Khi nào pháp nhân thương mại bị phong tỏa tài khoản để thi hành án hình sự?

Biện pháp phong tỏa tài khoản là gì?

Phong tỏa tài khoản là một trong những biện pháp cưỡng chế được quy định tại Điều 129 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2025. Theo đó, phong tỏa tài khoản chỉ áp dụng đối với người bị buộc về tội mà Bộ luật Hình sự quy định mức phạt tiền, bị tịch thu tài sản hoặc để bảo đảm bồi thường thiệt hại khi có căn cứ xác định người đó có tài khoản tại tổ chức tín dụng hoặc Kho bạc Nhà nước. Phong tỏa tài khoản cũng được áp dụng đối với tài khoản của người khác nếu có căn cứ cho rằng số tiền trong tài khoản đó liên quan đến hành vi phạm tội của người bị buộc tội.

Mặt khác, tại Điều 114 Bộ luật Dân sự 2015, quy định phong tỏa tài khoản là biện pháp khẩn cấp tạm thời, việc phong tỏa tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà nước được áp dụng nếu trong quá trình giải quyết vụ án có căn cứ cho thấy người có nghĩa vụ có tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà nước và việc áp dụng biện pháp này là cần thiết để bảo đảm cho việc giải quyết vụ án hoặc việc thi hành án.

Khi nào pháp nhân thương mại bị phong tỏa tài khoản để thi hành án hình sự?

Theo Điều 17 Nghị định 251/2026/NĐ-CP, phong tỏa tài khoản là một trong các biện pháp cưỡng chế thi hành án đối với pháp nhân thương mại, bên cạnh biện pháp cưỡng chế kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền bảo đảm thi hành cưỡng chế biện pháp tư pháp (kê biên tài sản) và biện pháp tạm giữ tài liệu, chứng từ, thiết bị chứa dữ liệu điện tử; tạm giữ hoặc thu hồi con dấu của pháp nhân thương mại.

Theo đó, căn cứ Điều 24 Nghị định 251/2026/NĐ-CP, biện pháp phong tỏa tài khoản có thể được áp dụng đối với pháp nhân thương mại để thi hành án trong các trường hợp sau:

- Thi hành cưỡng chế đối với việc chấp hành hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn (trong trường hợp đình chỉ tất cả các lĩnh vực).

- Thi hành cưỡng chế đối với việc chấp hành hình phạt cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định (trong trường hợp cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong tất cả các lĩnh vực); cấm huy động vốn.

- Thi hành cưỡng chế chấp hành biện pháp tư pháp.

Việc ra Quyết định phong tỏa tài khoản đối với pháp nhân thương mại theo Điều 23 Nghị định 251/2026/NĐ-CP dựa vào:

Thứ nhất, dựa trên bản án, Quyết định của Tòa án đã có hiệu lực.

Thứ hai, dựa trên biên bản được lập theo quy định tại Điều 18 Nghị định này.

Thứ ba, trên cơ sở pháp nhân thương mại chấp hành án có tài khoản tại các tổ chức tín dụng, kho bạc nhà nước, công ty chứng khoán, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (sau đây gọi là tài khoản).

Thứ tư, dựa vào tài liệu xác minh thông tin về tài khoản của pháp nhân thương mại.

Bên cạnh đó, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày lập biên bản về việc pháp nhân thương mại không chấp hành án hoặc chấp hành không đầy đủ bản án, quyết định của Tòa án, cơ quan thi hành án hình sự ra Quyết định phong tỏa tài khoản phải có văn bản yêu cầu các tổ chức sau cung cấp thông tin về tài khoản của pháp nhân thương mại:

• Tổ chức tín dụng;
• Kho bạc Nhà nước;
• Công ty chứng khoán;
• Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam.

Đồng thời, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu, các tổ chức nêu trên phải cung cấp thông tin về tài khoản của pháp nhân thương mại theo quy định pháp luật. Cơ quan thi hành án hình sự được cung cấp thông tin có trách nhiệm bảo mật thông tin và chỉ được sử dụng thông tin đó theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, pháp nhân thương mại bị áp dụng biện pháp cưỡng chế cũng có trách nhiệm thông báo cho cơ quan thi hành án hình sự ra Quyết định phong tỏa tài khoản các thông tin về tài khoản khi có yêu cầu, gồm:

• Tên tổ chức tín dụng, Kho bạc Nhà nước, công ty chứng khoán, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam nơi mở tài khoản;
• Số tài khoản của pháp nhân thương mại;
• Các thông tin khác về tài khoản.

Sau khi hoàn thành việc xác minh thông tin về tài khoản, trong thời hạn 03 ngày làm việc, Thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự ra Quyết định phong tỏa tài khoản. Cụ thể:

• Trường hợp cưỡng chế thi hành hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn trong tất cả các lĩnh vực hoặc cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong tất cả các lĩnh vực, cấm huy động vốn thì ra Quyết định phong tỏa toàn bộ tài khoản. 
• Trường hợp thi hành cưỡng chế chấp hành biện pháp tư pháp thì ra Quyết định phong tỏa số tiền hoặc số chứng khoán tương ứng với số tiền để thi hành biện pháp tư pháp và chi phí tổ chức cưỡng chế.

Như vậy, từ ngày 01/7/2026, pháp nhân thuowngh mại có thể bị áp dụng biện pháp cưỡng chế phong tỏa tài khoản để thi hành án hình sự khi thuộc các trường hợp quy định tại Điều 24 Nghị định 251/2026/NĐ-CP.

Trên đây là thông tin bài viết: Khi nào pháp nhân thương mại bị phong tỏa tài khoản để thi hành án hình sự?