4 điểm mới về đầu tư vốn Nhà nước vào doanh nghiệp từ 01/8/2025

1. Thay đổi hình thức đầu tư vốn Nhà nước vào doanh nghiệp

Từ 01/8/2025, theo Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp 2025, hình thức đầu tư vốn nhà nước để thành lập doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ có một số thay đổi như sau:

- Để thành lập doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ;

- Để bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

- Để bổ sung vốn tại công ty cổ phần, công ty TNHH 2 thành viên trở lên có vốn nhà nước.

(Trong khi đó, quy định cũ tại Điều 6 Luật Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doan nghiệp, số 69/2014/QH13 quy định: Đầu tư bổ sung vốn để tiếp tục duy trì tỷ lệ cổ phần, vốn góp của Nhà nước).

- Để góp vốn thành lập công ty cổ phần, công ty TNHH 2 thành viên trở lên;

- Để góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp tại doanh nghiệp chưa có vốn nhà nước.

(Quy định cũ tại Điều 6 Luật số 69/2014/QH13 quy định: Mua lại một phần/toàn bộ doanh nghiệp).

2. Bổ sung quy định về nguồn vốn, tài sản để đầu tư vốn

Đây là quy định mới nêu tại Điều 11 Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp 2025. Cụ thể:

• Ngân sách nhà nước.
• Tài sản công.
• Quỹ Đầu tư phát triển; Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ; lợi nhuận sau thuế được để lại để tăng vốn điều lệ; cổ tức được chia bằng cổ phiếu; thặng dư vốn cổ phần.
• Nguồn vốn hợp pháp khác.

3. Quy định mới về trường hợp đầu tư vốn thành lập doanh nghiệp

3.1 Đầu tư vốn thành lập doanh nghiệp

Theo đó, các trường hợp đầu tư vốn nhà nước để thành lập doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ từ 01/8/2025 gồm:

• Doanh nghiệp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số;
• Doanh nghiệp xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng trọng điểm, quan trọng quốc gia;
• Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực then chốt, thiết yếu của nền kinh tế theo quy định của Chính phủ.

Nội dung này được nêu tại Điều 12 Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp 2025.

3.2 Bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp

Tương tự, về việc bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ nêu tại Điều 13 Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp 2025 gồm:

• Doanh nghiệp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số;
• Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực độc quyền tự nhiên;
• Trường hợp khác theo quy định của Chính phủ.

4. Trình tự, thủ tục đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp

4.1 Hồ sơ trình quyết định chủ trương đầu tư

Điều 17 Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp 2025 quy định hồ sơ Chính phủ trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư vốn Nhà nước từ nguồn ngân sách nhà nước có giá trị tương ứng với dự án quan trọng quốc gia gồm:

• Tờ trình của Chính phủ
• Ý kiến của các cơ quan liên quan và tiếp thu, giải trình (nếu có)
• Đề án thành lập doanh nghiệp/phương án đầu tư bổ sung vốn điều lệ/phương án đầu tư bổ sung vốn góp của Nhà nước (tại Công ty cổ phần, công ty TNHH 2 thành viên trở lên)/phương án góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp tại doanh nghiệp chưa có vốn nhà nước;

4.2 Trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư

Bước 1: Chính phủ trình Quốc hội

Bước 2: Cơ quan của Quốc hội thẩm tra hồ sơ. Trong đó, Chính phủ, cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm:

• Cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu phục vụ cho việc thẩm tra;
• Giải trình nếu được Quốc hội yêu cầu.

Bước 3: Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp

4.3 Thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư

Theo khoản 1 Điều 16 Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp 2025, thẩm quyền đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp được quy định như sau:

- Quốc hội quyết định chủ trương đầu tưu vốn Nhà nước vào doanh nghiệp từ nguồn ngân sách nhà nước có giá trị tương ứng với dự án quan trọng quốc gia và Chính phủ có trách nhiệm quy định thẩm quyền quyết định đầu tư vốn Nhà nước vào doanh nghiệp trong trường hợp này.

- Chính phủ quy định thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp từ nguồn ngân sách nhà nước không thuộc trường hợp trên.

Trong khi đó, theo quy định tại Điều 11 Luật Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp 2014 quy định:

• Doanh nghiệp có tài sản hoạt động sản xuất, kinh doanh được hình thành từ việc thực hiện dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư;
• Công ty mẹ của tập đoàn kinh tế nhà nước và doanh nghiệp có chức năng đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước.

- Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư sau khi Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư khi đầu tư vốn nhà nước để thành lập doanh nghiệp có tiêu chí tương đương dự án quan trọng quốc gia.

Trên đây là tổng hợp 04 điểm mới về đầu tư vốn Nhà nước vào doanh nghiệp từ 01/8/2025.