.2. Những đồ vật không được mang vào phiên tòa
- 1.3. Quy định về điện thoại và thiết bị điện tử
- 1.4. Trang phục, thái độ và trật tự tại phiên tòa
- 1.5. Quy định về việc có mặt, phát biểu và tiếp xúc tại phiên tòa
- 1.6. Nội quy đối với người tham gia phiên tòa trực tuyến
- 2. Ghi âm, ghi hình tại phiên tòa phải tuân thủ quy định nào?
- 3. Vi phạm nội quy phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC bị xử lý thế nào?
- 3.1. Trường hợp bị cấm vào hoặc buộc rời khỏi phiên tòa
- 3.2. Các biện pháp xử lý khác đối với người vi phạm
- 4. Nội quy phiên tòa phải được niêm yết công khai ở đâu?
- 5. Nội quy phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC có hiệu lực từ khi nào?
1. Nội quy phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC gồm những nội dung gì?
Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC quy định 12 nội dung của nội quy phiên tòa, phiên họp, áp dụng đối với người tham gia, tham dự phiên tòa, phiên họp thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư.
Các nội dung tập trung vào việc kiểm tra an ninh, giấy tờ, trang phục, sử dụng thiết bị điện tử, ghi âm, ghi hình, giữ trật tự và chấp hành sự điều hành của Thẩm phán.
1.1. Xuất trình giấy tờ và chấp hành kiểm tra an ninh
Khoản 1 và khoản 5 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC yêu cầu người đến tham gia, tham dự phiên tòa, phiên họp xuất trình giấy triệu tập, giấy mời, căn cước công dân, giấy tờ tùy thân hoặc giấy tờ liên quan khác.
Đồng thời, mọi người phải chấp hành việc kiểm tra an ninh của lực lượng có trách nhiệm bảo vệ phiên tòa, phiên họp.
Riêng người tham gia phiên tòa, phiên họp phải xuất trình giấy tờ cho Thư ký tại bàn thư ký chậm nhất 15 phút trước giờ khai mạc. Nếu đến muộn, việc xuất trình giấy tờ được thực hiện thông qua lực lượng bảo vệ.
Một yêu cầu khác là người dưới 16 tuổi không được vào phiên tòa, phiên họp, trừ trường hợp được Tòa án triệu tập tham gia.
1.2. Những đồ vật không được mang vào phiên tòa
Để bảo đảm an toàn, khoản 2 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC nghiêm cấm mang vào phiên tòa, phiên họp các loại đồ vật sau:
- Vũ khí, hung khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ.
- Đồ vật cấm lưu hành, truyền đơn, khẩu hiệu.
- Tài liệu, đồ vật khác ảnh hưởng đến an toàn, an ninh, trật tự và sự tôn nghiêm của phiên tòa, phiên họp.
Quy định có ngoại lệ đối với vật chứng của vụ án, vụ việc phục vụ công tác giải quyết, xét xử hoặc vũ khí, công cụ hỗ trợ do người có thẩm quyền mang theo để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ phiên tòa, phiên họp.
1.3. Quy định về điện thoại và thiết bị điện tử
Một trong những nội dung đáng chú ý tại khoản 3 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC là không được mang thiết bị điện tử vào phiên tòa, phiên họp nếu chưa được Thẩm phán cho phép.
Thiết bị điện tử được đề cập bao gồm điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh và các thiết bị khác có chức năng ghi âm, ghi hình hoặc thu phát tín hiệu điện tử.
Trường hợp được phép sử dụng thiết bị điện tử để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, phục vụ xét xử trực tuyến hoặc ghi âm, ghi hình, người tham gia tố tụng phải tuân theo sự điều hành của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp.
1.4. Trang phục, thái độ và trật tự tại phiên tòa
Khoản 7, khoản 8 và khoản 9 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC đặt ra các yêu cầu về tác phong đối với những người có mặt tại phiên tòa, phiên họp.
