10 điểm đáng chú ý tại Quy định 20-QĐ/TW về thi hành Điều lệ Đảng

Dưới đây là 10 nội dung nổi bật, quan trọng nhất:

1. Quy định rõ ràng về độ tuổi và trình độ học vấn khi vào Đảng

Theo Khoản 2 Điều 1, Quy định 20-QĐ/TW xác định cụ thể người vào Đảng phải từ đủ 18 tuổi đến đủ 60 tuổi tính theo tháng tại thời điểm chi bộ xét kết nạp; trường hợp trên 60 tuổi không còn áp dụng chung mà phải do cấp ủy trực thuộc Trung ương xem xét, quyết định.

Đồng thời, về trình độ học vấn, người vào Đảng phải hoàn thành chương trình giáo dục trung học cơ sở trở lên, trừ các trường hợp đặc biệt như đang sinh sống tại miền núi, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số hoặc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thì thực hiện theo hướng dẫn của Ban Bí thư.

2. Quy định cụ thể thời hạn giải quyết kiến nghị, chất vấn của Đảng viên

Tại Khoản 3 Điều 3, Quy định 20-QĐ/TW không chỉ ghi nhận quyền của đảng viên trong việc phê bình, chất vấn, báo cáo và kiến nghị đối với tổ chức đảng và đảng viên ở mọi cấp, mà còn quy định cụ thể trách nhiệm và thời hạn trả lời của tổ chức đảng và đảng viên có thẩm quyền.

Theo đó, thời hạn trả lời tối đa là 30 ngày làm việc đối với tổ chức cơ sở đảng và đảng viên, 60 ngày đối với cấp ủy cấp trên trực tiếp và cấp tỉnh, 90 ngày đối với cấp Trung ương; trường hợp phức tạp cần kéo dài phải thông báo lý do.

3. Siết chặt điều kiện Đảng viên giới thiệu người vào Đảng

Theo Khoản 2 Điều 4, Quy định yêu cầu đảng viên giới thiệu người vào Đảng phải là đảng viên chính thức và đã cùng công tác, lao động, học tập hoặc cùng sinh hoạt nơi cư trú với người được giới thiệu ít nhất 12 tháng trong cùng đơn vị thuộc phạm vi lãnh đạo của đảng bộ cơ sở, chi bộ.

Trường hợp đảng viên giới thiệu không thể tiếp tục theo dõi, giúp đỡ thì chi bộ phân công đảng viên chính thức khác thay thế mà không bắt buộc phải đủ điều kiện 12 tháng. Quy định này làm rõ trách nhiệm cá nhân của đảng viên giới thiệu, khắc phục tình trạng giới thiệu mang tính hình thức, qua đó nâng cao chất lượng phát triển đảng viên.

4. Quy định chặt chẽ về kết nạp lại vào Đảng

Tại Mục 3.5 Điều 4, Quy định 20-QĐ/TW xác định rõ người được xét kết nạp lại vào Đảng phải bảo đảm đầy đủ điều kiện, tiêu chuẩn như người vào Đảng theo Điều lệ Đảng, đồng thời phải có thời gian ít nhất 36 tháng kể từ khi ra khỏi Đảng, riêng trường hợp bị kết án hình sự về tội phạm ít nghiêm trọng thì phải sau 60 tháng kể từ khi được xóa án tích.

Ngoài ra, việc kết nạp lại phải được ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy hoặc đảng ủy trực thuộc Trung ương đồng ý bằng văn bản và chỉ được thực hiện một lần, đồng thời người được kết nạp lại vẫn phải trải qua thời gian dự bị. 

5. Ấn định rõ các mốc thời hạn trong công tác kết nạp và công nhận Đảng viên

Điều 5 của Quy định đã quy định cụ thể các mốc thời gian bắt buộc trong toàn bộ quy trình kết nạp và công nhận đảng viên, trong đó chi bộ phải tổ chức lễ kết nạp trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định kết nạp; đảng viên dự bị sau khi hết 12 tháng phải được chi bộ xét và đề nghị công nhận chính thức trong thời hạn 30 ngày; cấp ủy có thẩm quyền phải xem xét, quyết định việc kết nạp trong 45 ngày và công nhận chính thức trong 30 ngày, trường hợp đặc biệt có thể gia hạn tối đa 15 ngày làm việc.

Đồng thời, nếu quá thời hạn mà không có lý do chính đáng thì phải kiểm điểm trách nhiệm. 

6. Làm rõ cơ chế xử lý trường hợp kết nạp Đảng viên sai quy định

Khoản 4.4 Điều 5 quy định chi tiết cách xử lý đối với các trường hợp kết nạp đảng viên hoặc công nhận đảng viên chính thức sai quy định, trong đó phân biệt rõ hai nhóm trường hợp là sai về tiêu chuẩn, điều kiện và sai về thẩm quyền, thủ tục.

Nếu sai về tiêu chuẩn, điều kiện theo Điều 1 Điều lệ Đảng thì cấp có thẩm quyền phải hủy bỏ quyết định và xóa tên đảng viên; nếu sai về thẩm quyền hoặc thủ tục thì phải hủy quyết định và thực hiện lại đúng quy trình, đồng thời xem xét trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan.

Việc quy định cụ thể, phân định rõ trách nhiệm giữa lỗi của tổ chức và lỗi của cá nhân là điểm mới quan trọng giúp thống nhất xử lý trong toàn Đảng.

7. Bổ sung quy định về số hóa và quản lý hồ sơ đảng viên

Theo Khoản 6.2 Điều 6, Quy định 20-QĐ/TW yêu cầu các cấp ủy phải thực hiện số hóa hồ sơ đảng viên, xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu đảng viên, đồng thời bảo đảm việc cập nhật, khai thác và sử dụng dữ liệu theo quy định của Ban Bí thư và hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương.

Bên cạnh đó, các tài liệu trong hồ sơ đảng viên không được tẩy xóa, sửa chữa và phải được quản lý theo chế độ bảo vệ bí mật nhà nước. Đây là nội dung mới thể hiện rõ yêu cầu chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng, phù hợp với xu hướng quản lý hiện đại và nâng cao hiệu quả quản lý đảng viên.

8. Quy định toàn diện, chi tiết về chuyển sinh hoạt Đảng

Điều 6.3 quy định đầy đủ các trường hợp chuyển sinh hoạt đảng, bao gồm chuyển sinh hoạt chính thức, chuyển tạm thời, chuyển ra ngoài nước và các trường hợp đặc thù khác, trong đó đảng viên phải hoàn thành thủ tục chuyển sinh hoạt chính thức trong thời hạn 60 ngày kể từ khi có quyết định điều động, nghỉ hưu hoặc thay đổi nơi cư trú.

Đồng thời, Quy định cũng bổ sung nội dung chuyển sinh hoạt đảng trên môi trường số và quy định rõ trách nhiệm của các cấp ủy trong việc giới thiệu, tiếp nhận sinh hoạt đảng. So với trước đây, nội dung này đã được cụ thể hóa toàn diện và cập nhật thêm yếu tố số hóa, đáp ứng yêu cầu quản lý đảng viên trong điều kiện mới.

9. Cụ thể hóa nguyên tắc tập trung dân chủ trong biểu quyết

Khoản 5 Điều 9 quy định rõ nguyên tắc nghị quyết của các cơ quan lãnh đạo của Đảng chỉ có giá trị thi hành khi có trên một nửa số thành viên tán thành, đồng thời làm rõ cách xác định số lượng thành viên tham gia biểu quyết trong từng loại hình đại hội, hội nghị.

Đối với các trường hợp đặc biệt như kết nạp, khai trừ, xóa tên đảng viên hoặc giải tán tổ chức đảng thì phải đạt ít nhất hai phần ba số phiếu tán thành theo quy định. 

10. Tái cấu trúc hệ thống tổ chức Đảng gắn với đơn vị hành chính mới

Theo Khoản 1 Điều 10, Quy định xác lập hệ thống tổ chức của Đảng tương ứng với hệ thống tổ chức hành chính của Nhà nước gồm cấp xã (xã, phường, đặc khu), cấp tỉnh và cấp Trung ương, đồng thời xác định đây là hệ thống tổ chức cơ bản của Đảng thực hiện chức năng lãnh đạo toàn diện.

Bên cạnh đó, Quy định cho phép thí điểm một số mô hình tổ chức đảng mới, tổ chức đảng ở các đơn vị đặc thù và điều chỉnh tổ chức phù hợp với yêu cầu thực tiễn sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Trên đây là 10 điểm đáng chú ý tại Quy định 20-QĐ/TW về thi hành Điều lệ Đảng.