1. Quốc thiều là gì?
Ngày 02/10/2012, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL về việc sử dụng Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Theo Mục III Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL, Quốc thiều được định nghĩa như sau:
Quốc thiều là nhạc của bài “Tiến quân ca” (Quốc ca).
Như vậy, Quốc thiều Việt Nam chính là phần nhạc của bài Tiến quân ca, không bao gồm phần lời bài hát.

2. Quốc thiều và Quốc ca khác nhau thế nào?
Để phân biệt Quốc thiều và Quốc ca, trước hết cần làm rõ khái niệm Quốc ca theo quy định của pháp luật.
Căn cứ khoản 3 Điều 13 Hiến pháp năm 2013:
Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhạc và lời của bài Tiến quân ca.
Như vậy, điểm khác biệt cơ bản giữa Quốc ca và Quốc thiều nằm ở thành phần cấu thành và việc sử dụng trong các nghi lễ.
Cụ thể, có thể phân biệt Quốc thiều và Quốc ca qua bảng sau:
|
Tiêu chí |
Quốc thiều |
Quốc ca |
|
Khái niệm |
Quốc thiều là nhạc của bài “Tiến quân ca” (Quốc ca). |
Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bao gồm cả nhạc và lời của bài “Tiến quân ca” |
|
Thành phần |
Chỉ gồm phần nhạc |
Bao gồm cả phần nhạc và lời |
|
Hình thức thể hiện |
Thường trình tấu bằng nhạc cụ, không có lời hát |
Có thể được hát hoặc thể hiện qua bản nhạc có lời |
|
Trường hợp sử dụng theo Hướng dẫn 3420 |
Lễ thượng cờ, lễ đón nguyên thủ quốc gia, nghi lễ cấp Nhà nước |
Lễ chào cờ tại công sở, trường học, nghi lễ sinh hoạt chính trị, lễ hội quốc gia, sự kiện thể thao cấp Nhà nước và quốc tế |
Từ bảng trên có thể thấy, Quốc thiều không phải là một bài nhạc riêng biệt với Quốc ca mà chính là phần nhạc của Quốc ca Việt Nam.
Cả hai đều sử dụng giai điệu của bài Tiến quân ca. Điểm khác biệt chủ yếu là Quốc thiều chỉ bao gồm phần nhạc, còn Quốc ca bao gồm cả phần nhạc và lời.
3. Quốc ca Việt Nam là bài hát gì, do ai sáng tác?
Theo khoản 3 Điều 13 Hiến pháp năm 2013, Quốc ca của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhạc và lời của bài Tiến quân ca.
Bài Tiến quân ca do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác năm 1944 và được lựa chọn làm Quốc ca của Việt Nam.
Điều 3 Hiến pháp 1946 cũng ghi nhận Quốc ca là bài Tiến quân ca.
Sau đó, Điều 143 Hiến pháp 1992 tiếp tục xác định Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhạc và lời của bài Tiến quân ca.
Hiện nay, nội dung này được ghi nhận tại khoản 3 Điều 13 Hiến pháp năm 2013.
Quốc ca là một trong những biểu tượng quan trọng của quốc gia, cùng với Quốc kỳ và Quốc huy được quy định tại Điều 13 Hiến pháp năm 2013.
Có thể khẳng định, Quốc ca và Quốc thiều Việt Nam đều bắt nguồn từ bài Tiến quân ca của nhạc sĩ Văn Cao. Trong đó, Quốc ca bao gồm cả nhạc và lời, còn Quốc thiều chỉ là phần nhạc.
4. Có phải mở Quốc thiều của 2 nước tại nghi thức đón Nguyên thủ quốc gia thăm cấp nhà nước
Theo điểm d khoản 2 Điều 6 Nghị định 18/2022/NĐ-CP quy định:
Điều 6. Đón, tiếp Nguyên thủ quốc gia thăm cấp nhà nước
….
2. Lễ đón cấp nhà nước:
…
d) Nghi thức duyệt Đội danh dự Quân đội nhân dân Việt Nam:
Chủ tịch nước cùng Nguyên thủ quốc gia nước khách bước lên bục danh dự; Phu nhân hoặc Phu quân Chủ tịch nước và Phu nhân hoặc Phu quân Nguyên thủ quốc gia nước khách được mời đến vị trí đầu hàng các quan chức Việt Nam;
Quân nhạc cử Quốc thiều nước khách và Quốc thiều Việt Nam; bắn 21 loạt đại bác khi cử Quốc thiều hai nước theo nguyên tắc có đi có lại hoặc theo đề án được duyệt;
Đội trưởng Đội danh dự Quân đội nhân dân Việt Nam chào, báo cáo và mời Nguyên thủ quốc gia nước khách duyệt Đội danh dự;
Chủ tịch nước cùng Nguyên thủ quốc gia nước khách duyệt Đội danh dự;
Đội danh dự chúc sức khỏe Nguyên thủ quốc gia nước khách;
Chủ tịch nước giới thiệu các quan chức Việt Nam tham gia lễ đón với Nguyên thủ quốc gia nước khách và Phu nhân hoặc Phu quân. Nguyên thủ quốc gia nước khách giới thiệu các thành viên đoàn chính thức với Chủ tịch nước và Phu nhân hoặc Phu quân;
Cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước giới thiệu một số Đại sứ (nếu được mời) với hai Nguyên thủ quốc gia và Phu nhân hoặc Phu quân;”
Chủ tịch nước cùng Nguyên thủ quốc gia nước khách trở lại bục danh dự. Phu nhân hoặc Phu quân Chủ tịch nước và Phu nhân hoặc Phu quân Nguyên thủ quốc gia nước khách được mời vào vị trí phía sau bục danh dự;
Đội danh dự diễu binh;
Như vậy, trong nghi thức đón Nguyên thủ quốc gia thăm cấp nhà nước sẽ mở Quân thiều của cả 02 nước theo nguyên tắc có đi có lại hoặc theo đề án được duyệt.
Trên đây là thông tin về Quốc thiều là gì? Quốc thiều và Quốc ca khác nhau thế nào?
RSS