English
RSS
Nghị định 376/2026/NĐ-CP quy định cụ thể vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Bộ Tài chính trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ. Vậy chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Bộ Tài chính được quy định như thế nào?
- 1. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Bộ Tài chính được quy định như thế nào?
- 2. Bộ Tài chính có chức năng gì?
- 3. Nhiệm vụ, quyền hạn chủ yếu của Bộ Tài chính gồm những gì?
- 3.1. Xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện pháp luật, chính sách
- 3.2. Quản lý chiến lược, kế hoạch, ngân sách và đầu tư
- 3.3. Quản lý thuế, tài sản công, đấu thầu và doanh nghiệp
- 4. Bộ Tài chính quản lý những lĩnh vực chuyên ngành nào khác?
- 5. Bộ Tài chính còn thực hiện những nhiệm vụ quản lý chung nào?
1. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Bộ Tài chính được quy định như thế nào?
Theo Điều 1 và Điều 2 Nghị định 376/2026/NĐ-CP, Bộ Tài chính là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong nhiều lĩnh vực kinh tế, tài chính. Bộ thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo Luật Tổ chức Chính phủ, quy định chung đối với bộ, cơ quan ngang bộ và 32 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể được quy định tại Điều 2 Nghị định này.
Các nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ tập trung vào xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật; quản lý ngân sách, đầu tư, thuế, tài sản công, nợ công; quản lý chứng khoán, bảo hiểm, hải quan, giá, thống kê và các lĩnh vực khác thuộc phạm vi được giao.
2. Bộ Tài chính có chức năng gì?
Chức năng của Bộ Tài chính được quy định tại Điều 1 Nghị định 376/2026/NĐ-CP, cụ thể:
“Bộ Tài chính là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về: Chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; quy hoạch; đầu tư phát triển, đầu tư kinh doanh tại Việt Nam và đầu tư kinh doanh từ Việt Nam ra nước ngoài, xúc tiến đầu tư; ngân sách nhà nước; ngân quỹ nhà nước; nợ công; viện trợ của nước ngoài cho Việt Nam và viện trợ của Việt Nam cho nước ngoài; thuế, phí, lệ phí và thu khác của ngân sách nhà nước; dự trữ quốc gia; tài chính đối với quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; tài sản công; hải quan; kế toán; kiểm toán; giá; chứng khoán; bảo hiểm; đấu thầu; doanh nghiệp, kinh tế tập thể, kinh tế hợp tác, hộ kinh doanh; khu kinh tế; hoạt động dịch vụ tài chính và dịch vụ khác thuộc phạm vi quản lý nhà nước của bộ; thống kê; thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, đại diện chủ sở hữu nhà nước tại doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.”
3. Nhiệm vụ, quyền hạn chủ yếu của Bộ Tài chính gồm những gì?
Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 376/2026/NĐ-CP, các nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Tài chính tập trung vào một số nhóm nội dung chủ yếu sau đây:
3.1. Xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện pháp luật, chính sách
Căn cứ quy định từ khoản 1 đến khoản 4 Điều 2 Nghị định 376/2026/NĐ-CP, Bộ Tài chính thực hiện các nhiệm vụ:
- Trình Chính phủ dự án luật, dự thảo nghị quyết của Quốc hội, dự án pháp lệnh, dự thảo nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo nghị định và nghị quyết của Chính phủ theo chương trình, kế hoạch xây dựng pháp luật hằng năm;
- Trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chiến lược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch phát triển trung hạn, dài hạn, hằng năm thuộc lĩnh vực quản lý;
- Ban hành thông tư, quyết định, chỉ thị và các văn bản khác thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ;
- Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch sau khi được ban hành hoặc phê duyệt.
3.2. Quản lý chiến lược, kế hoạch, ngân sách và đầu tư
Trong lĩnh vực chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, Bộ Tài chính xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch 5 năm và hằng năm của cả nước; xây dựng quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng; tổng hợp các cân đối vĩ mô chủ yếu của nền kinh tế và theo dõi tình hình thực hiện kế hoạch.
