Trường đại học được tự chủ những hoạt động nào theo Nghị định 334/2026/NĐ-CP?

1. Những hoạt động Trường đại học được tự chủ theo Nghị định 334/2026/NĐ-CP

Theo Chương II Nghị định 334/2026/NĐ-CP, trường đại học được thực hiện quyền tự chủ trong 04 nhóm hoạt động chính gồm:

• Hoạt động giáo dục đại học;
• Hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số;
• Cơ cấu tổ chức, nhân sự;
• Tài chính, tài sản và đầu tư.

Việc thực hiện quyền tự chủ phải gắn với trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch, bảo đảm chất lượng giáo dục và chịu sự thanh tra, kiểm tra, giám sát của cơ quan có thẩm quyền. Trong từng nh

1.1. Tự chủ trong hoạt động giáo dục đại học

Điều 4 Nghị định 334/2026/NĐ-CP cho phép cơ sở giáo dục được tự chủ trong nhiều nội dung trực tiếp liên quan đến đào tạo.

Cụ thể, trường đại học được:

• Quyết định xây dựng, phê duyệt chương trình đào tạo trong phạm vi pháp luật cho phép;
• Quyết định chuẩn đầu ra, cấu trúc, nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy, kiểm tra và đánh giá;
• Quyết định biên soạn, lựa chọn, sử dụng giáo trình, học liệu, học liệu số và nền tảng phục vụ đào tạo;
• Quyết định quy mô, phương thức và tiêu chí tuyển sinh;
• Quyết định hình thức, phương thức và kế hoạch tổ chức đào tạo;
• Công nhận kết quả học tập, chuyển đổi tín chỉ, triển khai mô hình học tập linh hoạt;
• Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, cấp văn bằng, chứng chỉ;
• Tự chủ hợp tác, liên kết đào tạo trong nước và nước ngoài;
• Tuyển dụng, sử dụng giảng viên, nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước. 

Đồng thời, Khoản 3 Điều 4 Nghị định quy định:

“Cơ sở giáo dục được tự chủ tuyển sinh, đào tạo và cấp văn bằng, chứng chỉ theo quy định của pháp luật...” 

Như vậy, quyền tự chủ trong hoạt động giáo dục không chỉ dừng ở tuyển sinh mà bao gồm cả việc xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo, đánh giá kết quả học tập, cấp văn bằng, chứng chỉ và hợp tác đào tạo.

1.2. Tự chủ trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Theo Điều 5 Nghị định 334/2026/NĐ-CP, trường đại học được tự chủ xây dựng và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Khoản 1 Điều 5 quy định:

“Cơ sở giáo dục được tự chủ xây dựng, tổ chức thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; quản lý, khai thác và phát triển các nguồn lực, dữ liệu phục vụ hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo quy định của pháp luật...” 

Ngoài ra, trường đại học còn được:

• Tự chủ tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế phục vụ đào tạo, nghiên cứu và hợp tác quốc tế;
• Quyết định triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với mô hình giáo dục số;
• Thử nghiệm công nghệ giáo dục;
• Ứng dụng trí tuệ nhân tạo;
• Triển khai hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo theo đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt. 

1.3. Tự chủ về cơ cấu tổ chức, nhân sự, tài chính, tài sản và đầu tư

Đối với cơ cấu tổ chức và nhân sự, Điều 6 Nghị định 334/2026/NĐ-CP cho phép cơ sở giáo dục công lập được:

• Ban hành quy chế tổ chức và hoạt động;
• Quyết định cơ cấu tổ chức;
• Thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị thuộc và trực thuộc;
• Quyết định vị trí việc làm, số lượng người làm việc;
• Tuyển dụng, đánh giá, bổ nhiệm, điều động, luân chuyển và quản lý viên chức thuộc thẩm quyền. 

Đối với tài chính, tài sản và đầu tư, Điều 7 Nghị định cho phép cơ sở giáo dục quyết định sử dụng các nguồn tài chính hợp pháp để phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển cơ sở vật chất; chủ động huy động, tiếp nhận tài trợ, viện trợ và các nguồn lực hợp pháp trong và ngoài nước. 

Trong đó, cơ sở giáo dục có thể tiếp nhận tài trợ, viện trợ, quà tặng bằng tiền, hiện vật, tài sản số, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, dữ liệu, phần mềm, dịch vụ và tài sản hợp pháp khác từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. 

2. Quyền tự chủ của trường đại học có phải là tự quyết hoàn toàn không?

Quyền tự chủ của trường đại học vẫn phải thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và gắn với trách nhiệm giải trình.

Khoản 1 Điều 3 Nghị định 334/2026/NĐ-CP quy định:

“Thực hiện quyền tự chủ của cơ sở giáo dục gắn với trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch và bảo đảm chất lượng giáo dục theo quy định của pháp luật.” 

Đồng thời, việc thực hiện quyền tự chủ không được làm phương hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức, thuần phong mỹ tục và bản sắc văn hóa dân tộc; phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người học. 

Một số hoạt động vẫn có giới hạn cụ thể. Việc xây dựng, phê duyệt chương trình đào tạo không áp dụng tự chủ hoàn toàn đối với các trường hợp pháp luật quy định riêng; hội nghị, hội thảo quốc tế có nội dung nhạy cảm thuộc diện phải báo cáo, xin phép thì vẫn phải thực hiện thủ tục theo quy định. 

3. Khi thực hiện quyền tự chủ, trường đại học có trách nhiệm gì?

Theo Điều 14 Nghị định 334/2026/NĐ-CP, trường đại học khi thực hiện quyền tự chủ phải đồng thời thực hiện đầy đủ trách nhiệm về quản trị, công khai và sử dụng nguồn lực.

Cơ sở giáo dục có trách nhiệm:

• Tổ chức thực hiện quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình;
• Ban hành và thực hiện quy chế nội bộ, quy chế tài chính, quy chế quản trị, cơ chế kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro;
• Quản lý, sử dụng ngân sách, học phí, tài sản công, nguồn lực huy động, tài trợ, viện trợ đúng mục đích;
• Cập nhật, kết nối, chia sẻ dữ liệu đầy đủ, chính xác, kịp thời;
• Công khai điều kiện bảo đảm chất lượng, học phí, giá dịch vụ đào tạo, kết quả tuyển sinh, kết quả đào tạo, việc làm của người học, tình hình tài chính và kết quả kiểm định;
• Chịu sự thanh tra, kiểm tra, giám sát và chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng đào tạo, quản lý tài chính, tài sản công và kết quả thực hiện nhiệm vụ. 

Như vậy, trường đại học được trao quyền tự chủ khá rộng trong đào tạo, khoa học - công nghệ, tổ chức nhân sự và tài chính, nhưng quyền này luôn đi cùng nghĩa vụ công khai, giải trình, bảo đảm chất lượng và tuân thủ pháp luật.

Trên đây là thông tin về những hoạt động trường đại học được tự chủ theo Nghị định 334/2026/NĐ-CP. Vui lòng xem chi tiết Nghị định 334/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ...