Ngày 01/01/2021, Bộ luật Lao động (BLLĐ) năm 2019 sẽ chính thức có hiệu lực, kéo theo một số thay đổi liên quan đến quy định về nghỉ việc riêng, nghỉ không lương theo hướng có lợi hơn dành cho người lao động.
Thêm trường hợp nghỉ việc riêng được hưởng nguyên lương
- Cha đẻ, mẹ đẻ của vợ hoặc chồng chết: nghỉ 03 ngày;
- Cha nuôi, mẹ nuôi của vợ hoặc chồng chết: nghỉ 03 ngày;
- Vợ hoặc chồng chết: nghỉ 03 ngày;
- Con đẻ, con nuôi chết: nghỉ 03 ngày.
Khi nghỉ việc riêng, người lao động phải thông báo cho người sử dụng lao động biết.
So với Bộ luật Lao động 2012 đang được áp dụng, BLLĐ năm 2019 đã bổ sung thêm những trường hợp nghỉ việc riêng mà vẫn được hưởng nguyên lương như sau: Con nuôi kết hôn; cha nuôi, mẹ nuôi chết; cha nuôi, mẹ nuôi của vợ hoặc chồng chết; con nuôi chết.
Theo quy định hiện nay, con nuôi hợp pháp có quyền và nghĩa vụ tương đương với con đẻ. Do đó, việc bổ sung các trường hợp này là thực sự cần thiết.
Như vậy, theo BLLĐ mới, người lao động sẽ có thêm nhiều trường hợp được nghỉ việc riêng mà vẫn hưởng nguyên lương.
Quy định về nghỉ việc riêng, nghỉ không lương từ năm 2021 (Ảnh minh họa)
4 trường hợp người lao động nghỉ không hưởng lương
Trên cơ sở kế thừa tinh thần của Bộ luật lao động 2012, BLLĐ năm 2019 tiếp tục quy định người lao động được nghỉ không hưởng lương 01 ngày khi:
- Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại chết;
- Anh, chị, em ruột chết;
- Cha hoặc mẹ kết hôn;
- Anh, chị, em ruột kết hôn.
Khi nghỉ việc không lương trong các trường hợp trên, người lao động bắt buộc phải thông báo cho người sử dụng lao động biết về sự kiện này.
Ngoài ra, người lao động cũng có thể thỏa thuận với người sử dụng lao động để nghỉ không hưởng lương. Do đó, người lao động có thể xin nghỉ nhiều hơn số ngày mà luật quy định hoặc xin nghỉ vì những lý do riêng khác nếu người sử dụng lao động đồng ý.
Mặt khác, pháp luật cũng không quy định về tối đa số ngày nghỉ không hưởng lương nên người lao động có thể nghỉ không hưởng lương theo số ngày đã thỏa thuận mà không bị giới hạn, miễn sao được người sử dụng lao động chấp nhận.
Từ chối khi người lao động xin nghỉ, doanh nghiệp có bị phạt?
Trong trường hợp người thân trong gia đình chết hoặc kết hôn mà người lao động đã thông báo thì người sử dụng lao động phải tạo điều kiện cho người lao động nghỉ việc theo quy định.
Nếu người sử dụng lao động không cho người lao động nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương theo đúng quy định pháp luật sẽ bị phạt tiền từ 02 - 05 triệu đồng (theo điểm a khoản 1 Điều 18 Nghị định 12/2022/NĐ-CP).
Riêng trường hợp người lao động muốn nghỉ không hưởng lương theo thỏa thuận, người sử dụng lao động được quyền đồng ý hoặc từ chối đề nghị xin nghỉ của người lao động mà không bị coi là vi phạm pháp luật.
Từ những phân tích trên, có thể thấy, quy định về nghỉ việc riêng, nghỉ không lương theo BLLĐ năm 2019 có sự thay đổi theo hướng có lợi hơn dành cho người lao động.
Không ít người lao động sau khi nghỉ thai sản muốn nghỉ luôn phép năm để có thêm thời gian chăm sóc con nhỏ. Vậy có được nghỉ phép năm sau khi nghỉ thai sản không?
Đây là đề xuất đáng chú ý dự thảo Nghị định quy định mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đang được Bộ Nội vụ lấy ý kiến.
Từ ngày 01/7/2026, khi Luật Dân số số 113/2025/QH15 có hiệu lực, chính sách sinh con đã có sự thay đổi rõ rệt đối với lao động nữ khi sinh con, dưới đây là thông tin chi tiết.
Từ ngày 10/5/2026, Nghị định 85/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, lần đầu tiên thiết lập khung pháp lý đầy đủ cho bảo hiểm hưu trí bổ sung tại Việt Nam. Chính sách này được kỳ vọng sẽ giúp người lao động gia tăng nguồn thu nhập khi về già, trong bối cảnh hiện nay có khoảng 3,4 triệu người đang hưởng lương hưu.
Căn cứ theo Quyết định 313/QĐ-BHXH năm 2026 sửa đổi Quyết định 2222/QĐ-BHXH năm 2025, lịch chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) tháng 5/2026 có sự điều chỉnh so với thông lệ.
Quy định về các trường hợp được miễn, giảm kinh phí công đoàn, các trường hợp được hưởng bảo hiểm hưu trí bổ sung… là những chính sách mới lĩnh vực lao động - tiền lương tháng 5/2026.
Thông tin về việc tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng từ 01/7/2026 đang thu hút sự quan tâm lớn, đặc biệt với nhóm trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, những người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở, có phụ cấp gắn trực tiếp với mức lương cơ sở.
Thông tư 31/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định mã số, bổ nhiệm chức danh và xếp lương đối với nhà giáo trong cơ sở giáo dục công lập, ban hành ngày 14/4/2026.
Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam, đáng chú ý là lấy ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm và hưởng nguyên lương. Vậy Văn hóa Việt Nam 24/11 năm nay rơi vào thứ mấy?