Theo đó, người tiến hành tố tụng mặc trang phục theo quy định. Người tham gia tố tụng và người tham dự phải mặc trang phục nghiêm chỉnh, ngồi đúng vị trí và có thái độ tôn trọng Hội đồng xét xử cùng những người tham gia tố tụng khác.
Ngoài ra, người tham gia, tham dự phải tuân thủ các yêu cầu sau:
- Giữ trật tự, chấp hành sự điều hành của Thẩm phán.
- Đứng dậy khi Hội đồng xét xử, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp vào phòng xử án và khi tuyên án.
- Không đội mũ, nón, đeo kính màu hoặc sử dụng thiết bị điện tử, trừ trường hợp có lý do chính đáng và được Thẩm phán cho phép.
- Không hút thuốc, ăn uống hoặc thực hiện hành vi ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và sự tôn nghiêm của phiên tòa, phiên họp.
Đối với bị cáo, quy định còn yêu cầu phải đứng khi Kiểm sát viên công bố cáo trạng hoặc quyết định truy tố.
Người có lý do sức khỏe có thể được Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp cho phép ngồi.
1.5. Quy định về việc có mặt, phát biểu và tiếp xúc tại phiên tòa
Việc tham gia phiên tòa không chỉ đòi hỏi có mặt đúng giờ mà còn phải bảo đảm sự hiện diện trong quá trình xét xử.
Cụ thể, khoản 6 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC yêu cầu người tham gia phiên tòa, phiên họp có mặt trong suốt thời gian xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc. Người có lý do chính đáng chỉ được rời khỏi khi Thẩm phán đồng ý.
Về quyền phát biểu, chỉ người được Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán đồng ý mới được hỏi, trả lời hoặc phát biểu. Khi thực hiện, người đó phải đứng dậy.
Đối với bị cáo đang bị tạm giam, việc tiếp xúc tại phiên tòa được giới hạn với người bào chữa cho mình. Nếu muốn tiếp xúc với người khác, phải được Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp cho phép.
1.6. Nội quy đối với người tham gia phiên tòa trực tuyến
Hình thức tham gia trực tuyến cũng có yêu cầu riêng tại khoản 11 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC.
Người tham gia phiên tòa, phiên họp trực tuyến tại điểm cầu thành phần phải tuân thủ nội quy phiên tòa và để thiết bị điện tử ở trạng thái mở.
Bên cạnh đó, người tham gia chỉ được hỏi, trả lời hoặc phát biểu khi có yêu cầu; không được tạo hình ảnh, tạp âm khác gây ảnh hưởng đến phiên tòa, phiên họp.

2. Ghi âm, ghi hình tại phiên tòa phải tuân thủ quy định nào?
Quy định về ghi âm, ghi hình là nội dung riêng tại khoản 4 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC, trong đó phân biệt rõ thời điểm được ghi âm và thời điểm được ghi hình.
Cụ thể:
|
Hoạt động |
Thời điểm được thực hiện |
|
Ghi âm lời nói |
Trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp |
|
Ghi hình ảnh |
Chỉ trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định |
Tuy nhiên, việc ghi âm, ghi hình còn phải đáp ứng yêu cầu về sự đồng ý của người có thẩm quyền và người được ghi âm, ghi hình.
Đối với Hội đồng xét xử, Thẩm phán, việc ghi âm lời nói trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp và ghi hình ảnh trong thời gian khai mạc, tuyên án, công bố quyết định phải được Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp đồng ý.
Nếu ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của người tiến hành tố tụng khác hoặc người tham gia phiên tòa, phiên họp, phải có sự đồng ý của chính người đó và Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp.
Ngoài ra, người tham gia, tham dự phiên tòa, phiên họp không được truyền phát trực tiếp, trực tuyến hoặc cung cấp thông tin sai sự thật.
Việc thông tin cũng không được ảnh hưởng đến tính độc lập, vô tư, khách quan trong xét xử; xâm phạm quyền con người của bị cáo, bị hại, đương sự, người tham gia tố tụng khác hoặc vi phạm quy định về giữ bí mật.
3. Vi phạm nội quy phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC bị xử lý thế nào?
Người không chấp hành nội quy phiên tòa có thể bị cấm vào, buộc rời khỏi phiên tòa, phiên họp hoặc áp dụng các biện pháp xử lý khác tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.
3.1. Trường hợp bị cấm vào hoặc buộc rời khỏi phiên tòa
Điều 5 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC phân biệt hai trường hợp xử lý đối với người vi phạm nội quy phiên tòa.
Thứ nhất, người vi phạm bị cấm vào phiên tòa, phiên họp khi có hành vi liên quan đến việc:
- Không chấp hành yêu cầu xuất trình giấy tờ, kiểm tra an ninh; mang đồ vật bị cấm;
- Vi phạm quy định về thiết bị điện tử;
- Thời gian xuất trình giấy tờ và giới hạn độ tuổi;
- Không tuân thủ các yêu cầu về mũ, nón, kính màu, hút thuốc, ăn uống và giữ gìn sự tôn nghiêm của phiên tòa.
Thứ hai, người vi phạm có thể bị buộc rời khỏi phiên tòa, phiên họp nếu vi phạm các khoản 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10 và 11 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC gồm vi phạm quy định về thiết bị điện tử, ghi âm, ghi hình; việc có mặt tại phiên tòa; trang phục, thái độ, trật tự; hỏi, trả lời, phát biểu và tham gia phiên tòa trực tuyến.
Trong trường hợp này, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp căn cứ tính chất, mức độ vi phạm để xem xét, quyết định buộc người vi phạm rời khỏi phiên tòa, phiên họp.
3.2. Các biện pháp xử lý khác đối với người vi phạm
Bên cạnh việc cấm vào hoặc buộc rời khỏi phiên tòa, khoản 12 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC còn quy định người vi phạm nội quy có thể bị:
- Xử phạt vi phạm hành chính.
- Tạm giữ hành chính.
- Yêu cầu, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự theo quy định pháp luật.
Về trách nhiệm thực hiện, Điều 6 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC giao lực lượng Cảnh sát bảo vệ phiên tòa, lực lượng quân đội nhân dân và các lực lượng khác làm nhiệm vụ bảo vệ phiên tòa, phiên họp thi hành quyết định của Hội đồng xét xử, Thẩm phán.
Nhiệm vụ này bao gồm việc buộc người vi phạm rời khỏi phiên tòa, phiên họp, tạm giữ người gây rối trật tự hoặc thực hiện quyết định khác theo quy định pháp luật.
4. Nội quy phiên tòa phải được niêm yết công khai ở đâu?
Để người tham gia, tham dự phiên tòa có thể tiếp cận nội quy trước khi phiên tòa diễn ra, khoản 1 Điều 8 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC quy định bảng nội quy phiên tòa, phiên họp phải được niêm yết công khai.
Theo đó, nội quy có đầy đủ nội dung tại Điều 4 Thông tư này phải được công khai tại:
- Trụ sở Tòa án.
- Cổng thông tin điện tử của Tòa án.
- Các hình thức công khai khác thuận lợi cho người tiến hành tố tụng, người tham gia và người tham dự phiên tòa, phiên họp tiếp cận.
Việc niêm yết phải thể hiện các nội dung nội quy được quy định tại Điều 4, bao gồm cả những yêu cầu đối với người tham gia phiên tòa trực tiếp và trực tuyến.
5. Nội quy phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC có hiệu lực từ khi nào?
Thông tư 12/2026/TT-TANDTC có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2026.
Cùng thời điểm, khoản 2 Điều 9 quy định Thông tư 02/2017/TT-TANDTC ngày 28/7/2017 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành Quy chế tổ chức phiên tòa hết hiệu lực thi hành.
Như vậy, từ ngày 01/8/2026, nội quy phiên tòa, phiên họp được thực hiện theo các quy định tại Thông tư 12/2026/TT-TANDTC.
Trên đây là thông tin về nội quy phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC gồm những nội dung gì? Bạn đọc có thể tham khảo toàn văn Thông tư và các quy định liên quan trên LuatVietnam.vn.
RSS