Chính sách mới về tư pháp hộ tịch hiệu lực tháng 5/2026

LuatVietnam tổng hợp các chính sách mới về tư pháp hộ tịch  có hiệu lực tháng 5/2025 theo quy định của pháp luật.
Chính sách mới về tư pháp hộ tịch hiệu lực tháng 5/2026
Chính sách mới về tư pháp hộ tịch hiệu lực tháng 5/2026 (Ảnh minh họa)
 

1. Bổ sung văn bản điện tử ghi lại quá trình giám định

Điều 34 Luật Giám định tư pháp 2025 bổ sung quy định về văn bản, dữ liệu điện tử ghi nhận quá trình thực hiện giám định. Các thông tin được ghi nhận bao gồm đối tượng, tài liệu, mẫu vật, thời gian, địa điểm, nội dung, tiến độ, phương pháp, kết quả và chữ ký của người thực hiện.

2. Bổ sung tiêu chuẩn bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực KH&CN

Thông tư 18/2026/TT-BKHCN  có hiệu lực từ 01/5/2026 mới được xây dựng theo hướng dẫn chiếu và cụ thể hóa các quy định của Luật Giám định tư pháp.

Tiêu chí

Điều 4 Thông tư 18/2026/TT-BKHCN

Điều 4 Thông tư 03/2022/TT-BKHCN

Trình độ học vấn

Đại học trở lên; chấp nhận bằng nước ngoài (được công nhận tại Việt Nam)

Đại học trở lên (không nói rõ công nhận bằng nước ngoài)

Kinh nghiệm chuyên môn

≥ 5 năm; quy định rõ cách tính thời gian từ khi được tuyển dụng/tiếp nhận đến thời điểm đề nghị bổ nhiệm

≥ 5 năm; không quy định cách tính cụ thể

Bồi dưỡng nghiệp vụ

Bắt buộc có chứng nhận bồi dưỡng pháp luật và nghiệp vụ giám định tư pháp

Không quy định 

Tính linh hoạt

Cao (cho phép đa chuyên ngành)

Thấp (quy định cứng theo từng lĩnh vực)

3. Giảm thời hạn giám định tư pháp

Điều 30 Luật Giám định tư pháp 2025 quy định giảm thời hạn giám định tư pháp, có hiệu lực từ ngày 01/5/2026:

- Trường hợp bắt buộc trưng cầu giám định tư pháp: Thực hiện theo quy định của pháp luật về tố tụng hình sự.

- Các trường hợp còn lại:

+ Thời hạn giám định tư pháp tối đa là 02 tháng (quy định cũ là 03 tháng).

+ Nếu có tính chất phức tạp hoặc khối lượng công việc lớn: Thời hạn tối đa là 03 tháng (quy định cũ là 04 tháng).

+ Vụ việc đặc biệt phức tạp: Thời hạn tối đa là 04 tháng (quy định mới bổ sung).

Luật cũng quy định rõ về việc bổ sung thông tin, tài liệu: Có văn bản đề nghị bổ sung trong 24 giờ kể từ khi phát hiện; người trưng cầu phải bổ sung trong 05 ngày. Đối với việc gia hạn, phải có văn bản đề nghị chậm nhất 24 giờ trước khi hết hạn.

4. Chủ tịch UBND cấp xã có quyền tước thẻ công chứng viên có thời hạn

Ngày 1/4/2026, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định số 109/2026/NĐ-CP đã có những thay đổi đáng chú ý về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, đặc biệt là ở cấp cơ sở, có hiệu lực từ ngày 18/5/2026.

Điều 90 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định, Chủ tịch UBND các cấp có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính quy định tại Nghị định này trong phạm vị quản lý của địa phương theo thẩm quyền quy định tại Điều 84 Nghị định 109/2026/NĐ-CP.

Ngoài việc phạt tiền đến 25 triệu đồng thì Chủ tịch UBND cấp xã cũng có quyền đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước quyền sử dụng thẻ công chứng viên có thời hạn đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động công chứng.

5. Bổ sung chính sách bảo vệ người chưa thành niên bị hại

Khoản 3 Điều 4 Nghị định 120/2026/NĐ-CP quy định chính sách về sử dụng Quỹ Bảo trợ trẻ em trong hoạt động tư pháp người chưa thành niên tiếp tục được hoàn thiện, tập trung tăng cường hỗ trợ đối với người chưa thành niên là bị hại có hoàn cảnh khó khăn. Theo đó, các trường hợp được xem xét hỗ trợ bao gồm người không có nguồn nuôi dưỡng, thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo, người khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng, hoặc nhiễm HIV/AIDS thuộc hộ nghèo từ ngày 20/5/2026.

6. Quy định sử dụng kinh phí từ Quỹ Bảo trợ trẻ em cho người chưa thành niên là bị hại

Theo Điều 1 Nghị định 131/2026/NĐ-CP, kinh phí từ Quỹ Bảo trợ trẻ em được dùng để hỗ trợ người chưa thành niên là bị hại bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe trong trường hợp cần cấp cứu nhưng người bồi thường chưa thể thực hiện ngay.

Điều kiện áp dụng gồm: nạn nhân đang trong tình trạng cấp cứu tại cơ sở y tế và người bồi thường thuộc trường hợp không thể chi trả ngay như hộ nghèo, hộ cận nghèo, đã chết, bỏ trốn hoặc chưa xác định được.

Mức hỗ trợ căn cứ chi phí khám chữa bệnh thực tế (không bao gồm phần do bảo hiểm y tế chi trả và dịch vụ theo yêu cầu), nhưng không vượt quá 100 lần mức lương cơ sở cho mỗi trường hợp.

Trên đây là nội dung bài viết "Chính sách mới về tư pháp hộ tịch hiệu lực tháng 5/2026"
1900 6192 để được giải đáp qua tổng đài
090 222 9061 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (CÓ PHÍ)
Đánh giá bài viết:
Bài viết đã giải quyết được vấn đề của bạn chưa?
Rồi Chưa

Tin cùng chuyên mục

Kinh doanh, karaoke vũ trường lưu ý: Nhiều hành vi vi phạm tăng nặng mức phạt từ 15/5/2026

Kinh doanh, karaoke vũ trường lưu ý: Nhiều hành vi vi phạm tăng nặng mức phạt từ 15/5/2026

Kinh doanh, karaoke vũ trường lưu ý: Nhiều hành vi vi phạm tăng nặng mức phạt từ 15/5/2026

Nghị định 87/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực văn hóa và quảng cáo, có hiệu lực từ ngày 15/5/2026 đã tăng mạnh mức xử phạt đối với hoạt động kinh doanh karaoke, vũ trường, đặc biệt là hành vi kinh doanh không có giấy phép.