Về ngân sách nhà nước, Bộ có nhiệm vụ tổng hợp, lập và trình Chính phủ kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương; tổ chức thực hiện ngân sách nhà nước, điều hành ngân sách trung ương; kiểm tra phân bổ dự toán và tổng hợp quyết toán ngân sách.
Đối với đầu tư phát triển, Bộ giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về đầu tư công, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và đầu tư phát triển khác; xây dựng nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn; tổng hợp kế hoạch đầu tư công và kiểm tra, giám sát hoạt động đầu tư.
3.3. Quản lý thuế, tài sản công, đấu thầu và doanh nghiệp
Trong lĩnh vực thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác của ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính xây dựng, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện chính sách; thống nhất quản lý, chỉ đạo công tác thu; quyết định theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền việc miễn, giảm, hoàn, truy thu, xóa nợ và các nội dung khác theo quy định.
Đối với tài sản công, Bộ là “cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về tài sản công”; trình cấp có thẩm quyền ban hành chế độ quản lý, sử dụng tài sản công; hướng dẫn, kiểm tra và tổng hợp tình hình quản lý, sử dụng tài sản công trong cả nước.
Trong lĩnh vực đấu thầu, Bộ thống nhất quản lý nhà nước về đấu thầu; xây dựng và ban hành theo thẩm quyền mẫu tài liệu về lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định về đấu thầu.
Bộ cũng thực hiện nhiệm vụ về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp; đăng ký, phát triển và quản lý tài chính doanh nghiệp, kinh tế tập thể, hộ kinh doanh; thực hiện quyền, trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu nhà nước tại doanh nghiệp theo quy định và phân công.
4. Bộ Tài chính quản lý những lĩnh vực chuyên ngành nào khác?
Ngoài các nhóm nhiệm vụ nêu trên, Điều 2 Nghị định 376/2026/NĐ-CP còn giao Bộ Tài chính quản lý nhiều lĩnh vực chuyên ngành.
Cụ thể, khoản 15 đến khoản 24 Điều 2 nêu rõ, Bộ thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn về:
- Quản lý vay, trả nợ của Chính phủ, nợ công, nợ nước ngoài của quốc gia, vốn ODA, vốn vay ưu đãi và viện trợ;
- Kế toán, kiểm toán;
- Chứng khoán và thị trường chứng khoán;
- Hoạt động kinh doanh bảo hiểm;
- Tài chính các tổ chức tài chính và dịch vụ tài chính;
- Hải quan;
- Giá và thẩm định giá;
- Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp;
- Thống kê;
- Hợp tác quốc tế.
Trong đó, đối với chứng khoán, Bộ thực hiện quản lý nhà nước về chứng khoán và thị trường chứng khoán; cấp, điều chỉnh, thu hồi các giấy phép, chứng chỉ liên quan; quản lý, giám sát, thanh tra, kiểm tra hoạt động chứng khoán.
Đối với bảo hiểm, Bộ xây dựng chính sách phát triển thị trường bảo hiểm; thực hiện cấp, sửa đổi, bổ sung, thu hồi giấy phép; kiểm tra, giám sát hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, tái bảo hiểm và các tổ chức có liên quan.
5. Bộ Tài chính còn thực hiện những nhiệm vụ quản lý chung nào?
Theo khoản 25 đến khoản 32 Điều 2 Nghị định 376/2026/NĐ-CP, Bộ Tài chính còn thực hiện các nhiệm vụ quản lý chung như:
- Quản lý nhà nước đối với dịch vụ công trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ;
- Quản lý, tổ chức thực hiện nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và thống kê;
- Quản lý nhà nước đối với hoạt động của hội trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý;
- Kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo; phòng, chống tham nhũng; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí;
- Thực hiện cải cách hành chính;
- Quản lý tổ chức bộ máy, biên chế, vị trí việc làm, cán bộ, công chức, viên chức thuộc thẩm quyền;
- Quản lý và tổ chức thực hiện công tác tài chính, tài sản công, đầu tư phát triển và kiểm tra, kiểm toán nội bộ;
- Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao và theo quy định của pháp luật.
Trên đây là thông tin về “Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Bộ Tài chính được quy định như thế nào?”. Vui lòng xem chi tiết Nghị định 376/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ...
