Ngày 01/01/2021, Bộ luật Lao động (BLLĐ) năm 2019 sẽ chính thức có hiệu lực, kéo theo một số thay đổi liên quan đến quy định về nghỉ việc riêng, nghỉ không lương theo hướng có lợi hơn dành cho người lao động.
Thêm trường hợp nghỉ việc riêng được hưởng nguyên lương
- Cha đẻ, mẹ đẻ của vợ hoặc chồng chết: nghỉ 03 ngày;
- Cha nuôi, mẹ nuôi của vợ hoặc chồng chết: nghỉ 03 ngày;
- Vợ hoặc chồng chết: nghỉ 03 ngày;
- Con đẻ, con nuôi chết: nghỉ 03 ngày.
Khi nghỉ việc riêng, người lao động phải thông báo cho người sử dụng lao động biết.
So với Bộ luật Lao động 2012 đang được áp dụng, BLLĐ năm 2019 đã bổ sung thêm những trường hợp nghỉ việc riêng mà vẫn được hưởng nguyên lương như sau: Con nuôi kết hôn; cha nuôi, mẹ nuôi chết; cha nuôi, mẹ nuôi của vợ hoặc chồng chết; con nuôi chết.
Theo quy định hiện nay, con nuôi hợp pháp có quyền và nghĩa vụ tương đương với con đẻ. Do đó, việc bổ sung các trường hợp này là thực sự cần thiết.
Như vậy, theo BLLĐ mới, người lao động sẽ có thêm nhiều trường hợp được nghỉ việc riêng mà vẫn hưởng nguyên lương.
Quy định về nghỉ việc riêng, nghỉ không lương từ năm 2021 (Ảnh minh họa)
4 trường hợp người lao động nghỉ không hưởng lương
Trên cơ sở kế thừa tinh thần của Bộ luật lao động 2012, BLLĐ năm 2019 tiếp tục quy định người lao động được nghỉ không hưởng lương 01 ngày khi:
- Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại chết;
- Anh, chị, em ruột chết;
- Cha hoặc mẹ kết hôn;
- Anh, chị, em ruột kết hôn.
Khi nghỉ việc không lương trong các trường hợp trên, người lao động bắt buộc phải thông báo cho người sử dụng lao động biết về sự kiện này.
Ngoài ra, người lao động cũng có thể thỏa thuận với người sử dụng lao động để nghỉ không hưởng lương. Do đó, người lao động có thể xin nghỉ nhiều hơn số ngày mà luật quy định hoặc xin nghỉ vì những lý do riêng khác nếu người sử dụng lao động đồng ý.
Mặt khác, pháp luật cũng không quy định về tối đa số ngày nghỉ không hưởng lương nên người lao động có thể nghỉ không hưởng lương theo số ngày đã thỏa thuận mà không bị giới hạn, miễn sao được người sử dụng lao động chấp nhận.
Từ chối khi người lao động xin nghỉ, doanh nghiệp có bị phạt?
Trong trường hợp người thân trong gia đình chết hoặc kết hôn mà người lao động đã thông báo thì người sử dụng lao động phải tạo điều kiện cho người lao động nghỉ việc theo quy định.
Nếu người sử dụng lao động không cho người lao động nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương theo đúng quy định pháp luật sẽ bị phạt tiền từ 02 - 05 triệu đồng (theo điểm a khoản 1 Điều 18 Nghị định 12/2022/NĐ-CP).
Riêng trường hợp người lao động muốn nghỉ không hưởng lương theo thỏa thuận, người sử dụng lao động được quyền đồng ý hoặc từ chối đề nghị xin nghỉ của người lao động mà không bị coi là vi phạm pháp luật.
Từ những phân tích trên, có thể thấy, quy định về nghỉ việc riêng, nghỉ không lương theo BLLĐ năm 2019 có sự thay đổi theo hướng có lợi hơn dành cho người lao động.
Lương cơ sở là mức lương được dùng làm căn cứ tính mức đóng cũng như mức hưởng của nhiều chế độ BHXH … Do vậy, mức lương cơ sở hằng năm luôn được quan tâm. Dưới đây, LuatVietnam thông tin về bảng lương cơ sở 2026.
BHXH Việt Nam đã có hướng dẫn chính thức về việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH trong các tháng đầu năm 2026. Theo đó, lương hưu tháng 2 và tháng 3/2026 sẽ được chi trả gộp trong cùng một kỳ, thay vì chi trả riêng lẻ như thông lệ.
Thay vì về quê ăn Tết, nhiều người lao động lại chọn ở lại trực Tết để cùng doanh nghiệp tăng gia sản xuất. Vậy người lao động đi làm ngày Tết tính lương thế nào?
Một trong số những chính sách mới lĩnh vực lao động - tiền lương có hiệu lực trong tháng 02/2026 là chính thức áp dụngDanh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH từ 15/02. Bài viết dưới đây của LuatVietnam sẽ thông tin cụ thể về nội dung này.
Nhiều người lao động đến tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng BHXH chưa đủ theo quy định có chung vướng mắc trường hợp mới đóng BHXH 10 năm thì có được hưởng lương hưu hay không, và có thể nhận những chế độ nào?
Việc người lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) với mức đóng là bao nhiêu ảnh hưởng lớn đến quyền lợi của họ như tiền thai sản, tiền lương hưu. Vì thế, mức tiền lương tháng tối thiểu và tối đa đóng BHXH quy định thế nào là vấn đề nhiều người quan tâm.
Bộ Y tế đã ban hành Thông tư hướng dẫn quản lý bệnh nghề nghiệp, hiệu lực từ ngày 15/02/2026. Thông tư quy định cụ thể về việc khám sức khỏe cho người lao động trước khi bố trí làm việc, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp.
Bên cạnh chính sách chính sách hỗ trợ tạo việc làm, điểm mới về chính sách hỗ trợ vay vốn đi lao động nước ngoài từ 01/01/2026 tại Nghị định 338/2025/NĐ-CP sẽ được cập nhật tại bài viết dưới đây.