Trường đại học nào được ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu khoa học?

1. Trường đại học nào được ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu khoa học?

Theo khoản 1 Điều 18 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, Nhà nước đầu tư phát triển hạ tầng, cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục đại học theo quy định của pháp luật.

Trong đó, cơ sở giáo dục đại học được ưu tiên đầu tư có trọng tâm, trọng điểm khi đáp ứng các điều kiện mà Nghị định quy định. 

Cụ thể, khoản 1 Điều 18 xác định 05 nhóm điều kiện sau:

1.1. Có ngành, lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu được Nhà nước ưu tiên

Theo điểm a khoản 1 Điều 18 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, một trong những điều kiện để cơ sở giáo dục đại học được ưu tiên đầu tư là:

• Có ngành, lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu được Nhà nước ưu tiên;
• Có nhóm nghiên cứu mạnh;
• Có phòng thí nghiệm trọng điểm.

Đây là các yếu tố được xác định trực tiếp để làm căn cứ xem xét ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. 

1.2. Là cơ sở giáo dục đại học được ưu tiên đầu tư phát triển theo định hướng trong quy hoạch mạng lưới

Điều kiện tiếp theo được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 18 Nghị định 125/2026/NĐ-CP là cơ sở giáo dục đại học phải thuộc diện được ưu tiên đầu tư phát triển theo định hướng trong quy hoạch mạng lưới.

Theo đó, việc ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu không tách rời định hướng phát triển chung của mạng lưới cơ sở giáo dục đại học.

1.3. Có hợp tác hiệu quả với doanh nghiệp, địa phương và các tổ chức

Theo điểm c khoản 1 Điều 18 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, cơ sở giáo dục đại học được xem xét ưu tiên đầu tư khi có hợp tác hiệu quả với:

• Doanh nghiệp;
• Địa phương;
• Tổ chức khoa học và công nghệ;
• Tổ chức quốc tế.

Như vậy, hoạt động hợp tác của trường đại học với các chủ thể bên ngoài cũng được đặt thành một điều kiện trong chính sách ưu tiên đầu tư và bao quát cả hợp tác trong nước và quốc tế. 

1.4. Có khả năng huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực ngoài ngân sách

Theo điểm d khoản 1 Điều 18 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, trường đại học muốn thuộc diện ưu tiên đầu tư còn cần có khả năng huy động và sử dụng hiệu quả:

• Nguồn lực xã hội hóa;
• Nguồn lực từ hợp tác công tư;
• Các nguồn vốn hợp pháp khác.

Do đó, cơ sở giáo dục đại học không chỉ tiếp nhận nguồn đầu tư mà còn cần có khả năng huy động các nguồn vốn hợp pháp khác và sử dụng các nguồn lực đó hiệu quả cho hoạt động nghiên cứu, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. 

1.5. Có năng lực quản lý, vận hành và khai thác hiệu quả hạ tầng nghiên cứu

Cuối cùng, điểm đ khoản 1 Điều 18 Nghị định 125/2026/NĐ-CP yêu cầu cơ sở giáo dục đại học phải có năng lực quản lý, vận hành và khai thác sử dụng hiệu quả:

• Phòng thí nghiệm;
• Hạ tầng nghiên cứu;
• Hạ tầng đổi mới sáng tạo.

Đây là điều kiện liên quan trực tiếp đến khả năng sử dụng cơ sở vật chất sau khi được đầu tư.

Như vậy, theo khoản 1 Điều 18, cơ sở giáo dục đại học thuộc diện ưu tiên đầu tư có trọng tâm, trọng điểm phải được xem xét trên nhiều yếu tố, từ ngành và lĩnh vực, nhóm nghiên cứu mạnh, phòng thí nghiệm trọng điểm, định hướng trong quy hoạch mạng lưới đến hiệu quả hợp tác, năng lực huy động nguồn lực và khả năng quản lý, khai thác hạ tầng nghiên cứu. 

2. Ngân sách nhà nước đầu tư cơ sở vật chất cho trường đại học được sử dụng thế nào?

Theo đó Khoản 2 Điều 18 quy định việc bố trí, sử dụng ngân sách nhà nước theo các ưu tiên quy định tại khoản 1 Điều 18 phải tuân thủ pháp luật về: Ngân sách nhà nước; Đầu tư công; Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, việc bố trí và sử dụng ngân sách phải bảo đảm hiệu quả, công khai, minh bạch. 

