Những tài sản nào của doanh nghiệp không được kê biên khi cưỡng chế thi hành án?

1. Những loại tài sản của doanh nghiệp không được kê biên khi cưỡng chế thi hành án

1.1. Tài sản bị cấm lưu thông, phục vụ quốc phòng, an ninh và lợi ích công cộng

Khoản 1 Điều 33 Nghị định 251/2026/NĐ-CP quy định những tài sản không được kê biên gồm:

“Tài sản bị cấm lưu thông theo quy định của pháp luật; tài sản phục vụ quốc phòng, an ninh, lợi ích công cộng; tài sản do ngân sách nhà nước cấp cho cơ quan, tổ chức.”

Theo đó, nhóm tài sản thứ nhất không được kê biên gồm:

• Tài sản bị cấm lưu thông: Các tài sản thuộc diện cấm lưu thông theo quy định pháp luật.
• Tài sản phục vụ quốc phòng, an ninh: Tài sản được sử dụng để phục vụ hoạt động quốc phòng, an ninh.
• Tài sản phục vụ lợi ích công cộng: Tài sản phục vụ lợi ích công cộng theo quy định.
• Tài sản do ngân sách nhà nước cấp cho cơ quan, tổ chức: Tài sản được hình thành từ nguồn ngân sách nhà nước cấp cho các cơ quan, tổ chức.

1.2. Thuốc, lương thực, thực phẩm và tài sản phục vụ bữa ăn của người lao động

Khoản 2 Điều 33 Nghị định 251/2026/NĐ-CP quy định:

“Số thuốc phục vụ việc phòng, chữa bệnh cho người lao động; lương thực, thực phẩm, dụng cụ và tài sản khác phục vụ bữa ăn cho người lao động.”

Như vậy, theo quy định này không được kê biên đối với các tài sản là:

• Thuốc phục vụ việc phòng bệnh, chữa bệnh cho người lao động;
• Lương thực, thực phẩm phục vụ bữa ăn cho người lao động;
• Dụng cụ phục vụ bữa ăn cho người lao động;
• Các tài sản khác phục vụ bữa ăn cho người lao động.

1.3. Nhà trẻ, trường học, cơ sở y tế và tài sản thuộc các cơ sở này

Khoản 3 Điều 33 Nghị định 251/2026/NĐ-CP quy định nhóm tài sản tiếp theo không được kê biên gồm:

• Nhà trẻ;
• Trường học;
• Cơ sở y tế;
• Thiết bị thuộc những cơ sở này;
• Phương tiện và các tài sản khác thuộc những cơ sở này.

Tuy nhiên, quy định đặt ra điều kiện không phải là tài sản để kinh doanh. Như vậy, khi xác định nhà trẻ, trường học, cơ sở y tế hoặc các tài sản thuộc những cơ sở này có được loại trừ khỏi diện kê biên hay không, phải xem xét điều kiện về mục đích sử dụng tài sản.

1.4. Trang thiết bị bảo đảm an toàn lao động, phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường

Khoản 4 Điều 33 Nghị định 251/2026/NĐ-CP quy định:

“Trang thiết bị, phương tiện, công cụ bảo đảm an toàn lao động, phòng, chống cháy nổ, phòng, chống ô nhiễm môi trường.”

Theo quy định trên, tài sản không được kê biên gồm:

• Trang thiết bị, phương tiện, công cụ bảo đảm an toàn lao động;
• Trang thiết bị, phương tiện, công cụ phòng, chống cháy nổ;
• Trang thiết bị, phương tiện, công cụ phòng, chống ô nhiễm môi trường.

Những tài sản này được xác định theo công dụng phục vụ an toàn lao động, phòng ngừa cháy nổ và phòng, chống ô nhiễm môi trường.

2. Tài sản doanh nghiệp đang thế chấp ngân hàng có bị kê biên để thi hành án không?

Tài sản của doanh nghiệp đang thế chấp tại ngân hàng vẫn có thể bị kê biên để cưỡng chế thi hành án, nhưng phải đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 34 Nghị định 251/2026/NĐ-CP. Việc tài sản đang được dùng để bảo đảm khoản vay không đồng nghĩa với việc tài sản đó được miễn kê biên.

2.1. Điều kiện kê biên tài sản đang thế chấp ngân hàng

Khoản 1 Điều 34 Nghị định 251/2026/NĐ-CP quy định:

“Trường hợp pháp nhân thương mại không còn tài sản nào khác hoặc có tài sản nhưng không đủ để thi hành án, cơ quan thi hành án hình sự có quyền kê biên tài sản của pháp nhân thương mại đang cầm cố, thế chấp nếu giá trị của tài sản đó lớn hơn nghĩa vụ được bảo đảm và chi phí thi hành án.”

Theo quy định, cơ quan thi hành án hình sự có quyền kê biên tài sản đang thế chấp ngân hàng khi đáp ứng các điều kiện sau:

• Doanh nghiệp không còn tài sản nào khác để thi hành án, hoặc có tài sản khác nhưng không đủ để thực hiện nghĩa vụ thi hành án.
• Giá trị tài sản thế chấp lớn hơn tổng nghĩa vụ được bảo đảm và chi phí thi hành án.

