Quy trình, thủ tục lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt được thực hiện thế nào?

1. Quy trình, thủ tục lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt được thực hiện thế nào?

Theo Điều 46 Nghị định 274/2026/NĐ-CP, quy trình gồm đề xuất áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt; đánh giá năng lực tài chính, điều kiện thực hiện dự án; quyết định và công khai kết quả lựa chọn. Sau đó, cơ quan có trách nhiệm tổ chức đàm phán, hoàn thiện, ký kết hợp đồng nếu cần thiết. 

1.1. Đề xuất áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư

Theo khoản 1 Điều 46 Nghị định 274/2026/NĐ-CP, việc đề xuất được thực hiện trong quá trình lập một trong các hồ sơ sau:

• Hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư, đối với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư theo pháp luật về đầu tư.
• Hồ sơ đề xuất dự án, đối với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư.

Chủ thể đề xuất gồm cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc, trực thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cơ quan khác; Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc nhà đầu tư.

Việc đề xuất áp dụng hình thức đặc biệt được thực hiện đối với các dự án có yêu cầu đặc thù như bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, lợi ích quốc gia; dự án chiến lược về khoa học, công nghệ; hoặc dự án có yêu cầu đặc thù về đầu tư, đất đai, tiến độ, hạ tầng và một số trường hợp đặc biệt khác. Khi có nhà đầu tư phù hợp, chủ thể lập hồ sơ có thể đồng thời đề xuất nhà đầu tư thực hiện dự án.

1.2. Xác định thủ tục theo thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư

Đối với dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, điểm a khoản 2 Điều 46 quy định việc đánh giá nhà đầu tư được thực hiện sau khi dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Cơ quan có thẩm quyền giao cơ quan chuyên môn xem xét năng lực tài chính và điều kiện thực hiện dự án. Trên cơ sở báo cáo đánh giá, cơ quan có thẩm quyền quyết định áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt và phê duyệt kết quả lựa chọn. 

Đối với dự án không thuộc trường hợp trên hoặc không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, điểm b khoản 2 Điều 46 yêu cầu việc đánh giá được thực hiện ngay trong quá trình thẩm định hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc xem xét hồ sơ đề xuất dự án.

Khi đó, cơ quan có thẩm quyền đồng thời quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc phê duyệt thông tin dự án và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư.

2. Nhà đầu tư được đánh giá theo những nội dung nào?

Về nội dung đánh giá, khoản 3 Điều 46 Nghị định 274/2026/NĐ-CP yêu cầu xem xét các yếu tố sau:

• Quỹ đất thực hiện dự án: đối với dự án có sử dụng đất do nhà đầu tư đề xuất, quỹ đất phải đáp ứng các điều kiện về thu hồi, giao hoặc cho thuê đất và thuộc danh mục khu đất thực hiện đấu thầu theo quy định.
• Năng lực tài chính: xem xét khả năng bố trí vốn chủ sở hữu và huy động vốn vay của nhà đầu tư.
• Khả năng triển khai dự án: đánh giá phương án xây dựng, vận hành, kinh doanh, khai thác, quản lý công trình; khả năng đáp ứng tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư.
• Hiệu quả sử dụng đất hoặc hiệu quả đầu tư: căn cứ tính chất dự án để xem xét hiệu quả sử dụng đất hoặc hiệu quả đầu tư phát triển ngành, lĩnh vực, địa phương.
• Các yêu cầu khác do cơ quan có thẩm quyền xác định. 

3. Kết quả lựa chọn nhà đầu tư được phê duyệt, công khai thế nào?

Khoản 2 Điều 46 Nghị định 274/2026/NĐ-CP yêu cầu cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư đồng thời với quyết định áp dụng hình thức lựa chọn đặc biệt hoặc cùng với việc chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt thông tin dự án tùy từng trường hợp.

Nội dung phê duyệt phải xác định tên nhà đầu tư được lựa chọn, tên tổ chức kinh tế do nhà đầu tư thành lập nếu có và thông tin liên quan đến hiệu quả sử dụng đất hoặc hiệu quả đầu tư của dự án.

Sau khi được phê duyệt, quyết định kết quả lựa chọn nhà đầu tư phải được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Về thời gian thực hiện, điểm c khoản 2 Điều 46 quy định thời gian thẩm định hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư thực hiện theo pháp luật về đầu tư. Với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, việc xem xét hồ sơ đề xuất dự án thực hiện theo thủ tục công bố dự án đầu tư kinh doanh của Nghị định 274/2026/NĐ-CP.

