Hồ sơ đăng ký tham gia sandbox trí tuệ nhân tạo gồm những giấy tờ gì?

1. Thành phần hồ sơ đăng ký sandbox AI theo Nghị định 142/2026/NĐ-CP

Theo khoản 2 Điều 24 Nghị định 142/2026/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với hệ thống trí tuệ nhân tạo gồm 04 loại tài liệu:

“Hồ sơ đăng ký tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát bao gồm các tài liệu sau đây:
a) Đơn đề nghị tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát theo Mẫu AI03a đối với tổ chức hoặc Mẫu AI03b đối với cá nhân tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này;
b) Đề án thử nghiệm, trong đó mô tả hệ thống trí tuệ nhân tạo dự kiến thử nghiệm, mục tiêu, phạm vi, thời gian thử nghiệm và phương án quản lý rủi ro;
c) Tài liệu mô tả biện pháp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân chịu tác động trong quá trình thử nghiệm;
d) Tài liệu mô tả năng lực kỹ thuật, nhân sự hoặc hạ tầng phục vụ triển khai thử nghiệm có liên quan trực tiếp đến phạm vi thử nghiệm đề xuất.” 

1.1. Đơn đề nghị tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát

Tài liệu đầu tiên là Đơn đề nghị tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.

Theo điểm a khoản 2 Điều 24 Nghị định 142/2026/NĐ-CP:

• Tổ chức sử dụng Mẫu AI03a;
• Cá nhân sử dụng Mẫu AI03b.

1.2. Đề án thử nghiệm là tài liệu trọng tâm của hồ sơ

Theo điểm b khoản 2 Điều 24 Nghị định 142/2026/NĐ-CP, đề án thử nghiệm phải mô tả tối thiểu các nội dung:

• Hệ thống trí tuệ nhân tạo dự kiến thử nghiệm;
• Mục tiêu thử nghiệm;
• Phạm vi thử nghiệm;
• Thời gian thử nghiệm;
• Phương án quản lý rủi ro. 

Đồng thời, điểm b khoản 1 Điều 24 còn quy định một trong các điều kiện tham gia sandbox là phải có đề án thử nghiệm xác định rõ mục tiêu, phạm vi, thời gian thử nghiệm, đối tượng tham gia và biện pháp kiểm soát rủi ro phù hợp với cấp độ thử nghiệm tại Điều 22. 

Điều 22 quy định hệ thống tham gia sandbox được phân thành 03 cấp độ thử nghiệm dựa trên mức độ rủi ro của hệ thống, loại dữ liệu sử dụng, phạm vi và quy mô triển khai cũng như mức độ tác động đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. 

2. Tài liệu bảo vệ người chịu tác động phải thể hiện nội dung gì?

Theo điểm c khoản 2 Điều 24 Nghị định 142/2026/NĐ-CP, hồ sơ phải có tài liệu mô tả biện pháp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân chịu tác động trong quá trình thử nghiệm. Đây là tài liệu độc lập với đề án thử nghiệm.

2.1. Vì sao phải có tài liệu bảo vệ người chịu tác động?

Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 24, tổ chức, cá nhân phải có biện pháp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể chịu tác động trong quá trình thử nghiệm. 

Ngoài ra, theo khoản 2 Điều 21 Nghị định 142/2026/NĐ-CP, người tham gia sandbox phải:

• Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân tham gia thử nghiệm;
• Bảo đảm minh bạch thông tin về mục tiêu, phạm vi, điều kiện và rủi ro có thể phát sinh;
• Tuân thủ pháp luật về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và các quy định có liên quan;
• Chịu sự theo dõi, giám sát của cơ quan có thẩm quyền trong suốt quá trình thử nghiệm. 

2.2. Quy định về cơ chế tiếp nhận, xử lý khiếu nại

Theo khoản 4 Điều 21 Nghị định 142/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân tham gia thử nghiệm còn phải:

• Xây dựng và thực hiện phương án quản lý rủi ro;
• Công bố các rủi ro có thể phát sinh;
• Thiết lập cơ chế tiếp nhận, xử lý khiếu nại của người tham gia thử nghiệm. 

