Chính sách mới về doanh nghiệp có hiệu lực tháng 3/2026

1. Luật Phục hồi, phá sản 2025: Khuyến khích phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp từ 01/3/2026

Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 10, Luật gồm 08 chương, 88 điều - có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/3/2026.  

Luật Phục hồi, phá sản 2025 đã sửa đổi, bổ sung các quy định còn vướng mắc, bất cập trong thực tiễn giải quyết vụ việc phá sản; tạo hành lang pháp lý thuận lợi để doanh nghiệp, hợp tác xã phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh; tuyên bố phá sản và thanh lý kịp thời những doanh nghiệp, hợp tác xã không còn khả năng phục hồi.

So với Luật Phá sản 2014, Luật Phục hồi, phá sản 2025 có những điểm mới đáng chú ý như:

- Thay đổi tên gọi: Luật đổi tên từ "Luật Phá sản" thành "Luật Phục hồi, phá sản". Việc này nhằm thể hiện rõ mục tiêu ưu tiên, khuyến khích phục hồi hoạt động kinh doanh cho doanh nghiệp, hợp tác xã ngay khi có nguy cơ mất khả năng thanh toán.

- Chính sách hỗ trợ của Nhà nước: Điều 4 bổ sung quy định Nhà nước có chính sách hỗ trợ về thuế, phí, tín dụng, lãi suất, đất đai, công nghệ, chuyển đổi số và các biện pháp hỗ trợ khác cho doanh nghiệp, hợp tác xã gặp khó khăn trong kinh doanh thực hiện thủ tục phục hồi, phá sản nhằm tái cơ cấu, khôi phục hoặc chấm dứt hoạt động kinh doanh một cách có trật tự, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, lành mạnh hóa nền kinh tế.

- Ngân sách nhà nước tạm ứng chi phí phá sản: Theo Điều 20, trong các trường hợp người nộp đơn là người lao động, công đoàn, cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội, hoặc doanh nghiệp không còn tài sản/không đủ tài sản để nộp lệ phí, Ngân sách nhà nước sẽ bảo đảm tạm ứng chi phí. Số tiền này sẽ được hoàn trả khi bán được tài sản của đơn vị đó.

- Thủ tục phục hồi là thủ tục độc lập: Chương II quy định thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh độc lập với thủ tục phá sản để nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp.

- Thủ tục rút gọn: Điều 68 bổ sung thủ tục phục hồi, phá sản rút gọn cho các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, siêu nhỏ, ít chủ nợ hoặc số nợ nhỏ. Thời hạn thực hiện các thủ tục này chỉ bằng một nửa so với thủ tục thông thường.

- Khuyến khích thương lượng, hòa giải: Điều 22 khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ nợ, người tham gia thủ tục phục hồi, phá sản khác thực hiện thương lượng, hòa giải trong quá trình giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản...

2. Luật Đầu tư 2025: Cắt giảm nhiều ngành nghề kinh doanh có điều kiện từ 01/3/2026

So với Luật Đầu tư 2020, phụ lục IV của Luật Đầu tư 2025, số 143/2025/QH15 đã cắt giảm, sửa đổi phạm vi của một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Một số ngành nghề cắt giảm có thể kể đến gồm:

• Kinh doanh làm thủ tục về thuế; kinh doanh dịch vụ làm thủ tục hải quan; dịch vụ phụ trợ bảo hiểm; kinh doanh dịch vụ cho thuê lại lao động;
• Kinh doanh dịch vụ giám định thương mại; kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng thực phẩm đông lạnh; kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa thuộc danh mục hàng hóa đã qua sử dụng…

- Nhà đầu tư nước ngoài không phải có dự án trước khi thành lập doanh nghiệp

Khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp mà không cần có dự án đầu tư trước, nhưng phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường. 

- Làm rõ phạm vi dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư

Điều 24 Luật Đầu tư 2025 đã liệt kê cụ thể 20 loại dự án phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư như:

• Dự án sử dụng đất, tài nguyên lớn hoặc nhạy cảm
• Dự án thuộc lĩnh vực đặc biệt, nhạy cảm
• Dự án liên quan di sản, đô thị đặc thù
• Dự án hạ tầng, bất động sản quy mô lớn
• Dự án có yêu cầu đặc biệt...

Xem chi tiết: 8 điểm mới của Luật Đầu tư 2025 từ 01/3/2026

3. Thay đổi về ngành nghề kinh doanh có điều kiện và quản lý con dấu từ 15/3/2025

Nghị định 58/2026/NĐ-CP sửa đổi các Nghị định liên quan đến doanh nghiệp như sau:

- Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 96/2016/NĐ-CP quy định điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đã được sửa đổi, bổ sung năm 2023

• Quy định chi tiết về hoạt động kinh doanh dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ và kinh doanh quân trang, quân dụng cho lực lượng vũ trang... thuộc nhóm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự và phạm vi quản lý.

• Bổ sung quy định về cơ sở kinh doanh có yếu tố nước ngoài, cơ sở kinh doanh hoạt động liên tỉnh, thành phố...

- Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 99/2016/NĐ-CP về quản lý và sử dụng con dấu đã được sửa đổi, bổ sung năm 2023

• Thay đổi về hồ sơ đăng ký thêm, đăng ký lại con dấu

• Thay đổi về hồ sơ đề nghị đổi, cấp lại giấy chứng nhận đăng ký mẫu con dấu...

Trên đây là cấc chính sách mới về doanh nghiệp có hiệu lực tháng 3/2026.