Đăng ký học, thi giấy chứng nhận khả năng chuyên môn và chứng chỉ chuyên môn đường thủy nội địa cần hồ sơ gì?

1. Đăng ký học, thi giấy chứng nhận khả năng chuyên môn và chứng chỉ chuyên môn đường thủy nội địa cần hồ sơ gì?

Theo khoản 1 Điều 19 Thông tư 71/2026/TT-BXD, cá nhân đăng ký dự học, thi nộp 01 bộ hồ sơ gồm đơn đề nghị, ảnh chân dung, giấy khám sức khỏe trong trường hợp không khai thác được cơ sở dữ liệu dùng chung và giấy tờ, tài liệu chứng minh đủ điều kiện dự học, thi. Hồ sơ được nộp đến cơ sở đào tạo bằng hình thức trực tiếp, qua bưu chính hoặc hình thức phù hợp khác.

Trong Thông tư, giấy chứng nhận khả năng chuyên môn được viết tắt là GCNKNCM; chứng chỉ chuyên môn được viết tắt là CCCM.

Cụ thể, khoản 1 Điều 19 xác định hồ sơ bao gồm:

• Bản chính hoặc biểu mẫu điện tử Đơn đề nghị theo quy định tại Phụ lục XIV ban hành kèm theo Thông tư này;
• 02 (hai) ảnh chân dung màu hoặc bản điện tử ảnh chân dung màu cỡ 2x3 cm, nền trắng, ảnh chụp không quá 06 tháng;
• Bản chính hoặc bản điện tử hoặc bản sao điện tử Giấy khám sức khỏe do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền cấp (trường hợp không khai thác được cơ sở dữ liệu dùng chung);
• Xuất trình bản chính để kiểm tra (trong trường hợp gửi trực tiếp) hoặc bản sao công chứng (trong trường hợp gửi qua đường bưu chính) hoặc bản điện tử hoặc bản sao điện tử (trong trường hợp gửi qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến hoặc theo hình thức phù hợp khác) của các loại giấy tờ chứng nhận về thuyền trưởng hoặc máy trưởng hoặc chứng chỉ chuyên môn hoặc bản dịch công chứng sang tiếng Việt (đối với các loại giấy tờ chứng nhận về thuyền trưởng hoặc máy trưởng hoặc chứng chỉ chuyên môn do các cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp) và tài liệu liên quan để chứng minh đủ điều kiện dự học, thi tương ứng với loại GCNKNCM, CCCM theo quy định tại Thông tư này.

Về sức khỏe, khoản 3 Điều 5 yêu cầu người dự thi có giấy khám sức khỏe để đi học, đi làm việc, còn hiệu lực, do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền cấp.

Đối với giấy tờ chứng minh điều kiện dự học, thi, điểm d khoản 1 Điều 19 phân biệt hình thức giấy tờ theo cách nộp hồ sơ:

Cách nộp hồ sơ	Hình thức giấy tờ chứng minh
Nộp trực tiếp	Xuất trình bản chính để kiểm tra
Gửi qua đường bưu chính	Bản sao công chứng
Gửi qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến hoặc hình thức phù hợp khác	Bản điện tử hoặc bản sao điện tử

Cũng tại điểm này, giấy tờ chứng nhận về thuyền trưởng, máy trưởng hoặc chứng chỉ chuyên môn do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp phải có bản dịch công chứng sang tiếng Việt.

2. Đơn đề nghị dự học, thi phải kê khai những thông tin nào?

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 19 Thông tư 71/2026/TT-BXD, cá nhân sử dụng Đơn đề nghị theo Phụ lục XIV ban hành kèm theo Thông tư, dưới hình thức bản chính hoặc biểu mẫu điện tử.

Mẫu đơn tại Phụ lục XIV thể hiện các thông tin về người đăng ký, quá trình đào tạo và nhu cầu dự học, thi, gồm:

• Họ tên, ngày sinh;
• Số điện thoại, email;
• Số định danh cá nhân hoặc số căn cước công dân hoặc số thẻ căn cước hoặc số hộ chiếu;
• Số, ngày cấp, nơi cấp giấy khám sức khỏe;
• Ngành học đã tốt nghiệp, khóa học, trường đào tạo;
• Số, ngày cấp bằng, giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn đã được cấp;
• Nội dung đề nghị dự học, thi và loại giấy chứng nhận, chứng chỉ đề nghị được cấp.

Mẫu đơn có các ô lựa chọn tương ứng với từng nhu cầu. Đối với đăng ký học, thi, mẫu thể hiện các lựa chọn “Dự học để thi lấy GCNKNCM, CCCM” và “Dự thi cấp GCNKNCM, CCCM”.

Bên cạnh đó, Phụ lục XIV có bảng kê quá trình làm việc trên phương tiện thủy nội địa kèm theo đơn, gồm các nội dung:

• Thời gian làm việc từ ngày, tháng, năm nào đến ngày, tháng, năm nào;
• Chức danh;
• Nơi làm việc;
• Số đăng ký phương tiện thủy nội địa;
• Xác nhận của chủ phương tiện hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Chú thích của bảng kê nêu rõ: Chỉ bắt buộc xác nhận đối với quá trình làm việc trên phương tiện thủy nội địa kể từ ngày Thông tư có hiệu lực. Trường hợp xác nhận là cơ quan, tổ chức thì ký, đóng dấu.

Cuối đơn, người đề nghị cam đoan những điều khai là đúng sự thật, nếu sai thì hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật; đồng thời ký, ghi rõ họ tên.