3. Trường đại học có nhiệm vụ gì khi đầu tư cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu?

Khoản 3 Điều 18 Nghị định 125/2026/NĐ-CP quy định cụ thể 04 nhóm nhiệm vụ của cơ sở giáo dục đại học trong đầu tư phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. 

3.1. Xây dựng kế hoạch đầu tư phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Theo điểm a khoản 3 Điều 18, cơ sở giáo dục đại học phải xây dựng kế hoạch đầu tư phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo gắn với chiến lược phát triển của cơ sở.

Trong kế hoạch này, trường phải ưu tiên đầu tư cho:

• Phòng thí nghiệm;
• Trung tâm nghiên cứu;
• Nhóm nghiên cứu mạnh;
• Hạ tầng phục vụ nghiên cứu cơ bản;
• Hạ tầng phục vụ nghiên cứu ứng dụng;
• Hạ tầng phục vụ đào tạo nhân lực trình độ cao.

Như vậy, nội dung đầu tư phải gắn với định hướng phát triển của chính cơ sở giáo dục đại học.

3.2. Chủ động huy động các nguồn vốn hợp pháp để đầu tư cơ sở vật chất

Theo điểm b khoản 3 Điều 18 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, cơ sở giáo dục đại học có nhiệm vụ chủ động huy động các nguồn vốn hợp pháp, bao gồm:

• Vốn đối ứng;
• Hợp tác công tư;
• Tài trợ;
• Viện trợ;
• Nguồn thu từ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Các nguồn vốn này được sử dụng để đầu tư phát triển phòng thí nghiệm, vườn ươm công nghệ, không gian đổi mới sáng tạo, cơ sở dữ liệu và hạ tầng số phục vụ nghiên cứu và đào tạo.

3.3. Tham gia chương trình đầu tư đồng tài trợ

Theo điểm c khoản 3 Điều 18, cơ sở giáo dục đại học còn có nhiệm vụ tham gia các chương trình đầu tư đồng tài trợ của Nhà nước hoặc của các tổ chức trong và ngoài nước.

Mục tiêu của các chương trình này là phát triển:

• Phòng thí nghiệm hiện đại;
• Nhóm nghiên cứu mạnh;
• Trung tâm nghiên cứu liên ngành;
• Hạ tầng đổi mới sáng tạo.

Như vậy, ngoài việc tự huy động vốn, các trường còn có thể tham gia các chương trình đầu tư đồng tài trợ để phát triển hạ tầng và nâng cao năng lực nghiên cứu. 

3.4. Xây dựng và thực hiện quy định quản lý, khai thác và sử dụng phòng thí nghiệm, trang thiết bị nghiên cứu

Theo điểm d khoản 3 Điều 18 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, cơ sở giáo dục đại học phải xây dựng và thực hiện quy định về:

• Quản lý;
• Khai thác;
• Duy trì;
• Bảo dưỡng;
• Sử dụng phòng thí nghiệm và trang thiết bị nghiên cứu.

Việc xây dựng và quản lý được thực hiện theo hướng đẩy mạnh xã hội hóa. Nghị định cho phép thu phí dịch vụ trên cơ sở bảo đảm lấy thu bù chi và tái đầu tư hiệu quả.

Đồng thời, Nghị định khuyến khích công nhận chuẩn quốc tế đối với cơ sở nghiên cứu, tăng cường chia sẻ, sử dụng chung và hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, tổ chức trong và ngoài nước.

4. Kế hoạch đầu tư, phát triển hạ tầng của cơ sở giáo dục đại học phải đáp ứng yêu cầu gì?

Theo khoản 4 Điều 18 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, kế hoạch đầu tư phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của cơ sở giáo dục đại học phải được xây dựng phù hợp với:

Kế hoạch tổng thể 05 năm về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Nhà nước;
Nhu cầu đào tạo, nghiên cứu của cơ sở giáo dục đại học. 

Như vậy, kế hoạch đầu tư hạ tầng của trường phải đồng thời bảo đảm hai yêu cầu. Bao gồm định hướng chung trong kế hoạch tổng thể 05 năm của Nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và phải xuất phát từ nhu cầu đào tạo và nghiên cứu thực tế của chính cơ sở giáo dục đại học.

Trên đây là thông tin về “Trường đại học nào được ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu khoa học?”. Vui lòng xem chi tiết Nghị định 125/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ...