Chính sách mới về Tư pháp hộ tịch hiệu lực tháng 8/2026

1. Không được tự ý mang điện thoại, laptop vào phiên tòa

Đây là điểm mới đáng chú ý tại Thông tư 12/2026/TT-TANDTC về nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2026.

Cụ thể, nội quy phiên tòa tại Điều 4 Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC quy định không được mang thiết bị truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ, trao đổi thông tin, dữ liệu số.

Ví dụ: điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh, thiết bị khác có tính năng ghi âm, ghi hình, thu phát tín hiệu điện tử (sau đây gọi là thiết bị điện tử) vào phiên tòa, phiên họp, trừ trường hợp thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp cho phép.

Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, người vi phạm nội quy phiên tòa có thể bị cấm vào hoặc buộc rời khỏi phiên tòa, phiên họp, bị xử phạt hành chính, tạm giữ hành chính, bị yêu cầu, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự theo quy định của pháp luật.

2. Chỉ được chụp ảnh Thẩm phán trong phiên tòa khi được sự đồng ý

Theo khoản 4 Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC, việc ghi hình ảnh tại phiên tòa, phiên họp chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và thời gian tuyên án, công bố quyết định.

Đặc biệt, việc ghi hình ảnh Hội đồng xét xử, Thẩm phán trong thời gian khai mạc phiên tòa và tuyên án phải được sự đồng ý của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa. Đối với phiên họp, việc ghi hình phải được sự đồng ý của Thẩm phán chủ trì phiên họp.

Như vậy, người tham gia hoặc tham dự phiên tòa không được tự ý chụp ảnh Thẩm phán. Việc chụp ảnh chỉ được thực hiện khi đáp ứng đồng thời 2 điều kiện:

• Được Thẩm phán chủ tọa phiên tòa đồng ý;
• Chỉ chụp trong thời gian khai mạc phiên tòa hoặc tuyên án.

3. Quy định các hành vi luật sư không được làm khi tham gia phiên tòa 

Từ 01/8/2026, khi tham gia phiên tòa, luật sư cũng phải tuân thủ nội quy phiên tòa, phiên họp quy định tại Điều 4 Thông tư 12 2026 của Tòa án nhân dân tối cao. Dưới đây là những hành vi luật sư không được thực hiện:

• Không được mang vào phiên tòa, phiên họp vũ khí, hung khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ, đồ vật cấm lưu hành, truyền đơn, khẩu hiệu và tài liệu, đồ vật khác ảnh hưởng đến an toàn, an ninh, trật tự, sự tôn nghiêm của phiên tòa, phiên họp;
• Không được tự ý mang máy tính, điện thoại, thiết thị ghi âm, ghi hình; trừ trường hợp Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp cho phép;
• Không được ghi âm, ghi hình khi chưa xin phép;
• Người tham gia, tham dự phiên tòa, phiên họp không được truyền phát trực tiếp, trực tuyến;
• Không được thông tin sai sự thật, vi phạm quyền con người, bí mật;
• Người tham gia, tham dự phiên tòa, phiên họp không được đội mũ, nón, đeo kính màu, sử dụng thiết bị điện tử trừ trường hợp có lý do chính đáng và được sự cho phép;
• Không hút thuốc, ăn uống hoặc có hành vi khác ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, sự tôn nghiêm của phiên tòa, phiên họp.

4. Tòa án áp dụng thủ tục riêng khi quyết định đưa người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc

Theo Điều 1 Pháp lệnh số 03/2026/UBTVQH16 quy định toàn bộ trình tự, thủ tục để Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc.

Đồng thời quy định trình tự xem xét việc hoãn, miễn chấp hành, tạm đình chỉ hoặc miễn chấp hành phần thời gian còn lại của quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc; cũng như việc khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị và giải quyết các khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị phát sinh trong quá trình áp dụng biện pháp này.

Một trong những điểm đáng chú ý của Pháp lệnh là chỉ áp dụng đối với người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi thuộc trường hợp bị đưa đi cai nghiện bắt buộc theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy, theo khoản 1 Điều 2, không áp dụng chung cho mọi trường hợp đưa đi cai nghiện bắt buộc.

5. Bổ sung trường hợp tạm đình chỉ do tình trạng khẩn cấp

Từ ngày 01/08/2026, Pháp lệnh 03/2026/UBTVQH16 bổ sung căn cứ tạm đình chỉ việc xem xét, quyết định đưa người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc.

Theo điểm c khoản 2 Điều 17, Thẩm phán được ra quyết định tạm đình chỉ khi có:

• Sự kiện bất khả kháng;
• Trở ngại khách quan;
• Tình trạng khẩn cấp.

Điều kiện áp dụng là các sự kiện này khiến Tòa án không thể mở phiên họp xem xét, quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc.

So với Pháp lệnh 01/2022/UBTVQH15, quy định mới đã bổ sung trở ngại khách quan và tình trạng khẩn cấp làm căn cứ tạm đình chỉ.

Bên cạnh đó, khi nguyên nhân tạm đình chỉ không còn, Tòa án sẽ xem xét mở lại phiên họp theo quy định.

Trên đây là thông tin về Chính sách mới về Tư pháp hộ tịch hiệu lực tháng 8/2026…