Doanh nghiệp Nhà nước phải báo cáo về quản lý, đầu tư vốn nhà nước như thế nào?

1. Doanh nghiệp Nhà nước phải báo cáo về quản lý, đầu tư vốn nhà nước như thế nào?

Theo Điều 10 Thông tư 102/2026/TT-BTC doanh nghiệp nhà nước phải lập và gửi báo cáo định kỳ (hằng quý, hằng năm) và báo cáo đột xuất khi có yêu cầu. Các báo cáo được gửi đến cơ quan đại diện chủ sở hữu, với nội dung và biểu mẫu tương ứng từng kỳ báo cáo. Cụ thể:

1.1. Báo cáo hằng quý

Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước chỉ đạo doanh nghiệp nhà nước lập, gửi báo cáo tình hình hoạt động hằng quý đến cơ quan đại diện chủ sở hữu.

Theo điểm a khoản 1 Điều 16 và điểm a khoản 8 Điều 39 Nghị định 365/2025/NĐ-CP, thời hạn gửi báo cáo là trước ngày 20 của tháng đầu quý sau.

Nội dung báo cáo thực hiện theo điểm b, c, e, g khoản 1 Điều 54 Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp 2025, bao gồm:

• Nghị quyết, quyết định của Hội đồng thành viên, Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị.
• Kết quả thực hiện kế hoạch hằng quý, bao gồm các dự án đầu tư và tiến độ thực hiện các dự án đầu tư của doanh nghiệp.
• Các vấn đề phát sinh tác động đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
• Kết quả giám sát nội bộ.

Đồng thời, doanh nghiệp gửi kèm Biểu số 03.G ban hành kèm theo Thông tư 102/2026/TT-BTC.

Đối với hoạt động đầu tư, doanh nghiệp phải thuyết minh việc thực hiện kế hoạch đầu tư, tiến độ các dự án đầu tư, khoản đầu tư có giá trị tương đương mức vốn đầu tư dự án nhóm B trở lên theo Luật Đầu tư công.

Riêng nội dung báo cáo về các vấn đề phát sinh tác động đến kết quả kinh doanh, điểm b khoản 8 Điều 39 Nghị định 365/2025/NĐ-CP dẫn chiếu đến một số trường hợp được quy định tại Luật 68/2025/QH15, cụ thể:

• Trường hợp doanh nghiệp huy động vốn dẫn đến tổng nợ phải trả, bao gồm khoản bảo lãnh đối với doanh nghiệp được bảo lãnh, vượt quá 03 lần vốn chủ sở hữu theo báo cáo tài chính quý hoặc năm gần nhất thì phải báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu sau khi phê duyệt phương án huy động vốn để giám sát.
• Hằng năm, doanh nghiệp báo cáo biến động vốn chủ sở hữu. Nếu chưa bảo toàn được vốn chủ sở hữu, Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty phải giải trình nguyên nhân và biện pháp khắc phục.
• Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty phải kịp thời báo cáo khi doanh nghiệp có nguy cơ thất thoát, thua lỗ, mất khả năng thanh toán, không hoàn thành nhiệm vụ hoặc có vấn đề ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động đầu tư; đồng thời báo cáo hằng năm về tiến độ, hiệu quả các dự án đầu tư tại nước ngoài.
• Người đại diện phần vốn nhà nước phải kịp thời báo cáo, cảnh báo và đề xuất biện pháp phù hợp khi doanh nghiệp thua lỗ, không bảo đảm khả năng thanh toán, có nguy cơ thất thoát vốn, phát sinh vấn đề nghiêm trọng, sai phạm hoặc bị đề nghị giải thể, có nguy cơ phá sản.

Ngoài các trường hợp trên, doanh nghiệp phải báo cáo những vấn đề phát sinh khác tác động đến kết quả kinh doanh.

1.2. Báo cáo hằng năm

Hằng năm, doanh nghiệp nhà nước lập và gửi cơ quan đại diện chủ sở hữu Báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Nội dung và mẫu biểu báo cáo thực hiện theo khoản 2 Điều 7 và khoản 2 Điều 8 Thông tư 102/2026/TT-BTC, bao gồm:

• Hoạt động đầu tư bổ sung vốn nhà nước vào doanh nghiệp: Kết quả thực hiện mục tiêu, tiến độ đầu tư, hiệu quả kinh tế, xã hội và mức độ đáp ứng nhiệm vụ được giao.
• Hoạt động quản lý vốn nhà nước: Tình hình sản xuất kinh doanh, tài chính, đầu tư, huy động và sử dụng vốn, quản lý tài sản, nợ phải thu, nợ phải trả, bảo toàn và phát triển vốn.
• Hoạt động cơ cấu lại vốn nhà nước: Cổ phần hóa, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, chuyển nhượng vốn và chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu.
• Việc thực hiện quyền, trách nhiệm của người đại diện: Chấp hành quy định pháp luật, thực hiện các kiến nghị, cảnh báo của cơ quan có thẩm quyền, giải trình các vấn đề liên quan đến báo cáo tài chính và thực hiện chế độ tiền lương, thù lao, tiền thưởng.

