Thi giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thuyền trưởng cần điều kiện gì?

1. Thi giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thuyền trưởng cần điều kiện gì?

Theo Điều 5 và các khoản 6, 7, 9, 11 Điều 6 Thông tư 71/2026/TT-BXD, người dự thi phải đáp ứng điều kiện chung về đào tạo, sức khỏe, tuổi, thời gian đảm nhiệm chức danh hoặc thực tập và giấy chứng nhận còn thời hạn tương ứng với hạng dự thi. Điều kiện cụ thể được quy định riêng cho thuyền trưởng hạng tư, hạng ba, hạng nhì và hạng nhất; một số trường hợp không phải dự học chương trình tương ứng.

Về phạm vi của giấy chứng nhận, khoản 3 Điều 3 xác định giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thuyền trưởng là giấy chứng nhận cho thuyền viên đủ khả năng đảm nhiệm chức danh thuyền trưởng trên phương tiện thủy nội địa.

Khoản 1 Điều 4 phân giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thuyền trưởng thành bốn hạng:

• Hạng nhất, ký hiệu T1;
• Hạng nhì, ký hiệu T2;
• Hạng ba, ký hiệu T3;
• Hạng tư, ký hiệu T4.

1.1. Điều kiện chung về đào tạo và sức khỏe

Khoản 1 Điều 5 yêu cầu người dự thi đã hoàn thành chương trình đào tạo nghề tương ứng với từng loại, hạng giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, trừ các trường hợp cụ thể được quy định tại Điều 6, như:người có chứng chỉ sơ cấp chuyên ngành phù hợp dự thi thuyền trưởng hạng tư; người có chứng chỉ sơ cấp phù hợp và thực tập đủ 03 tháng dự thi thuyền trưởng hoặc máy trưởng hạng ba. 

Đối với thuyền trưởng, những trường hợp ngoại lệ về đào tạo là các trường hợp có chứng chỉ hoặc bằng tốt nghiệp chuyên ngành và đáp ứng điều kiện tương ứng để được dự thi mà không phải dự học chương trình tương ứng.

Về sức khỏe, khoản 3 Điều 5 yêu cầu có giấy khám sức khỏe để đi học, đi làm việc, còn hiệu lực do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền cấp.

1.2. Thời điểm xác định tuổi và thời gian làm việc, thực tập

Người dự thi đủ tuổi, đủ thời gian đảm nhiệm chức danh hoặc thời gian thực tập tính đến thời điểm ra quyết định thành lập Hội đồng thi, tương ứng với từng loại, hạng giấy chứng nhận.

Về cách hiểu các khoảng thời gian này, theo khoản 1 và khoản 2 Điều 3:

• Thời gian đảm nhiệm chức danh là thời gian thuyền viên, người lái phương tiện làm việc theo chức danh trên phương tiện thủy nội địa.
• Thời gian thực tập là thời gian học viên được thực tập trên phương tiện thủy nội địa theo chức danh để xét dự học, thi, cấp giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn dưới sự hướng dẫn của thuyền viên đang được bố trí đảm nhiệm chức danh tương ứng hoặc cao hơn.

Ngoài ra, khoản 4 Điều 5 yêu cầu có giấy chứng nhận khả năng chuyên môn còn thời hạn để dự thi tương ứng với từng loại, hạng.

2. Thi giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thuyền trưởng hạng tư, hạng ba cần điều kiện gì?

Ngoài điều kiện chung, khoản 6 và khoản 7 Điều 6 Thông tư 71/2026/TT-BXD quy định riêng điều kiện dự thi đối với thuyền trưởng hạng tư và hạng ba.

2.1. Điều kiện thi thuyền trưởng hạng tư

Điều kiện được quy định như sau:

• Đủ 18 tuổi trở lên, có chứng chỉ thủy thủ hoặc chứng chỉ lái phương tiện;
• Đối với người đã có chứng chỉ sơ cấp chuyên ngành về điều khiển phương tiện thủy nội địa hoặc điều khiển tàu biển hoặc thủy thủ, được dự thi để cấp GCNKNCM thuyền trưởng hạng tư, không phải dự học chương trình tương ứng.

Trong đó, GCNKNCM là chữ viết tắt của giấy chứng nhận khả năng chuyên môn được sử dụng trong Thông tư.

2.2. Điều kiện thi thuyền trưởng hạng ba

Theo quy định, các điều kiện gồm: 

• Đủ 18 tuổi trở lên, có chứng chỉ thủy thủ hoặc chứng chỉ lái phương tiện, có thời gian đảm nhiệm chức danh thủy thủ hoặc người lái phương tiện đủ 09 tháng trở lên hoặc có GCNKNCM thuyền trưởng hạng tư, có thời gian đảm nhiệm chức danh thủy thủ hoặc người lái phương tiện hoặc thuyền trưởng hạng tư đủ 06 tháng trở lên;
• Đối với người đã có chứng chỉ sơ cấp chuyên ngành về điều khiển phương tiện thủy nội địa hoặc điều khiển tàu biển hoặc thủy thủ, hoàn thành thời gian thực tập đủ 03 tháng trở lên được dự thi để cấp GCNKNCM thuyền trưởng hạng ba, không phải dự học chương trình tương ứng.