Như vậy, việc kê biên tài sản thế chấp không được áp dụng trong mọi trường hợp. Cơ quan thi hành án hình sự phải xem xét tình trạng tài sản của doanh nghiệp và giá trị tài sản đang thế chấp so với nghĩa vụ được bảo đảm, chi phí thi hành án.

2.2. Phải thông báo cho ngân hàng trước khi kê biên ít nhất 02 ngày

Khoản 2 Điều 34 Nghị định 251/2026/NĐ-CP quy định:

“Trước khi tổ chức kê biên tài sản đang cầm cố, thế chấp ít nhất 02 ngày, cơ quan thi hành án hình sự phải thông báo cho người nhận cầm cố, nhận thế chấp.”

Theo đó, nếu tài sản của doanh nghiệp đang được thế chấp tại ngân hàng, cơ quan thi hành án hình sự phải thông báo cho ngân hàng nhận thế chấp ít nhất 02 ngày trước khi tổ chức kê biên.

Đây là trách nhiệm thông báo của cơ quan thi hành án hình sự đối với bên nhận bảo đảm trước khi thực hiện kê biên tài sản.

2.3. Trường hợp tài sản thế chấp bảo đảm khoản nợ xấu

Khoản 1 Điều 34 Nghị định 251/2026/NĐ-CP còn quy định:

“Trường hợp tài sản của pháp nhân thương mại phải thi hành án đang được bảo đảm cho khoản nợ xấu tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thì thực hiện theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng.”

Theo đó, đối với tài sản của doanh nghiệp đang dùng để bảo đảm khoản nợ xấu tại:

• Tổ chức tín dụng;
• Chi nhánh ngân hàng nước ngoài;

Với trường hợp trên thì việc xử lý tài sản được thực hiện theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng.

3. Việc kê biên tài sản của doanh nghiệp phải tuân thủ những giới hạn nào?

3.1. Chỉ kê biên tài sản tương ứng với số tiền phải thi hành

Khoản 4 Điều 42 Nghị định 251/2026/NĐ-CP quy định:

“Chỉ được kê biên tài sản của pháp nhân thương mại bị cưỡng chế tương ứng với số tiền để thi hành biện pháp tư pháp và chi phí cho việc tổ chức thi hành cưỡng chế.”

Theo đó, phạm vi kê biên tài sản phải tương ứng với:

• Số tiền cần để thi hành biện pháp tư pháp;
• Chi phí tổ chức thi hành cưỡng chế.

Cơ quan thi hành án hình sự phải xác định số tiền cần bảo đảm thi hành để thực hiện việc kê biên tài sản tương ứng.

3.2. Chỉ kê biên tài sản thuộc sở hữu chung khi không đủ tài sản để thi hành án

Khoản 5 Điều 42 Nghị định 251/2026/NĐ-CP quy định:

“Chỉ kê biên những tài sản của pháp nhân thương mại bị cưỡng chế đồng sở hữu với người khác nếu không đủ để thi hành Quyết định kê biên tài sản.”

Tài sản thuộc sở hữu chung giữa doanh nghiệp và chủ thể khác chỉ bị kê biên khi không đủ tài sản để thi hành quyết định kê biên.

Đồng thời, khoản 5 Điều 42 Nghị định quy định:

• Nếu tài sản có tranh chấp thì việc kê biên vẫn được tiến hành;
• Cơ quan thi hành án hình sự giải thích cho những người cùng sở hữu về quyền khởi kiện theo thủ tục tố tụng dân sự;
• Thời gian, địa điểm kê biên phải được thông báo công khai để các đồng sở hữu, người có tranh chấp biết.

Hết thời hạn 90 ngày kể từ ngày kê biên mà không có người khởi kiện, tài sản kê biên được đem bán đấu giá theo pháp luật về bán đấu giá tài sản.

3.3. Tài sản kê biên phải được bảo quản theo quy định

Khoản 1 Điều 44 Nghị định 251/2026/NĐ-CP quy định cơ quan thi hành án hình sự có thể lựa chọn một trong các hình thức bảo quản tài sản kê biên:

• Giao cho pháp nhân thương mại hoặc người đang quản lý, sử dụng tài sản bảo quản;
• Giao cho tổ chức, cá nhân có điều kiện bảo quản;
• Giao cho một trong những người đồng sở hữu chung bảo quản nếu tài sản thuộc sở hữu chung.

Đối với các tài sản khác, tùy từng trường hợp cụ thể sẽ tạm giao cho cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành để quản lý.

Khoản 3 Điều 44 Nghị định còn yêu cầu việc giao bảo quản tài sản kê biên phải được lập thành biên bản, ghi rõ thông tin người giao, người nhận, số lượng và tình trạng tài sản.

Trên đây là thông tin về những tài sản của doanh nghiệp không được kê biên khi cưỡng chế thi hành án. Vui lòng xem chi tiết Nghị định 251/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ...