Năng lực số là gì? Ai có trách nhiệm phổ cập năng lực số?

1. Năng lực số là gì?

Theo khoản 17 Điều 3 Luật Chuyển đổi số 2025, năng lực số là tập hợp kiến thức, kỹ năng sử dụng công nghệ số để tham gia an toàn, hiệu quả, có trách nhiệm vào các hoạt động trên môi trường số.

Khoản 18 Điều 3 Luật Chuyển đổi số cũng xác định nhân lực số là lực lượng lao động trong mọi ngành, lĩnh vực có năng lực số để tham gia hoạt động chuyển đổi số. Việc phát triển năng lực số là một trong những nội dung quan trọng nhằm bảo đảm nguồn nhân lực phục vụ quá trình chuyển đổi số.

2. Ai có trách nhiệm phổ cập, đào tạo, bồi dưỡng năng lực số?

Theo Điều 17 Luật Chuyển đổi số 2025, trách nhiệm phổ cập, đào tạo, bồi dưỡng năng lực số cơ bản được giao cho nhiều chủ thể khác nhau, gồm cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan trong hệ thống chính trị và doanh nghiệp, tổ chức sử dụng lao động.

2.1. Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp

Khoản 3 Điều 17 Luật Chuyển đổi số quy định:

"Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm tổ chức phổ cập năng lực số cơ bản phù hợp với Khung năng lực số cho các đối tượng phù hợp với ngành, lĩnh vực, địa bàn được phân công."

Theo đó, các cơ quan này có trách nhiệm tổ chức các hoạt động phổ cập năng lực số cơ bản cho các nhóm đối tượng thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm phù hợp với yêu cầu của từng ngành, lĩnh vực và địa phương.

2.2. Cơ quan trong hệ thống chính trị

Khoản 4 Điều 17 Luật Chuyển đổi số quy định cơ quan trong hệ thống chính trị có trách nhiệm tổ chức đào tạo, bồi dưỡng năng lực số theo Khung năng lực số, bảo đảm cán bộ, công chức, viên chức có đủ năng lực số cần thiết để triển khai chuyển đổi số.

2.3. Doanh nghiệp, tổ chức sử dụng lao động

Khoản 5 Điều 17 Luật Chuyển đổi số quy định doanh nghiệp, tổ chức sử dụng lao động có trách nhiệm:

• Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, phổ cập năng lực số cơ bản cho người lao động;
• Đào tạo, hướng dẫn chuyển đổi nghề nghiệp;
• Nâng cao năng lực số phù hợp với nhu cầu thị trường cho người lao động có nguy cơ mất việc làm do chuyển đổi số.

3. Khung năng lực số được xây dựng để làm gì?

Khoản 2 Điều 17 Luật Chuyển đổi số quy định cơ quan quản lý nhà nước về chuyển đổi số có trách nhiệm ban hành, cập nhật Khung năng lực số làm cơ sở cho các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, phân tích, tổng hợp thông tin về nguồn nhân lực số.

Khung năng lực số là căn cứ để các cơ quan, tổ chức triển khai hoạt động phát triển năng lực số thống nhất, bao gồm:

• Đào tạo, bồi dưỡng năng lực số;
• Đánh giá năng lực số;
• Phân tích, tổng hợp thông tin về nguồn nhân lực số.

Ngoài ra, khoản 7 Điều 4 Luật Chuyển đổi số xác định đào tạo, bồi dưỡng và phát triển năng lực số; phổ cập năng lực số cơ bản là một trong những hoạt động chuyển đổi số.

4. Năng lực số có phải là quyền của người dân không?

Có. Khoản 1 Điều 40 Luật Chuyển đổi số quy định phát triển xã hội số nhằm tạo lập môi trường để tổ chức, cá nhân được tiếp cận, sử dụng và thụ hưởng lợi ích từ chuyển đổi số một cách thuận tiện, an toàn, hiệu quả trên môi trường số.

Đặc biệt, Điều 41 Luật Chuyển đổi số quy định cá nhân được phổ cập năng lực số cơ bản trong quá trình thực hiện quyền con người, quyền công dân trên môi trường số.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn làm rõ năng lực số là gì và chủ thể nào có trách nhiệm phổ cập năng lực số theo Luật Chuyển đổi số 2025. Bạn đọc có thể tiếp tục tra cứu Luật Chuyển đổi số 2025 trên LuatVietnam.vn với các tính năng như Tình trạng hiệu lực, Lược đồ để theo dõi toàn bộ quy định liên quan.