Chính sách mới về Sở hữu trí tuệ hiệu lực tháng 9/2026

1. Từ 01/9/2026, phải trả ít nhất 20% tiền bản quyền sáng tạo khi khai thác lại bài báo

Theo khoản 1 Điều 15 Nghị định 287 2026 NĐ CP, tiền bản quyền khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí in và báo chí điện tử do cơ quan đại diện chủ sở hữu, đại diện quản lý hoặc tổ chức được phân cấp, ủy quyền thỏa thuận với bên khai thác, sử dụng.

Mức tiền được xác định dựa trên tần suất, thời lượng, vị trí sử dụng, mục đích, phạm vi, hình thức, phương tiện khai thác, doanh thu và các tiêu chí liên quan, nhưng không được thấp hơn 20% tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm.

Bên cạnh đó, theo khoản 2 Điều 15 Nghị định 287/2026/NĐ-CP trường hợp khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí thuộc loại hình báo chí in, báo chí điện tử mà Nhà nước là đại diện chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan nhằm mục tiêu tuyên truyền không nhằm mục đích thương mại dành cho trẻ em, đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo thì không phải xin phép, không phải trả tiền bản quyền nhưng phải thông tin về tên tác giả và nguồn gốc, xuất xứ của tác phẩm.

2. Trường hợp không phải trả tiền bản quyền khi sử dụng tác phẩm báo in, báo điện tử

Cụ thể, khoản 2 Điều 15 Nghị định 287 2026 của Chính phủ, quy định trường hợp khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí thuộc loại hình báo chí in, báo chí điện tử không phải trả tiền bản quyền.

Theo đó, tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tác phẩm không phải xin phép, không phải trả tiền bản quyền khi có đủ các điều kiện sau:

• Tác phẩm được sử dụng thuộc loại hình báo chí in hoặc báo chí điện tử;
• Nhà nước là đại diện chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm;
• Việc sử dụng nhằm mục tiêu tuyên truyền, không nhằm mục đích thương mại;
• Nội dung tuyên truyền dành cho trẻ em, đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới hoặc hải đảo.

Mặc dù không phải xin phép và không phải trả tiền bản quyền, tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tác phẩm vẫn phải thông tin về tên tác giả và nguồn gốc, xuất xứ của tác phẩm.

3. Tiền bản quyền âm nhạc: Tác giả phần lời nhận 30%, tác giả phần nhạc 70%

Theo khoản 1 Điều 12 Nghị định 287/2026/NĐ-CP, trường hợp tác phẩm âm nhạc có cả nhạc và lời thì tác giả phần nhạc hưởng 70%, tác giả phần lời hưởng 30% mức tiền bản quyền đối với tác phẩm âm nhạc đó.

Bên cạnh đó, khi chuyển thể tác phẩm văn học thành kịch bản sân khấu, biên kịch chuyển thể được hưởng 70% mức tiền bản quyền của biên kịch đối với tác phẩm cùng thể loại và quy mô. Phần còn lại được trả cho tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả của tác phẩm được dùng để chuyển thể.

Khi chuyển thể kịch bản từ loại hình sân khấu này sang loại hình sân khấu khác, biên kịch chuyển thể được hưởng 40% mức tiền bản quyền; phần còn lại được trả cho tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả của tác phẩm gốc.

Tác giả chuyển thể kịch bản văn học thành lời ca dùng trong nhạc kịch, Opera, thanh xướng kịch và các thể loại tương tự được hưởng 40% mức tiền bản quyền của biên kịch đối với tác phẩm cùng thể loại.

4. Từ 01/9/2026, tác giả điện ảnh được hưởng tiền bản quyền theo khung mới

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 287/2026/NĐ-CP, tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm điện ảnh được xác định theo từng chức danh sáng tạo, căn cứ vào mức độ đóng góp, vai trò của từng chủ thể trong quá trình hình thành tác phẩm, cụ thể:

- Trường hợp chuyển thể từ tác phẩm văn học, sân khấu và các loại hình tác phẩm thể hiện dưới hình thức tương tự khác sang kịch bản điện ảnh thì biên kịch chuyển thể hưởng bằng 70% mức tiền bản quyền đối với biên kịch của tác phẩm cùng thể loại quy định tại Điều 4 Nghị định , phần còn lại được trả cho tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả của tác phẩm được sử dụng để làm tác phẩm chuyển thể.

- Các chức danh sáng tạo quy định tại khoản 2 Điều 4 của Nghị định 287 2026 đối với tác phẩm điện ảnh thuộc đề tài về trẻ em, dân tộc thiểu số được hưởng thêm tiền bản quyền khuyến khích bằng 5% đến 10% mức tiền bản quyền của tác phẩm cùng thể loại.

- Trường hợp thực hiện quay tư liệu phim theo quy định của pháp luật thì tiền bản quyền được chi trả theo quy định về định mức kinh tế - kỹ thuật trong lĩnh vực điện ảnh.

- Đối với tác phẩm điện ảnh có chi phí sản xuất cao do các yêu cầu đặc biệt của thiết bị, vật liệu hoặc chi phí lớn khi quay bối cảnh tại nước ngoài thì mức tiền bản quyền được xác định trên cơ sở thỏa thuận cụ thể giữa các bên hoặc dựa vào tổng chi phí sản xuất đã được cơ quan có thẩm quyền thẩm định nhưng cao nhất không quá 02 lần mức tiền bản quyền của tác phẩm điện ảnh có chi phí sản xuất bình quân được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Trên đây là thông tin về Chính sách mới về Sở hữu trí tuệ hiệu lực tháng 9/2026…