Chính sách mới về Tư pháp hộ tịch hiệu lực tháng 9/2026

1. Không được yêu cầu nộp lại giấy tờ đã tích hợp trên VNeID

Căn cứ Điều 2 Nghị định 320 2026 NĐ-CP, sửa đổi khoản 4 Điều Nghị định 69 2024 NĐ-CP về nguyên tắc định danh và xác thực điện tử. 

Theo đó, cơ quan, tổ chức, cá nhân khi tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công, giao dịch dân sự và các hoạt động khác phải khai thác, sử dụng danh tính điện tử, thông tin và giấy tờ đã được tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia.

Đáng chú ý, cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân, tổ chức nộp hoặc xuất trình bản chính, bản sao những giấy tờ, tài liệu đã tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia.

Trong khi đó, quy định cũ chỉ quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân được khai thác, sử dụng danh tính điện tử phải bảo mật thông tin tài khoản định danh điện tử và tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đồng thời, việc khai thác sử dụng danh tính điện tử phải bảo đảm bí mật thông tin tài khoản định danh điện tử; tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn và bí mật đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình.

2. VNeID tự động khóa tài khoản định danh nếu số điện thoại đăng ký không chính chủ từ 28/9/2026

Theo điểm b khoản 1 Điều 15 Nghị định 69/2024/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 1 Điều 8 Nghị định 320 2026 NĐ-CP, hệ thống định danh và xác thực điện tử tự động khóa tài khoản định danh điện tử của công dân khi số thuê bao di động công dân sử dụng để đăng ký tài khoản định danh điện tử đã thay đổi và không chính chủ.

Như vậy, từ 28/9/2026, công dân cần lưu ý bảo đảm số thuê bao di động sử dụng để đăng ký tài khoản định danh điện tử là số thuê bao chính chủ. Trường hợp số thuê bao này đã thay đổi và không còn chính chủ, hệ thống định danh và xác thực điện tử sẽ tự động khóa tài khoản định danh điện tử của công dân theo quy định nêu trên.

Bên cạnh trường hợp này, điểm a khoản 1 Điều 15 Nghị định 69/2024/NĐ-CP được sửa đổi tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 320/2026/NĐ-CP cũng quy định hệ thống tự động khóa, mở khóa tài khoản định danh điện tử khi căn cước điện tử của công dân bị khóa, mở khóa.

3. Từ 01/9/2026, thay mới 2 mẫu tờ khai điện tử liên thông khai sinh và khai tử

Theo Điều 17 Nghị định 301 2026 NĐ CP quy định thay thế Mẫu số 01 và Mẫu số 02 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 63/2024/NĐ-CP bằng 2 biểu mẫu mới ban hành kèm theo Nghị định 301 2026 NĐ CP.

Hai biểu mẫu được thay thế gồm:

• Mẫu số 01: Tờ khai điện tử liên thông đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế, cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi;
• Mẫu số 02: Tờ khai điện tử liên thông đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí, tử tuất.

Đáng chú ý, so với quy định cũ, Mẫu số 01 đã bổ sung thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi vào quy trình liên thông và bổ sung lựa chọn đồng ý tích hợp thông tin thẻ bảo hiểm y tế và Giấy khai sinh vào tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID của cha, mẹ hoặc người giám hộ.

Đồng thời, Mẫu số 02 được cập nhật mới để phù hợp với chính sách bảo trợ xã hội, bảo hiểm xã hội và việc phân công lại cơ quan giải quyết thủ tục.

4. Nhiều mốc thời gian giải quyết thủ tục liên thông được điều chỉnh

Nghị định 301/2026/NĐ-CP hiệu lực từ 01/9/2026 đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về thời hạn giải quyết đối với các thủ tục trong cơ chế liên thông điện tử.

Theo khoản 3 Điều 6 Nghị định 301/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 7 Nghị định 63/2024/NĐ-CP, thời hạn giải quyết đối với nhóm thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế và cấp thẻ căn cước vẫn được tính từ thời điểm cơ quan hộ tịch tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hợp lệ.

Tuy nhiên, Nghị định đã bổ sung thời hạn giải quyết thủ tục cấp thẻ Căn cước là không quá 05 ngày làm việc, do đây là thủ tục mới được tích hợp vào quy trình liên thông.

Đối với nhóm thủ tục đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí và tử tuất, Nghị định 301 2026 Chính phủ, cũng điều chỉnh thời hạn giải quyết của một số khâu để phù hợp với việc sắp xếp lại cơ quan thực hiện và quy trình điện tử mới.

Đồng thời, Nghị định bổ sung quy định về việc không tính thời gian xảy ra sự cố hệ thống vào thời hạn giải quyết và yêu cầu cơ quan quản lý hệ thống phải khắc phục sự cố trong thời hạn không quá 24 giờ.

5. Miễn phí tra cứu, phản ánh vướng mắc pháp luật trên Cổng Pháp luật quốc gia

Một trong những chính sách mới đáng chú ý tại Quyết định 35/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là từ ngày 01/9/2026, miễn phí tra cứu, phản ánh vướng mắc pháp luật trên Cổng Pháp luật quốc gia.

Theo đó, tại khoản 1 Điều 12 Quy chế quy định tổ chức, cá nhân có nhu cầu được tra cứu, sử dụng và khai thác miễn phí thông tin trên Cổng Pháp luật quốc gia.

Đồng thời, quy định miễn phí không áp dụng đối với những dịch vụ thuộc các hợp phần, thành phần mà pháp luật quy định phải thu phí.

Bên cạnh đó, người sử dụng chỉ được khai thác Cổng Pháp luật quốc gia cho mục đích hợp pháp và phải chịu trách nhiệm đối với mọi hoạt động được thực hiện bằng tài khoản của mình. Việc sử dụng lại thông tin để đăng tải trên các phương tiện khác cũng phải tuân thủ quy định pháp luật.

Trên đây là Chính sách mới lĩnh vực Tư pháp hộ tịch có hiệu lực tháng 9/2026…