3. Tài liệu chứng minh năng lực triển khai thử nghiệm cần chuẩn bị ra sao?

Theo điểm d khoản 2 Điều 24 Nghị định 142/2026/NĐ-CP, thành phần thứ tư của hồ sơ là tài liệu mô tả năng lực kỹ thuật, nhân sự hoặc hạ tầng phục vụ triển khai thử nghiệm có liên quan trực tiếp đến phạm vi thử nghiệm đề xuất. 

Khoản 5 Điều 24 Nghị định này quy định cơ quan nhà nước có thẩm quyền không được yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp thêm thành phần hồ sơ ngoài những tài liệu quy định tại Điều 24, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành trực tiếp quy định thành phần hồ sơ đối với hoạt động thử nghiệm trong lĩnh vực tương ứng. 

4. Trường hợp nào được nộp hồ sơ sandbox AI rút gọn?

Không phải mọi chủ thể tham gia sandbox đều phải chuẩn bị đầy đủ 04 nhóm tài liệu nêu trên.

Theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 142/2026/NĐ-CP, hồ sơ rút gọn được áp dụng khi đáp ứng đồng thời hai yếu tố:

• Chủ thể đăng ký là doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp nhỏ và vừa, tổ chức khoa học và công nghệ hoặc nhóm nghiên cứu;
• Hệ thống AI đăng ký tham gia sandbox thuộc cấp độ thử nghiệm 1. 

4.1. Hồ sơ rút gọn chỉ gồm 02 loại tài liệu

Trong trường hợp được áp dụng hồ sơ rút gọn, hồ sơ gồm:

• Đơn đề nghị tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát theo Mẫu AI03a đối với tổ chức hoặc Mẫu AI03b đối với cá nhân;
• Tài liệu mô tả khái quát hệ thống AI dự kiến thử nghiệm, các rủi ro chính có thể phát sinh và biện pháp giảm thiểu rủi ro trong quá trình thử nghiệm. 

4.2. Thế nào là thử nghiệm cấp độ 1?

Theo khoản 5 Điều 22 Nghị định 142/2026/NĐ-CP, hệ thống được phân loại thử nghiệm cấp độ 1 khi có địa điểm triển khai và thời hạn thử nghiệm được xác định cụ thể, đồng thời đáp ứng các điều kiện:

• Đối tượng tham gia thử nghiệm được xác định theo tiêu chí cụ thể;
• Kết quả của hệ thống không được sử dụng trong hoạt động thực tế, không tích hợp vào quy trình cung cấp dịch vụ hoặc xử lý công việc, không cung cấp cho người sử dụng và không dùng làm căn cứ tham chiếu trong quá trình ra quyết định;
• Không thuộc trường hợp thử nghiệm cấp độ 2 hoặc cấp độ 3. 

Do đó, không phải cứ là doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thì tự động được dùng hồ sơ rút gọn. Hệ thống đăng ký thử nghiệm còn phải thuộc cấp độ 1.

5. Hồ sơ sandbox AI nộp bằng cách nào?

Theo khoản 4 Điều 24 Nghị định 142/2026/NĐ-CP, cả hồ sơ thông thường và hồ sơ rút gọn đều được nộp bằng phương thức điện tử theo Điều 23 Nghị định này. 

Cụ thể, khoản 2 Điều 23 quy định tổ chức, cá nhân nộp 01 bộ hồ sơ bằng phương thức điện tử thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Hồ sơ sau đó được liên thông, đồng bộ về Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo. 

Sau khi tiếp nhận:

• Trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền phải kiểm tra tính hợp lệ và thông báo một lần bằng văn bản điện tử nếu cần sửa đổi, bổ sung;
• Đối với hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền tổ chức thẩm định và cấp Giấy xác nhận hoặc có văn bản từ chối theo thời hạn tương ứng với từng trường hợp thuộc thẩm quyền;
• Nếu từ chối, cơ quan có thẩm quyền phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do. 

Giấy xác nhận tham gia sandbox phải xác định rõ phạm vi, địa bàn, thời gian, quy mô, giới hạn thử nghiệm, yêu cầu về an toàn, bảo vệ dữ liệu, quản lý rủi ro, chế độ báo cáo và cơ chế giám sát. Giấy xác nhận chỉ có giá trị trong phạm vi thử nghiệm và không làm phát sinh quyền triển khai chính thức hệ thống AI ngoài phạm vi đó. 

Trên đây là thông tin về hồ sơ đăng ký tham gia sandbox trí tuệ nhân tạo. Vui lòng xem chi tiết Nghị định 142/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ...