Ngân hàng có được cho khách hàng vay tiền để mua chính khoản nợ của ngân hàng không?

1. Ngân hàng có được cho khách hàng vay tiền để mua chính khoản nợ của ngân hàng không?

Tại khoản 7 Điều 5 Thông tư 33/2026/TT-NHNN quy định như sau:

“Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được cấp tín dụng cho khách hàng để mua nợ thuộc sở hữu của chính tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đó.”

Như vậy, nếu một ngân hàng đang là chủ sở hữu của khoản nợ và dự kiến bán khoản nợ này cho khách hàng thì ngân hàng đó không được đồng thời cấp tín dụng cho chính khách hàng để mua khoản nợ của ngân hàng đó.

Tuy nhiên, tại khoản 9 Điều 5 Thông tư 33/2026/TT-NHNN có quy định:

Tổ chức tín dụng khi thực hiện mua, bán nợ theo phương án cơ cấu lại tổ chức tín dụng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt không phải áp dụng quy định tại khoản 4, 5, 6, 7 Điều này.

Theo đó, ngân hàng không được cho khách hàng vay tiền để mua chính khoản nợ của ngân hàng. Trừ trường hợp khi ngân hàng thực hiện mua, bán nợ theo phương án cơ cấu lại đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt không phải áp dụng quy định về việc không được cấp tín dụng cho khách hàng để mua khoản nợ thuộc sở hữu của chính tổ chức tín dụng đó. 

2. Khoản nợ muốn được mua, bán phải đáp ứng điều kiện gì?

Tại Điều 4 Thông tư 33/2026/TT-NHNN quy định:

Điều 4. Điều kiện khoản nợ được mua, bán
Khoản nợ được mua, bán phải đáp ứng các điều kiện sau:
1. Hồ sơ, chứng từ và các tài liệu có liên quan của khoản nợ được mua, bán, hợp đồng bảo đảm (nếu có) do bên bán nợ cung cấp phải phản ánh đầy đủ, chính xác thực trạng khoản nợ theo đúng quy định của pháp luật.
2. Bên bán nợ không có thỏa thuận bằng văn bản về việc không được mua, bán đối với khoản nợ.
3. Khoản nợ không bị kê biên theo quy định pháp luật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền tại thời điểm mua, bán nợ.
4. Khoản nợ không được sử dụng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự tại thời điểm mua, bán nợ trừ trường hợp bên nhận bảo đảm đồng ý bằng văn bản về việc bán nợ.

Như vậy, khoản nợ được mua, bán phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Thứ nhất, về hồ sơ, chứng từ và các tài liệu có liên quan của khoản nợ được mua, bán, hợp đồng bảo đảm (nếu có) do bên bán nợ cung cấp phải phản ánh đầy đủ, chính xác thực trạng khoản nợ theo đúng quy định của pháp luật.
• Thứ hai, bên bán nợ không có thỏa thuận bằng văn bản về việc không được mua, bán đối với khoản nợ.
• Thứ ba, khoản nợ không bị kê biên theo quy định pháp luật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền tại thời điểm mua, bán nợ.
• Cuối cùng, khoản nợ không được sử dụng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự tại thời điểm mua, bán nợ trừ trường hợp bên nhận bảo đảm đồng ý bằng văn bản về việc bán nợ.

3. Ai được mua nợ của ngân hàng?

Theo khoản 5 Điều 3 Thông tư 33/2026/TT-NHNN, bên mua nợ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có thể là tổ chức hoặc cá nhân, bao gồm:

Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được hoạt động mua nợ tại Giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp;
Ngân hàng thành viên trong Trung tâm tài chính đối với các khoản mua nợ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài quy định tại điểm b khoản 2 Điều 1 Thông tư này;
Thành viên trong Trung tâm tài chính không là ngân hàng thành viên đối với các khoản nợ ngoại tệ được mua, bán theo quy định tại Thông tư này;
Tổ chức khác, cá nhân, bao gồm cả tổ chức, cá nhân là người cư trú và người không cư trú. 

Như vậy, các cá nhân và tổ chức theo quy định nêu trên đều có có thể mua nợ của ngân hàng khi đáp ứng các điều kiện, nguyên tắc theo quy định pháp luật.

4. Ngân hàng bán nợ theo phương thức nào?

Theo Điều 10 Thông tư 33/2026/TT-NHNN, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được lựa chọn một trong hai phương thức mua, bán nợ là thỏa thuận hoặc đấu giá. Cụ thể như sau:

• Thỏa thuận: Mua, bán nợ thông qua đàm phán trực tiếp giữa bên bán nợ và bên mua nợ hoặc gián tiếp thông qua bên môi giới.
• Đấu giá: Bên bán nợ ký hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản với tổ chức hành nghề đấu giá tài sản theo quy định của pháp luật về đấu giá tài sản. 

Như vậy, ngân hàng có thể bán khoản nợ cho khách hàng theo phương thức thỏa thuận hoặc đấu giá. 

Trên đây là thông tin về “Ngân hàng có được cho khách hàng vay tiền để mua chính khoản nợ của ngân hàng không?”. Vui lòng xem chi tiết Thông tư 33/2026/TT-NHNN trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ văn bản...