4. Đàm phán, ký kết hợp đồng và triển khai dự án thế nào?

Căn cứ khoản 4 Điều 46 Nghị định 274/2026/NĐ-CP, bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức đàm phán, hoàn thiện và ký kết hợp đồng với nhà đầu tư được lựa chọn nếu cần thiết.

Riêng các dự án sau, nhà đầu tư được triển khai đầu tư xây dựng công trình đồng thời với quá trình đàm phán, hoàn thiện và ký kết hợp đồng. Đây là các dự án:

• Có yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, biên giới lãnh thổ.
• Nhằm bảo đảm lợi ích quốc gia, thực hiện nhiệm vụ chính trị của quốc gia.
• Cấp bách phải thực hiện ngay để bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo của cơ quan có thẩm quyền.
• Cần thực hiện ngay để bảo đảm kết nối, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật giữa các công trình. 

Trường hợp không ký kết hợp đồng, quyết định lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt đồng thời là quyết định chấp thuận nhà đầu tư.

Sau khi được lựa chọn, nhà đầu tư triển khai thực hiện dự án theo quy định về triển khai dự án đầu tư kinh doanh của Nghị định 274/2026/NĐ-CP. 

5. Dự án phải triển khai ngay được thực hiện theo thủ tục nào?

Khoản 5 Điều 46 Nghị định 274/2026/NĐ-CP quy định thủ tục đối với dự án phải triển khai ngay để đáp ứng yêu cầu cấp bách, quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh theo chỉ đạo tại nghị quyết, kết luận, văn bản chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước.

5.1. Lập và gửi hồ sơ dự án

Căn cứ điểm a khoản 5 Điều 46, nhà đầu tư lập hồ sơ và gửi đến cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc hoặc trực thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an để xem xét, đánh giá. Nếu đã có hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư thì có thể sử dụng hồ sơ này thay cho hồ sơ dự án. 

Theo điểm b khoản 5 Điều 46, hồ sơ dự án gồm bốn nhóm nội dung chính:

• Đề xuất sơ bộ dự án: mục tiêu, quy mô, vốn đầu tư, đất sử dụng, thời gian, tiến độ và phương án đầu tư, xây dựng, vận hành, khai thác.
• Cơ chế, chính sách thực hiện: đề xuất áp dụng hình thức lựa chọn đặc biệt, ưu đãi và bảo đảm đầu tư nếu có.
• Năng lực nhà đầu tư: ngành nghề chính, vốn chủ sở hữu, khả năng thu xếp vốn, dự án và công trình đã thực hiện nếu có.
• Cam kết của nhà đầu tư: bố trí vốn, tiến độ, chất lượng công trình, sử dụng đất và tài nguyên, lao động, trách nhiệm xã hội, chuyển giao công nghệ và các nghĩa vụ liên quan.

5.2. Đánh giá hồ sơ và thực hiện thủ tục đầu tư

Theo điểm c khoản 5 Điều 46, nội dung đánh giá gồm sự phù hợp của dự án với quy hoạch và định hướng xây dựng; tính khả thi của phương án thực hiện; hiệu quả sử dụng đất hoặc hiệu quả đầu tư; yêu cầu về quốc phòng, an ninh; khả năng đáp ứng tiến độ cấp bách; năng lực tài chính và các yêu cầu cần thiết khác. 

Sau khi có quyết định lựa chọn nhà đầu tư, nhà đầu tư thực hiện thủ tục đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư; nếu dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư thì lập hồ sơ đề xuất dự án để hoàn tất thủ tục đầu tư. 

Ngoài các trường hợp trên, nếu dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc phê duyệt thông tin nhưng sau đó phát sinh điều kiện đặc thù, hoặc quy trình thông thường không đáp ứng yêu cầu của dự án, các khoản 6, 7 và 8 Điều 46 Nghị định 274/2026/NĐ-CP cho phép cơ quan có thẩm quyền xem xét áp dụng hoặc xây dựng phương án lựa chọn nhà đầu tư phù hợp với trường hợp cụ thể.

Trên đây là thông tin về “Quy trình, thủ tục lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt”. Bạn đọc có thể tham khảo Nghị định 274/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn để xem nội dung chi tiết và tra cứu các thông tin liên quan như tình trạng hiệu lực, lược đồ văn bản.