Doanh nghiệp sử dụng các biểu mẫu tương ứng với từng nội dung báo cáo ban hành kèm theo Thông tư 102/2026/TT-BTC.

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 16 và khoản 1 Điều 39 Nghị định 365/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp phải gửi báo cáo trước ngày 30/4 năm sau liền kề, kèm theo:

• Báo cáo tài chính năm đã được kiểm toán bởi tổ chức kiểm toán độc lập hoặc Kiểm toán nhà nước đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thuộc bí mật nhà nước theo quy định pháp luật (nếu có).
• Báo cáo tài chính đã được Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty hoặc Đại hội đồng cổ đông thông qua.
• Báo cáo tài chính riêng của công ty mẹ và báo cáo tài chính hợp nhất của tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước, công ty mẹ trong nhóm công ty mẹ - công ty con.

Ngoài ra, theo khoản 7 Điều 39 Nghị định 365/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp nhà nước còn lập các báo cáo hằng năm gửi cơ quan đại diện chủ sở hữu trước ngày 30/4 năm sau liền kề.

1.3. Báo cáo đột xuất

Ngoài báo cáo định kỳ, doanh nghiệp nhà nước, người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước phải lập và gửi báo cáo đột xuất khi có yêu cầu của cơ quan đại diện chủ sở hữu hoặc cơ quan quản lý nhà nước.

Nội dung báo cáo đột xuất thuộc phạm vi, thẩm quyền quản lý, giám sát của cơ quan yêu cầu theo quy định pháp luật.

Nội dung, biểu mẫu và thời hạn báo cáo đột xuất được xác định theo yêu cầu cụ thể của cơ quan đại diện chủ sở hữu hoặc cơ quan quản lý nhà nước.

(Căn cứ: Khoản 3 Điều 10 Thông tư 102/2026/TT-BTC)

2. Báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước hằng năm gồm những nội dung gì?

Khoản 2 Điều 7 và khoản 2 Điều 8 Thông tư 102/2026/TT-BTC quy định nội dung báo cáo, phân tích, đánh giá và giải trình của doanh nghiệp nhà nước phục vụ công tác giám sát, kiểm tra. Cụ thể:

2.1. Báo cáo hoạt động đầu tư và quản lý vốn nhà nước

Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Nhóm người đại diện phần vốn nhà nước phối hợp, chỉ đạo doanh nghiệp báo cáo các nhóm nội dung nêu tại khoản 2 Điều 7 Thông tư 102/2026/TT-BTC như sau:

Thứ nhất, hoạt động đầu tư bổ sung vốn nhà nước vào doanh nghiệp.

Doanh nghiệp đánh giá kết quả thực hiện mục tiêu, tiến độ so với phương án đầu tư bổ sung vốn đã được phê duyệt.

Trường hợp Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty quyết định đầu tư bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thì phải báo cáo trình tự, thủ tục và mức vốn điều lệ điều chỉnh tăng.

Đồng thời, đánh giá hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và mức độ đáp ứng nhiệm vụ được giao trong hoạt động đầu tư vốn nhà nước.

Thứ hai, hoạt động quản lý vốn nhà nước, hiệu quả sản xuất kinh doanh, bảo toàn và phát triển vốn.

Nội dung báo cáo gồm:

• Việc thực hiện chiến lược phát triển, định hướng phát triển và kế hoạch kinh doanh hằng năm.
• Tình hình sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính, hiệu quả sử dụng vốn và lưu chuyển tiền tệ.
• Việc thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, phân phối lợi nhuận sau thuế, trích lập và sử dụng các quỹ.
• Hoạt động đầu tư dự án, khoản đầu tư của doanh nghiệp.
• Việc đầu tư vốn, cơ cấu lại vốn đầu tư tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn và đầu tư ra nước ngoài.
• Tình hình huy động vốn, sử dụng vốn huy động.
• Hoạt động cho vay, cho thuê, thuê mua, mua, bán tài sản cố định.
• Quản lý tài sản, nguồn vốn, nợ phải thu, nợ phải trả.
• Mức độ bảo toàn và phát triển vốn.
• Chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng vốn đầu tư; thu hồi vốn, lợi nhuận, cổ tức được chia.

Ngoài báo cáo tài chính năm, doanh nghiệp còn báo cáo một số chỉ tiêu ngoại bảng theo Biểu số 06.A và Biểu số 06.B ban hành kèm Thông tư này.

Thứ ba, hoạt động cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Doanh nghiệp báo cáo về:

• Cổ phần hóa, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, giải thể, phá sản doanh nghiệp.
• Chuyển nhượng vốn nhà nước đầu tư tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên.
• Chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước, dự án đầu tư, vốn, tài sản của doanh nghiệp.
• Chuyển giao quyền mua cổ phần, quyền ưu tiên mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp.

Ngoài các nội dung trên, doanh nghiệp lập báo cáo theo Biểu số 07 và Biểu số 08 ban hành kèm Thông tư 102/2026/TT-BTC.

