English
RSS
Quyền bào chữa là một trong những cơ chế quan trọng nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội trong tố tụng hình sự. Dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự đề xuất bổ sung 02 trường hợp cơ quan có thẩm quyền phải chỉ định người bào chữa.
Theo Điều 81 dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự 2026, trường hợp người bị buộc tội, người đại diện hoặc người thân thích của họ không mời người bào chữa thì cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải chỉ định người bào chữa cho họ trong 04 trường hợp sau;
- Bị can, bị cáo về tội mà Bộ luật Hình sự quy định mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm tù, tù chung thân, tử hình;
- Người bị buộc tội có nhược điểm về thể chất mà không thể tự bào chữa; người có nhược điểm về tâm thần hoặc là người chưa thành niên;
- Bị can, bị cáo thuộc trường hợp áp dụng thủ tục điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt;
- Bị can, bị cáo được áp dụng thủ tục rút gọn trong trường hợp tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để hưởng khoan hồng.
Như vậy, dự thảo đã bổ sung thêm 02 trường hợp cơ quan có thẩm quyền phải chỉ định người bào chữa nếu người buộc tội không mời người bào chữa so với luật hiện hành là:
- Bị can, bị cáo thuộc trường hợp áp dụng thủ tục điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt;
- Bị can, bị cáo được áp dụng thủ tục rút gọn trong trường hợp tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để hưởng khoan hồng.
Ngoài ra, khoản 2 Điều 91 dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự 2026 quy định cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải yêu cầu hoặc đề nghị các tổ chức sau phải cử người bào chữa cho các trường hợp trên, gồm:
- Đoàn luật sư phân công tổ chức hành nghề luật sư cử người bào chữa;
- Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước cử Trợ giúp viên pháp lý, luật sư bào chữa cho người thuộc diện được trợ giúp pháp lý;
- Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận cử bào chữa viên nhân dân bào chữa cho người bị buộc tội là thành viên của tổ chức mình.
Lưu ý, đây mới là nội dung đề xuất tại dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự 2026, chưa phải quy định chính thức được thông qua. Nếu được thông qua, quy định này được áp dụng từ năm 2028.
