Trường hợp nào có thể bị truy thu phí công đoàn?

1. Trường hợp nào bị truy thu phí công đoàn?

Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 105/2026/NĐ-CP, đối tượng phải đóng kinh phí công đoàn bao gồm doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và các cơ quan, tổ chức, đơn vị khác có sử dụng lao động theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, Nghị định 105/2026/NĐ-CP lần đầu tiên quy định rõ khái niệm “chậm đóng” và “không đóng” kinh phí công đoàn. Cụ thể, khoản 1 Điều 6 nêu rõ: “Chậm đóng kinh phí công đoàn là hành vi của đối tượng đóng kinh phí công đoàn chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền phải đóng theo mức đóng quy định… kể từ sau thời hạn đóng kinh phí công đoàn”.

Trong khi đó, khoản 2 Điều 6 quy định “không đóng kinh phí công đoàn” là hành vi thuộc một trong các trường hợp như không trích đóng kinh phí công đoàn; không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền phải đóng trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đóng; hoặc không đóng, đóng không đầy đủ số người thuộc đối tượng phải đóng trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết hạn.

Như vậy, không chỉ trường hợp doanh nghiệp hoàn toàn không nộp kinh phí công đoàn mới bị xử lý, mà cả hành vi đóng thiếu, đóng chậm hoặc khai thiếu số lao động thuộc diện phải đóng cũng có thể dẫn đến bị truy thu và xử phạt hành chính.

2. Mức xử phạt đối với hành vi chậm đóng, không đóng kinh phí công đoàn

Theo Điều 38 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động có hành vi chậm đóng kinh phí công đoàn; đóng không đúng mức; hoặc đóng không đủ số người thuộc diện phải đóng sẽ bị phạt tiền từ 12% đến dưới 15% tổng số tiền phải đóng tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính, nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng.

Đối với trường hợp không đóng kinh phí công đoàn cho toàn bộ người lao động thuộc diện phải đóng, mức phạt tăng lên từ 18% đến 20% tổng số tiền phải đóng, tối đa không quá 75 triệu đồng.

Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn buộc phải nộp đủ số tiền kinh phí công đoàn chưa đóng hoặc đóng thiếu và khoản tiền lãi phát sinh do chậm đóng. Khoản lãi này được tính theo mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước công bố tại thời điểm xử phạt.

Một điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là thời hạn đóng kinh phí công đoàn được quy định khá cụ thể tại Điều 4 Nghị định 105/2026/NĐ-CP. Theo đó, phần lớn doanh nghiệp phải đóng kinh phí công đoàn mỗi tháng một lần cùng thời điểm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động và thời hạn chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo.

Nếu quá thời hạn này mà chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ thì có thể bị xác định là chậm đóng kinh phí công đoàn theo quy định pháp luật.

3. Trường hợp được miễn, giảm hoặc tạm dừng đóng kinh phí công đoàn

Bên cạnh việc siết chặt trách nhiệm đóng kinh phí công đoàn, Nghị định 105/2026/NĐ-CP cũng bổ sung cơ chế hỗ trợ cho doanh nghiệp gặp khó khăn thông qua việc miễn, giảm hoặc tạm dừng đóng kinh phí công đoàn.

Theo Điều 11, doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã thực hiện giải thể hoặc phá sản có thể được xem xét miễn số tiền kinh phí công đoàn chưa đóng khi công đoàn tham gia phương án giải quyết nợ hoặc thực hiện thủ tục phá sản theo quy định.

Điều 12 của Nghị định cũng cho phép doanh nghiệp được xem xét giảm mức đóng kinh phí công đoàn nếu đã hết thời gian được tạm dừng đóng nhưng vẫn tiếp tục phải cắt giảm lao động do khó khăn sản xuất kinh doanh. Mức giảm tối đa lên tới 20% mức đóng kinh phí công đoàn và thời gian giảm không quá 06 tháng.

Ngoài ra, Điều 13 quy định doanh nghiệp gặp khó khăn do suy thoái kinh tế, thay đổi cơ cấu, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh hoặc mất mùa có thể được xem xét tạm dừng đóng kinh phí công đoàn tối đa 12 tháng nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Đáng chú ý, khoản 3 Điều 6 Nghị định 105/2026/NĐ-CP khẳng định rõ:

“Trường hợp tạm dừng đóng kinh phí công đoàn, giảm mức đóng kinh phí công đoàn không thuộc trường hợp chậm đóng, không đóng kinh phí công đoàn”.

Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận giảm hoặc tạm dừng đóng sẽ không bị xem là vi phạm nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn.

Như vậy, từ 15/6/2026 Nghị định 105/2026/NĐ-CP đã làm rõ hơn trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc đóng kinh phí công đoàn, đồng thời tăng chế tài đối với hành vi chậm đóng hoặc không đóng. Do đó, doanh nghiệp cần rà soát kỹ số lao động thuộc diện phải đóng, thời hạn đóng và mức đóng theo quy định để tránh bị truy thu, xử phạt và phát sinh thêm khoản lãi chậm đóng.

Trên đây là thông tin liên quan đến trường hợp nào bị truy thu phí công đoàn?