Về điều kiện được đưa vào danh sách dự thi, khoản 2 Điều 9 yêu cầu thí sinh có đủ số điểm kiểm tra các môn học, mô-đun theo chương trình đào tạo đạt yêu cầu và có đầy đủ giấy tờ theo quy định trong hồ sơ dự học, thi.

Thư ký Hội đồng thi có trách nhiệm rà soát hồ sơ dự thi của thí sinh và niêm yết danh sách thí sinh đủ điều kiện dự thi tại các phòng thi.

3. Thi giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thuyền trưởng hạng nhì, hạng nhất cần điều kiện gì?

Đối với thuyền trưởng hạng nhì và hạng nhất, khoản 9 và khoản 11 Điều 6 Thông tư 71/2026/TT-BXD quy định điều kiện theo giấy chứng nhận đang có, trình độ đào tạo và thời gian đảm nhiệm chức danh hoặc thực tập.

3.1. Điều kiện thi thuyền trưởng hạng nhì

Điều kiện thi thuyền trưởng hạng nhì, cụ thể như sau:

• Có GCNKNCM thuyền trưởng hạng ba, có thời gian đảm nhiệm chức danh thuyền trưởng hạng ba hoặc đảm nhiệm chức danh thuyền phó của loại phương tiện được quy định cho chức danh thuyền trưởng hạng nhì đủ 18 tháng trở lên hoặc có chứng chỉ sơ cấp thuyền trưởng hạng ba, có thời gian thực tập đủ 09 tháng trở lên;
• Đối với người đã có bằng tốt nghiệp trung cấp chuyên ngành về điều khiển phương tiện thủy nội địa hoặc điều khiển tàu biển hoàn thành thời gian thực tập theo chức danh thuyền trưởng hạng ba đủ 09 tháng trở lên được dự thi để cấp GCNKNCM thuyền trưởng hạng nhì, không phải dự học chương trình tương ứng.

3.2. Điều kiện thi thuyền trưởng hạng nhất

Đối với thuyền trưởng hạng nhất, Thông tư quy định điều kiện như sau: 

• Đối với người có chứng chỉ sơ cấp chuyên ngành về điều khiển phương tiện thủy nội địa hoặc điều khiển tàu biển, có GCNKNCM thuyền trưởng hạng nhì và có thời gian đảm nhiệm chức danh thuyền trưởng hạng nhì hoặc chức danh thuyền phó của loại phương tiện được quy định cho chức danh thuyền trưởng hạng nhất từ đủ 36 tháng trở lên;
• Đối với người đã có bằng tốt nghiệp trung học nghề trở lên chuyên ngành về điều khiển phương tiện thủy nội địa hoặc điều khiển tàu biển, có GCNKNCM thuyền trưởng hạng nhì và có thời gian đảm nhiệm chức danh thuyền trưởng hạng nhì hoặc chức danh thuyền phó của loại phương tiện được quy định cho chức danh thuyền trưởng hạng nhất từ đủ 24 tháng trở lên;
• Đối với người đã có bằng tốt nghiệp cao đẳng trở lên chuyên ngành về điều khiển phương tiện thủy nội địa hoặc điều khiển tàu biển, hoàn thành thời gian thực tập theo chức danh thuyền trưởng hạng nhì đủ 12 tháng trở lên được dự thi để cấp GCNKNCM thuyền trưởng hạng nhất, không phải dự học chương trình tương ứng.

Về cơ quan tổ chức thi, khoản 1 Điều 7 giao Sở Xây dựng tổ chức thi, ra quyết định công nhận kết quả thi, cấp giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thuyền trưởng các hạng đối với học viên học tại các cơ sở đào tạo trên địa bàn quản lý.

Theo khoản 1 Điều 8, cơ sở đào tạo có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra, rà soát các điều kiện dự học, thi theo quy định.

4. Các điều kiện theo Thông tư 71/2026/TT-BXD được áp dụng từ khi nào?

Khoản 1 Điều 31 Thông tư 71/2026/TT-BXD quy định Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/11/2026.

Đối với các khóa đào tạo và hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính được tổ chức, tiếp nhận trước ngày Thông tư có hiệu lực, khoản 2 Điều 29 quy định tiếp tục thực hiện theo Thông tư 40/2019/TT-BGTVT và các quy định sửa đổi, bổ sung được liệt kê tại khoản này, gồm:

• Thông tư 35/2020/TT-BGTVT;
• Thông tư 38/2023/TT-BGTVT;
• Thông tư 60/2024/TT-BGTVT;
• Thông tư 09/2025/TT-BXD.

Về đối tượng áp dụng, khoản 2 Điều 2 xác định Thông tư không áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thi, cấp giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Trên đây là nội dung thông tin về “Thi giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thuyền trưởng cần điều kiện gì?”. Bạn đọc có thể tham khảo thêm Thông tư 71/2026/TT-BXD trên LuatVietnam.vn để xem chi tiết nội dung, Tình trạng hiệu lực, Lược đồ và các văn bản liên quan.