3. Hồ sơ đăng ký học, thi được nộp ở đâu và giải quyết thế nào?

Khoản 1 Điều 19 Thông tư 71/2026/TT-BXD xác định nơi nhận hồ sơ là cơ sở đào tạo. Cá nhân có nhu cầu dự học, thi nộp 01 bộ hồ sơ bằng một trong các hình thức:

• Nộp trực tiếp;
• Gửi qua hệ thống bưu chính;
• Hình thức phù hợp khác.

Về tiếp nhận và xử lý hồ sơ, khoản 2 Điều 19 phân biệt trường hợp nộp trực tiếp với trường hợp gửi qua bưu chính, trực tuyến hoặc hình thức phù hợp khác.

3.1. Trường hợp nộp hồ sơ trực tiếp

Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 19 nêu rõ:

“Trường hợp hồ sơ nộp trực tiếp, nếu hồ sơ hợp lệ thì viết giấy hẹn làm thủ tục dự học, thi lấy GCNKNCM, CCCM; nếu hồ sơ không hợp lệ theo quy định thì trả lại và hướng dẫn cá nhân hoàn thiện lại hồ sơ.”

3.2. Trường hợp gửi hồ sơ qua bưu chính, trực tuyến hoặc hình thức phù hợp khác

Đối với hồ sơ không hợp lệ, điểm b khoản 2 Điều 19 quy định:

“Trường hợp hồ sơ nhận qua hệ thống bưu chính hoặc qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến hoặc hình thức phù hợp khác, nếu hồ sơ không hợp lệ theo quy định, trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ, cơ sở đào tạo phải có văn bản gửi cá nhân yêu cầu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ.”

Về thời hạn gửi giấy hẹn, điểm c khoản này yêu cầu cơ sở đào tạo gửi giấy hẹn làm thủ tục dự học, thi lấy giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ.

Bên cạnh yêu cầu về hồ sơ, khoản 2 Điều 9 xác định thí sinh đủ điều kiện dự thi phải có đủ số điểm kiểm tra các môn học, mô-đun theo chương trình đào tạo đạt yêu cầu và có đầy đủ giấy tờ theo quy định trong hồ sơ dự học, thi.

Theo khoản này, Thư ký Hội đồng thi có trách nhiệm rà soát hồ sơ dự thi và niêm yết danh sách thí sinh đủ điều kiện dự thi tại các phòng thi.

4. Khi dự thi, nhận giấy chứng nhận hoặc chứng chỉ cần xuất trình giấy tờ gì?

Về phí, lệ phí và giấy tờ xuất trình, điểm đ khoản 2 Điều 19 Thông tư 71/2026/TT-BXD quy định:

“Cá nhân đề nghị dự thi nộp phí, lệ phí theo quy định; khi dự thi, nhận hoặc người có giấy ủy quyền nhận GCNKNCM, CCCM phải xuất trình căn cước công dân hoặc thẻ căn cước hoặc căn cước điện tử hoặc hộ chiếu.”

Theo quy định này, giấy tờ xuất trình khi dự thi, nhận giấy chứng nhận hoặc chứng chỉ có thể là:

• Căn cước công dân;
• Thẻ căn cước;
• Căn cước điện tử;
• Hộ chiếu.

Trường hợp người khác nhận giấy chứng nhận hoặc chứng chỉ theo ủy quyền thì người nhận phải có giấy ủy quyền và xuất trình giấy tờ theo quy định trên.

Đối với việc tổ chức thi và cấp giấy chứng nhận, chứng chỉ, điểm d khoản 2 Điều 19 giao cơ quan có thẩm quyền thực hiện đối với thí sinh đạt yêu cầu kỳ thi.

Cụ thể, khoản 1 Điều 7 giao Sở Xây dựng tổ chức thi, công nhận kết quả thi, cấp giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thuyền trưởng, máy trưởng các hạng và chứng chỉ chuyên môn điều khiển phương tiện đi ven biển đối với học viên học tại các cơ sở đào tạo trên địa bàn quản lý.

Trong khi đó, khoản 2 Điều 7 xác định cơ sở đào tạo tổ chức thi, công nhận kết quả thi, cấp chứng chỉ chuyên môn, trừ chứng chỉ điều khiển phương tiện đi ven biển và chứng chỉ lái phương tiện.

Riêng chứng chỉ lái phương tiện, khoản 3 Điều này giao cơ quan có thẩm quyền quy định tại khoản 3 Điều 35 Luật Giao thông đường thủy nội địa hoặc cơ quan, đơn vị được giao quyền thực hiện tổ chức thi, công nhận kết quả thi và cấp chứng chỉ.

Về hiệu lực áp dụng, khoản 1 Điều 31 quy định Thông tư 71/2026/TT-BXD có hiệu lực thi hành từ ngày 15/11/2026. Đồng thời, khoản 2 Điều 29 xác định các khóa đào tạo và hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính được tổ chức, tiếp nhận trước ngày Thông tư có hiệu lực tiếp tục thực hiện theo Thông tư 40/2019/TT-BGTVT và các văn bản sửa đổi, bổ sung được liệt kê tại khoản này.

Trên đây là nội dung thông tin về “Đăng ký học, thi giấy chứng nhận khả năng chuyên môn và chứng chỉ chuyên môn đường thủy nội địa cần hồ sơ gì?”. Bạn đọc có thể tham khảo chi tiết Thông tư 71/2026/TT-BXD trên LuatVietnam.vn cùng các thông tin về Tình trạng hiệu lực, Lược đồ và văn bản liên quan.