2.2. Báo cáo việc thực hiện quyền, trách nhiệm của người đại diện

Theo khoản 2 Điều 8 Thông tư 102/2026/TT-BTC, doanh nghiệp báo cáo, phân tích, đánh giá, giải trình các nội dung sau:

• Việc thực hiện quyền, trách nhiệm của Hội đồng thành viên, người đại diện chủ sở hữu trực tiếp và người đại diện phần vốn nhà nước.
• Việc thực hiện kiến nghị, cảnh báo của cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan thanh tra, kiểm toán, cơ quan đại diện chủ sở hữu, Kiểm soát viên và người đại diện phần vốn của doanh nghiệp.
• Giải trình đối với ý kiến của doanh nghiệp kiểm toán độc lập, Kiểm soát viên, cơ quan đại diện chủ sở hữu và cơ quan có thẩm quyền về báo cáo tài chính.
• Việc tiếp nhận, xử lý các báo cáo của Kiểm soát viên, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp.
• Việc tuân thủ quy định về tuyển dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật và chấm dứt hợp đồng thuê đối với người giữ chức danh quản lý theo Điều lệ công ty, không bao gồm người đại diện chủ sở hữu trực tiếp và người đại diện phần vốn nhà nước.
• Việc thực hiện chế độ tiền lương, thù lao, tiền thưởng của người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, Kiểm soát viên và người đại diện phần vốn nhà nước.
• Việc tuân thủ trách nhiệm chỉ đạo xây dựng các báo cáo đại diện chủ sở hữu nhà nước của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ..

Khoản 3 Điều 8 Thông tư này còn quy định việc thực hiện quyền, trách nhiệm của Kiểm soát viên theo pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, pháp luật về doanh nghiệp, Điều lệ công ty, quy chế hoạt động của Kiểm soát viên và quy định có liên quan.

3. Doanh nghiệp sử dụng biểu mẫu nào để báo cáo về quản lý và đầu tư vốn nhà nước?

Theo khoản 2 Điều 7 và khoản 1 Điều 10 Thông tư 102/2026/TT-BTC, doanh nghiệp thực hiện báo cáo theo các biểu mẫu tương ứng với nội dung báo cáo như sau:

Các biểu mẫu được ban hành kèm theo Thông tư 102/2026/TT-BTC.

4. Doanh nghiệp có vốn nhà nước từ 50% trở xuống phải báo cáo như thế nào?

Hằng năm, người đại diện phần vốn nhà nước tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên do Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống lập, gửi Báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp đến cơ quan đại diện chủ sở hữu.

Nội dung báo cáo nêu tại điểm a, điểm b2, điểm b6, điểm b9, điểm b10 khoản 2 Điều 7 Thông tư 102/2026/TT-BTC, gồm:

• Hoạt động đầu tư bổ sung vốn nhà nước vào doanh nghiệp.
• Việc thực hiện kế hoạch kinh doanh hằng năm, tình hình sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính.
• Huy động vốn và sử dụng vốn huy động.
• Bảo toàn và phát triển vốn.
• Chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng vốn đầu tư; thu hồi vốn, lợi nhuận, cổ tức được chia tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn.
• Việc thực hiện quyền, trách nhiệm của người đại diện phần vốn nhà nước theo quy định.

Về thời hạn và thành phần báo cáo, điểm c khoản 1 Điều 16 và khoản 2 Điều 39 Nghị định 365/2025/NĐ-CP quy định người đại diện phần vốn nhà nước phải gửi báo cáo trước ngày 30/4 năm sau liền kề.

Đồng thời, nộp kèm theo báo cáo trên là báo cáo tài chính năm, bao gồm báo cáo tài chính riêng của công ty mẹ và báo cáo tài chính hợp nhất của tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước, công ty mẹ trong nhóm công ty mẹ - công ty con.

Ngoài ra, người đại diện phần vốn nhà nước phải lập, gửi báo cáo đột xuất khi có yêu cầu.

5. Báo cáo về quản lý và đầu tư vốn nhà nước được gửi bằng hình thức nào?

Căn cứ khoản 5 Điều 39 Nghị định 365/2025/NĐ-CP, cơ quan đại diện chủ sở hữu, doanh nghiệp nhà nước và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống phải gửi báo cáo bằng bản giấy và bản điện tử qua Hệ thống thông tin về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Hệ thống này do Bộ Tài chính chủ trì xây dựng, quản lý và vận hành.

Trong thời gian xây dựng Hệ thống, khoản 2 Điều 16 Thông tư 102/2026/TT-BTC yêu cầu các chủ thể nêu trên, bao gồm cả người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, lập, nhập dữ liệu và gửi báo cáo đầy đủ theo biểu mẫu ban hành kèm Thông tư.

Về trách nhiệm, khoản 4 Điều 10 và khoản 4 Điều 15 Thông tư 102/2026/TT-BTC quy định các chủ thể báo cáo phải bảo đảm thông tin chính xác, hợp lý, trung thực, đầy đủ, kịp thời và chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, hợp lệ của dữ liệu cung cấp.

Trên đây là thông tin về “Doanh nghiệp Nhà nước phải báo cáo về quản lý đầu tư vốn nhà nước như thế nào?”. Vui lòng xem chi tiết Thông tư 102/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ văn bản, Văn bản liên quan...