English
RSS
Từ ngày 01/7/2026, Thông tư 87/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết về hồ sơ xác định người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân.
1. Người phụ thuộc được xác định thế nào theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP?
Theo khoản 2 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người phụ thuộc mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng bao gồm các đối tượng sau:
- Con dưới 18 tuổi, gồm con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ hoặc chồng.
- Con từ đủ 18 tuổi trở lên nếu thuộc một trong các trường hợp: mất năng lực hành vi dân sự, là người khuyết tật hoặc không có khả năng lao động.
- Con đang theo học tại đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, cơ sở dạy nghề hoặc đang học phổ thông (kể cả thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 sau khi học xong lớp 12), với điều kiện không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá mức do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định.
- Vợ hoặc chồng của người nộp thuế; cha mẹ của người nộp thuế hoặc của vợ/chồng, bao gồm cha đẻ, mẹ đẻ, cha dượng, mẹ kế, cha nuôi, mẹ nuôi theo quy định của pháp luật.
- Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng, như: anh, chị, em ruột; ông bà nội, ông bà ngoại; cô, dì, cậu, chú, bác ruột; cháu ruột và những người khác theo quy định của pháp luật.
Đối với nhóm cá nhân khác không nơi nương tựa, người đó phải đang sống cùng người nộp thuế và người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định tại các Điều 104, 105 và 106 của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 cùng các quy định pháp luật có liên quan.
2. Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc được quy định theo từng nhóm đối tượng
Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC quy định chi tiết hồ sơ xác định người phụ thuộc tương ứng với từng nhóm đối tượng thay vì quy định chung.
| Người phụ thuộc | Hồ sơ chứng minh |
|---|---|
| Con đẻ | Bản chụp Giấy khai sinh của con hoặc bản chụp Quyết định việc nhận cha, mẹ, con hoặc văn bản của cơ quan có thẩm quyền xác nhận quan hệ cha, mẹ với con; bản chụp thẻ Căn cước của con (nếu đã được cấp). |
| Con nuôi | Bản chụp Giấy khai sinh; bản chụp thẻ Căn cước của con (nếu đã được cấp); bản chụp Quyết định công nhận/Giấy chứng nhận việc nuôi con nuôi. |
| Con riêng của vợ hoặc chồng | Bản chụp Giấy khai sinh; bản chụp thẻ Căn cước của con (nếu đã được cấp); bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn của người nộp thuế hoặc giấy tờ khác chứng minh mối quan hệ với con riêng. |
| Con từ đủ 18 tuổi trở lên bị mất năng lực hành vi dân sự hoặc là người khuyết tật | Hồ sơ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con tương ứng; đồng thời có thêm bản chụp Giấy xác nhận mất năng lực hành vi dân sự hoặc Giấy xác nhận khuyết tật theo quy định. |
| Con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc học phổ thông | Hồ sơ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con tương ứng; đồng thời có thêm bản chụp thẻ sinh viên hoặc bản xác nhận của nhà trường hoặc giấy tờ khác chứng minh đang học tập. |
| Vợ hoặc chồng | Bản chụp thẻ Căn cước và bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ khác do cơ quan có thẩm quyền cấp để chứng minh quan hệ vợ chồng. |
| Cha mẹ của người nộp thuế | Tùy từng trường hợp (cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, cha mẹ vợ/chồng, cha dượng, mẹ kế), hồ sơ gồm bản chụp thẻ Căn cước và các giấy tờ chứng minh quan hệ như Giấy khai sinh, Quyết định công nhận việc nuôi con nuôi, Giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ khác theo quy định. |
| Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng | Bản chụp thẻ Căn cước; bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về quản lý thuế; giấy tờ chứng minh mối quan hệ và giấy tờ chứng minh nghĩa vụ nuôi dưỡng (nếu có). |
| Người phụ thuộc không có khả năng lao động | Ngoài hồ sơ chứng minh mối quan hệ tương ứng với từng đối tượng nêu trên, phải có thêm giấy tờ chứng minh người phụ thuộc có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên theo quy định của pháp luật. |
3. Người nộp thuế tự chịu trách nhiệm khi đăng ký người phụ thuộc
Khoản 6 Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC quy định người nộp thuế thực hiện việc đăng ký hoặc thay đổi người phụ thuộc theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của việc đăng ký, thay đổi người phụ thuộc cũng như việc kê khai thu nhập của người phụ thuộc.
Đáng chú ý, khoản 7 Điều 4 quy định cơ quan thuế sẽ khai thác thông tin từ Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, cấp tỉnh, Cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được kết nối, chia sẻ để xác định người phụ thuộc. Chỉ khi không thể khai thác được các thông tin này, người nộp thuế mới phải bổ sung các giấy tờ chứng minh theo quy định.
So với Thông tư 111/2013/TT-BTC, quy định mới đã hệ thống hóa hồ sơ theo từng nhóm người phụ thuộc, bên cạnh đó cập nhật các loại giấy tờ như thẻ Căn cước, đồng thời bổ sung cơ chế khai thác dữ liệu điện tử từ các cơ sở dữ liệu quốc gia để giảm việc phải nộp hồ sơ giấy.
Trên đây là thông tin về hồ sơ chứng minh người phụ thuộc từ 01/7/2026.
